Doradca Podatnika 52/2007 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Grzegorz Musolf
pracownik Wydziału Podatku Akcyzowego Izby Celnej w Rzepinie

Jak na gruncie Ordynacji podatkowej kształtuje się instytucja odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe?

W zakresie odpowiedzialności solidarnej Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.) zasadniczo nie kreuje żadnych nowych uregulowań prawnych, ale odsyła nas do przepisów kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), odnoszących się do zobowiązań cywilnoprawnych. Przepisy te, zawarte w art. 366-378 k.c., wskazują, że istotą odpowiedzialności solidarnej jest to, iż w przypadku jednoczesnego istnienia kilku dłużników wierzyciel może żądać spełnienia całego świadczenia tylko od jednego z nich, a jednocześnie wierzyciel zobowiązany jest do przyjęcia świadczenia z rąk dowolnego z nich, jeżeli nawet żądał go od innego dłużnika.

O solidarnej odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe, w przypadku zobowiązań powstających w wyniku doręczenia stronie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (np. podatku od nieruchomości płaconego przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej), można mówić tylko w odniesieniu do osób (podatników), którym doręczono taką decyzję.

Oznacza to, że w razie wystawienia decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości na dwie osoby fizyczne lub więcej osób będących współwłaścicielami danej nieruchomości doręczenie tej decyzji tylko niektórym z nich (np. tylko jednej z tych osób) nie skutkuje solidarną odpowiedzialnością osób, którym nie doręczono decyzji.


Wyjątkiem od tej zasady jest doręczenie jednemu ze współwłaścicieli gospodarstwa rolnego nakazu płatniczego, o którym mowa w art. 6c ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (j.t. Dz.U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 ze zm.), będącego decyzją ustalającą wymiar łącznego zobowiązania podatkowego wynikającego z podatków: rolnego, leśnego i od nieruchomości, dotyczących przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy.

W tym przypadku doręczenie nakazu płatniczego jednemu ze współwłaścicieli gospodarstwa rolnego skutkuje wymagalnością ustalonych w nim zobowiązań podatkowych także od pozostałych współwłaścicieli tego gospodarstwa, a więc obejmuje ich odpowiedzialność solidarna. W tym miejscu trzeba wspomnieć, iż art. 133 § 3 o.p. stanowi, że w tym przypadku jedną stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga, a więc nie muszą oni udzielać sobie pełnomocnictw procesowych w tym zakresie.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.