zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Jaką wybrać formę opodatkowania – wady i zalety

Na przełomie roku podatkowego pojawia się pytanie, czy wybrana przez podatnika forma opodatkowania jest najkorzystniejsza i czy nie warto zdecydować się na jej zmianę. Taką możliwość mają niektórzy podatnicy prowadzący działalność gospodarczą jako osoby fizyczne, wykonujący ściśle określone wolne zawody oraz prowadzący działalność w formie spółki cywilnej osób fizycznych (wybór w zakresie wszystkich form), spółki jawnej osób fizycznych (z wyłączeniem karty podatkowej).
 
Decyzję o zmianie należy podjąć najpóźniej do 20 stycznia danego roku podatkowego oraz złożyć oświadczenie do właściwego urzędu skarbowego. Dotyczy to wszystkich form, tj. karty podatkowej, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (w formie rozliczeń miesięcznych i kwartalnych), zasad ogólnych (rozliczenie według skali podatkowej) i podatku liniowego. Warto też pamiętać, że obecnie organem podatkowym nie jest urząd skarbowy, ale naczelnik urzędu skarbowego. Należy zatem zwrócić uwagę na to, do kogo jest kierowane stosowne oświadczenie.
Podatnicy, którzy zamierzają kontynuować rozliczanie z podatku dochodowego od osób fizycznych według jednej z ww. metod, nie muszą o tym informować urzędu skarbowego. Przyjmuje się bowiem, iż brak oświadczenia o zmianie formy jest równoznaczny z podjęciem decyzji o rozliczaniu się według dotychczas stosowanych zasad.
Podstawowym sposobem rozliczania podatku dochodowego są zasady ogólne, co dla podatnika rozpoczynającego działalność oznacza, że jeżeli w stosownym terminie nie złoży wniosku o wydanie decyzji w sprawie karty podatkowej, oświadczenia o wyborze ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych albo podatku liniowego – będzie musiał rozliczać się na zasadach ogólnych, czyli według progresywnej skali podatkowej. We wszystkich przypadkach wyboru należy dokonać przed dniem rozpoczęcia działalności.
 
Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie podstawowych zasad rozliczania podatku dochodowego według wszystkich możliwych form oraz zwrócenie uwagi na istotne różnice, które mogą stanowić zarówno o ich wadach, jak i zaletach. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że nie ma jednej najlepszej metody, która sprawdzi się w każdym przypadku. Wynik zależy od wielu okoliczności, takich jak proporcja kosztów i przychodów, wysokość dochodów, korzystanie z ulg, osiąganie dochodów z różnych źródeł itd. Najwłaściwszą decyzję można podjąć dopiero po dokładnym przeanalizowaniu efektów opodatkowania według każdej z metod na podstawie właściwie oszacowanych danych.
 
KARTA PODATKOWA
Karta podatkowa jest najprostszą, pod względem wymagań formalnych, metodą opodatkowania. Wysokość uiszczanego podatku nie zależy od wysokości realnych dochodów czy przychodów, ale jest ustalana w oparciu o stawki kwotowe z góry określone dla poszczególnych rodzajów działalności. Jej wartość jest uzależniona od: rodzaju działalności, liczby mieszkańców w miejscowości, w której jest ona prowadzona, oraz liczby zatrudnionych osób, a w przypadku wolnych zawodów – od liczby godzin przeznaczonych miesięcznie na wykonywanie działalności. Każdorazowo o przypisaniu określonej wysokości podatku decyduje urząd skarbowy w formie decyzji doręczanej podatnikowi, odrębnie na każdy rok podatkowy.
 
