Można zwolnić pracownika bez podania przyczyny. Pracodawcy nie muszą wskazywać przyczyny przy wypowiedzeniu umowy o pracę, zawartej na czas określony. Przepisy kodeksu pracy, które dopuszczają taką możliwość są zgodne z konstytucją.

Tak  orzekł  Trybunał Konstytucyjny (TK) 2 grudnia br.  po rozpoznaniu  pytania prawnego Sądu Rejonowego. Sprawa dotyczyła Piotra R. Przeszedł on test sprawdzający umiejętności spawalnicze i po pozytywnej ocenie został przyjęty do pracy w spółce z o.o. Umowa o pracę została zawarta na czas określony. Spółka jednak po pewnym czasie rozwiązała umowę z Piotrem R. z dwutygodniowym wypowiedzeniem.  Jako przyczynę podała brak wymaganych kwalifikacji do wykonywania zawodu spawacza. Zdaniem Piotra R. spółka nie miała podstaw aby uznać, że wykonywał on źle swoją pracę, a ponadto nie informowała go o  uchybieniach.  Piotr R. skierował pozew do sądu rejonowego z roszczeniem o uznanie rozwiązania umowy za bezskuteczne.

 Przepisy kodeksu pracy stanowią, iż w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony lub o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinna być wskazana przyczyna zwolnienia pracownika. Obowiązku takiego nie ma w przypadku umowy zawartej na czas określony. Wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy z naruszeniem przepisów o wypowiadaniu tych umów skutkuje prawem pracownika do odszkodowania. Nie ma on natomiast możności zakwestionowania takiego wypowiedzenia, mimo, że jego zdaniem - jest ono bezzasadne. Sąd powziął wątpliwość czy przepisy regulujące te kwestie są konstytucyjne.

Zdaniem sądu brak jest podstaw by pracowników zatrudnionych na umowę o pracę na czas określony pozbawiać ochrony przed wypowiedzeniem, jaką mają pracownicy zatrudnieni na czas nieokreślony. Sąd stwierdził, że pozbawienie pracowników możliwości zapoznania się z przyczynami wypowiedzenia i kwestionowania jego zasadności godzi w interes tych osób i stanowi przejaw nierównego traktowania obywateli z tej samej grupy podmiotów.

Trybunał orzekł, że:  art. 30 § 4 ustawy - Kodeks pracy w zakresie, w jakim pomija obowiązek wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie w oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas określony oraz  art. 50 § 3 powyższej ustawy w zakresie, w jakim pomija prawo pracownika do odszkodowania z tytułu nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas określony, nie naruszają  Konstytucji.

Trybunał podkreślił, że nierówne traktowanie podmiotów podobnych nie musi oznaczać dyskryminacji lub uprzywilejowania. Konieczna jest jednak ocena kryterium na podstawie którego dokonano zróżnicowania. Ustawodawca zróżnicował w kodeksie pracy rodzaje umów o pracę. Różnica miedzy nimi polega m.in. na braku określenia w umowie terminu ustania stosunku pracy w przypadku zatrudnienia na czas nieokreślony lub na określeniu terminu ustania stosunku pracy w umowie na czas określony. Wybór rodzaju umowy zależy od stron tej umowy i niesie za sobą określone skutki. Nie można przyjąć, że ustawodawca w sposób nieuzasadniony zróżnicował przy wypowiedzeniu zakres ochrony pracowników według kryteriów rodzaju umów o pracę. Wypowiedzenie umowy o pracę nie stanowi dyskryminacji, lecz jest uprawnieniem każdej ze stron stosunku pracy w zakresie wskazanym przez ustawę.

Trybunał nie dostrzegł również naruszenia konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej. Jego zdaniem, wypowiedzenie o pracę na czas określony jest dopuszczalne wyłącznie w przypadkach wyraźnie w ustawie określonych jako odstępstwo od ogólnego zakazu wypowiadania tego rodzaju umów i od reguły, że umowa taka winna trwać do końca określonego w niej okresu. TK wskazał, że zgodnie z art. 33 k.p. ,  przy zawieraniu umowy o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, strony mogą przewidzieć możliwość wcześniejszego rozwiązania tej umowy za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Wymaga to jednak odpowiedniego sformułowania w umowie, na które muszą zgodzić się obie strony.

TK zwrócił uwagę, że pracownik zawsze  może zwrócić się do sądu o poddanie kontroli wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony, również pod kątem ewentualnego naruszenia zasad współżycia społecznego, lub zaistnienia zróżnicowania albo dyskryminacji.