Doradca Podatnika 52/2007

Zawieszenie działalności przez spółkę skutkuje ustaniem ubezpieczeń społecznych wszystkich wspólników. W okresie nie podlegania ubezpieczeniom społecznym, można złożyć wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Obowiązująca od 20 września 2008 r. nowelizacja ustawy o swobodzie działalności gospodarczej wprowadziła możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. Skutkuje to zmianą zasad podlegania ubezpieczeniom społecznym przez osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą oraz przez wspólników spółek jawnych, partnerskich, komandytowych i jednoosobowych spółek z o.o.

Osoby te podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania jej wykonywania - z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.  Dokonane przez przedsiębiorcę zawieszenie wykonywania działalności wywołuje skutki prawne w zakresie ubezpieczeń społecznych w okresie przypadającym pomiędzy pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej a ostatnim dniem miesiąca, w którym przedsiębiorca dokonał zgłoszenia wznowienia wykonywania działalności gospodarczej.

Od 20 września br. osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółek jawnych, partnerskich, komandytowych i jednoosobowych spółek z o.o. podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i opłacają składki na te ubezpieczenia do ostatniego dnia miesiąca, w którym zostało zgłoszone zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zgłoszono wznowienie wykonywania tej działalności.

ZUS poinformował, że od 20 września br. do 30 marca 2009 r. będą obowiązywać dotychczasowe zasady składania dokumentów ubezpieczeniowych. Zawieszenie wykonywania działalności powoduje obowiązek przekazania do ZUS wyrejestrowania płatnika składek oraz wyrejestrowania z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego lub tylko z ubezpieczenia zdrowotnego (w zależności od podlegania ubezpieczeniom) - odpowiednio formularz ZUS ZWPA i formularz ZUS ZWUA - wraz z kodem przyczyny wyrejestrowania odpowiednio płatnika i ubezpieczonego "600".

Natomiast wznowienie wykonywania działalności powoduje obowiązek przekazania do ZUS zgłoszenia płatnika składek - formularz ZUS ZPA/ZUS ZFA oraz zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego lub tylko ubezpieczenia zdrowotnego (w zależności od schematu podlegania ubezpieczeniom) - formularz ZUS ZUA/ZUS ZZA.

Daty wyrejestrowania i zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń zawsze muszą przypadać na pierwszy dzień miesiąca.

Wyrejestrowanie płatnika (na druku ZUS ZWPA) może nastąpić wyłącznie, jeśli płatnik nie ma obowiązku składania dokumentów ubezpieczeniowych za zatrudniane osoby.

Zasady składania dokumentów ubezpieczeniowych obowiązujące od 31 marca 2009 r. ZUS przedstawi w późniejszym terminie.

Zawieszenie działalności przez spółkę jawną, komandytowa lub partnerską skutkuje ustaniem ubezpieczeń społecznych wszystkich wspólników. Także w przypadku wspólników spółki cywilnej, zawieszenie wykonywania działalności w ramach spółki skutkuje ustaniem ubezpieczeń wszystkich wspólników.

Warto podkreślić, że za okres, w którym omawiane osoby nie podlegają ubezpieczeniom społecznym, mogą złożyć wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Stosownie do ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Do ubezpieczenia osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zastosowanie ma odpowiednio art. 68 wspomnianej ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, który reguluje podleganie dobrowolnemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zatem osoby te mimo zawieszenia działalności mogą podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.