Kto może skorzystać z karty
Z karty podatkowej mogą korzystać małe zakłady usługowe, wytwórczo-usługowe, handlowe oraz osoby wykonujące wolne zawody w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego oraz w zakresie usług weterynaryjnych. Poszczególne rodzaje działalności, które mogą być opodatkowane w ten sposób, oraz warunki, jakie dodatkowo muszą być spełnione (np. wielkość zatrudnienia) zostały wymienione w art. 23 ustawy z 20 listopada 1998 r. o podatku zryczałtowanym (Dz.U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) oraz w tabelach stanowiących załącznik nr 3 do ww. ustawy. Pogrupowano je w następujący sposób:
1) działalność usługowa oraz wytwórczo-usługowa (np. usługi ślusarskie, kowalskie, fryzjerskie, fotograficzne, w zakresie robót budowlanych),
2) usługi parkingowe,
3) inne usługi wcześniej niewymienione (z uwzględnieniem wyłączeń – patrz objaśnienia do tabeli),
4) handel detaliczny żywnością, napojami, wyrobami tytoniowymi oraz kwiatami, z wyjątkiem napojów o zawartości 1,5 proc. alkoholu,
5) handel detaliczny artykułami nieżywnościowymi, z wyjątkiem handlu paliwami silnikowymi, środkami transportu samochodowego, częściami i akcesoriami do nich, ciągnikami i motocyklami oraz handlu artykułami koncesjonowanymi,
6) gastronomia, z wyjątkiem sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc.,
7) usługi transportowe wykonywane przy użyciu jednego pojazdu,
8) usługi rozrywkowe,
9) sprzedaż posiłków domowych w mieszkaniach, jeżeli nie jest prowadzona sprzedaż napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc.,
10) wykonywanie wolnych zawodów: lekarz, lekarz stomatolog, felczer, technik dentystyczny, pielęgniarka, położna, lekarz weterynarii,
11) opieka domowa nad dziećmi i osobami chorymi,
12) usługi edukacyjne w zakresie udzielania lekcji na godziny,
13) usługi o charakterze agrotechnicznym i przewozowym, na rzecz kół łowieckich,
14) przewóz mleka, zrywka i wywóz drewna z lasu, przewóz uczniów,
15) sprzedaż piasku, żwiru, kamieni, glinki, torfu i innych minerałów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego,
16) usługi hotelarskie (do łącznej liczby 12 pokoi),
17) usługi w zakresie wytwórczości ludowej i artystycznej.
Co do zasady, z tej formy opodatkowania korzystają osoby prowadzące działalność jako osoby fizyczne. Podatnicy, którzy prowadzą działalność w formie spółki cywilnej, także mogą być opodatkowani w formie karty podatkowej, o ile nie wykonują działalności wymienionej w punktach od 9 do 17 i jeżeli spełniony jest warunek, że łączna liczba wspólników oraz zatrudnionych pracowników nie przekracza stanu zatrudnienia określonego w tabeli.
 
Inne warunki
Ponadto, aby móc korzystać z tej metody opodatkowania, podatnik:
– musi złożyć wniosek o zastosowanie tej formy opodatkowania na formularzu PIT-16; w przypadku spółki cywilnej wniosek składa jeden ze wspólników, ale na druku należy podać dane dotyczące wszystkich wspólników,
– nie może korzystać z usług osób niezatrudnionych przez siebie na podstawie umowy o pracę oraz usług innych przedsiębiorstw i zakładów, chyba że chodzi o usługi specjalistyczne (są to usługi niewchodzące w zakres zgłoszonej działalności, a niezbędne do wykonania usługi/wytworzenia wyrobu),
– nie może prowadzić innej pozarolniczej działalności gospodarczej, z wyjątkiem prowadzenia działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej (w elektrowniach wodnych i wiatrowych do 5000 kilowatów) oraz biogazu, osiągania przychodów z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, z których przychody podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych,
– oświadcza, że jego małżonek nie prowadzi działalności w tym samym zakresie,
– nie wytwarza wyrobów obciążonych podatkiem akcyzowym.
Wszystkie warunki powinny być spełnione łącznie.
Wniosek (PIT-16) o zastosowanie opodatkowania w formie karty podatkowej na dany rok podatkowy należy złożyć do 20 stycznia roku podatkowego, a jeżeli podatnik rozpoczyna działalność w trakcie roku podatkowego – przed rozpoczęciem działalności.
 
Decyzja urzędu
Jeżeli urząd skarbowy uzna, że podatnik spełnia warunki do zastosowania karty podatkowej – wydaje decyzję, w której ustala wysokość podatku, odrębnie na każdy rok podatkowy. Gdyby okazało się, iż podatnik podał we wniosku nieprawdziwe dane, co spowodowało nieuzasadnione objęcie tą formą opodatkowania albo doprowadziło do ustalenia podatku w kwocie wyższej od należnej – traci prawo do tego sposobu opodatkowania.
Ponadto może zdarzyć się tak, że podatnik – po otrzymaniu decyzji urzędu skarbowego – stwierdzi, iż wolałby skorzystać z innej formy opodatkowania. Zmiana jest możliwa w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej lub zmieniającej wysokość podatku w ramach karty podatkowej. Wówczas – począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po zrzeczeniu się opodatkowania w tej formie – podatnik opłaca, w zależności od podjętej decyzji, podatek ryczałtowy albo podatek według zasad ogólnych. W okresie między dniem zrzeczenia się opodatkowania w formie karty podatkowej a pierwszym dniem następnego miesiąca podatnik musi rozliczać podatek na zasadach ogólnych i za ten okres złożyć deklarację PIT-5.
 
Odliczenia
Podatek dochodowy w formie karty podatkowej obniża się o kwotę składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, opłaconej w roku podatkowym, z tym że kwota tego odliczenia nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki. Zapłata podatku powinna nastąpić w terminie do siódmego dnia każdego miesiąca za miesiąc ubiegły, a za grudzień – w terminie do 28 grudnia roku podatkowego.
Podatnik nie jest obowiązany w ciągu roku podatkowego do składania żadnych deklaracji. Natomiast po jego upływie, w terminie do 31 stycznia następnego roku podatkowego, podatnik jest obowiązany złożyć roczną deklarację (PIT-16A) o wysokości składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach.
 
Obowiązki dokumentacyjne
Podatnicy rozliczający się na podstawie karty są obarczeni niewielkim zakresem obowiązków związanych z dokumentacją podatkową. Nieliczne powinności w tym zakresie sprowadzają się do:
– wydawania na żądanie klienta rachunków i faktur, stwierdzających sprzedaż wyrobu, towaru czy wykonanie usługi, numerowania tych dokumentów i przechowywania w okresie pięciu lat podatkowych,
– prowadzenia ewidencji zatrudnienia i imiennych kart przychodów pracowników.
Ponadto, w przypadku podlegania karcie podatkowej należy zawiadamiać urząd skarbowy o wszelkich zmianach mających wpływ na prawo do opodatkowania w tej formie lub na wysokość podatku oraz o likwidacji działalności.
 
Zalety opodatkowania w formie karty podatkowej:
– brak obowiązku prowadzenia ewidencji dla celów podatku dochodowego – księgi, ewidencji przychodów (z wyjątkiem sytuacji rozpoczęcia działalności w trakcie roku podatkowego albo przejścia na tę formę z zasad ogólnych – księgi muszą być prowadzone do czasu doręczenia decyzji o objęciu kartą podatkową),
– brak obowiązku składania comiesięcznych deklaracji i obliczania zaliczek na podatek,
– możliwość obniżenia kwoty podatku o określony procent w szczególnych przypadkach, np. wobec osób niepełnosprawnych, podatników zatrudnionych równocześnie na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy (art. 27 ustawy o podatku zryczałtowanym),
– prawo do korzystanie z ulgi uczniowskiej (od 01 stycznia 2004 r. tylko na zasadzie ochrony praw nabytych, ponieważ ulga ta została zlikwidowana).
 
Wady karty podatkowej:
– konieczność uiszczania podatku nawet w razie nieosiągania żadnych dochodów,
– przestrzeganie limitu zatrudnienia oraz innych warunków, które wiążą się z rezygnacją z działalności na większą skalę, przy założeniu chęci pozostania przy tej formie opodatkowania (np. przy usługach transportowych – używanie tylko jednego pojazdu),
– brak możliwości dokonywania wielu odliczeń – od dochodu i od podatku (z wyjątkiem zapłaconej składki zdrowotnej),
– brak możliwości wspólnego rozliczenia się z małżonkiem albo jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
 
 
RYCZAŁT OD PRZYCHODÓW EWIDENCJONOWANYCH
Konieczne oświadczenie
Podatnik, który rozpoczyna działalność i ma zamiar rozliczać się w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, powinien złożyć we właściwym urzędzie skarbowym oświadczenie o wyborze tej metody do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, jednak nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. W przeciwnym razie jest obowiązany do założenia ksiąg i opłacania podatku na zasadach ogólnych. Wynika to z reguły, zgodnie z którą zasadą jest opodatkowanie dochodów według skali podatkowej, chyba że podatnik w stosownym terminie wybrał inną formę. W przypadku podatników, którzy kontynuują działalność, a chcieliby zmienić metodę rozliczania podatku dochodowego, oświadczenie o wyborze ryczałtu należy złożyć do 20 stycznia roku podatkowego. Z kolei rozliczający się do tej pory w takiej formie nie muszą potwierdzać tego, że zamierzają nadal  rozliczać się w ten sposób. Konieczność złożenia oświadczenia zachodzi bowiem tylko wówczas, gdy podatnik chce zmienić metodę opodatkowania.
 
Kto jest uprawniony
Podatek ryczałtowy od przychodów ewidencjonowanych mogą opłacać podatnicy, którzy osiągają przychody z działalności gospodarczej jako osoby fizyczne, a także gdy prowadzą ją w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki jawnej osób fizycznych, pod warunkiem że w roku poprzedzającym rok podatkowy uzyskali przychody:
– z działalności prowadzonej samodzielnie – w wysokości nieprzekraczającej 250 000 euro lub
– z działalności prowadzonej w formie spółki, gdy suma przychodów wspólników spółki nie przekroczyła 250 000 euro.
Jeżeli podatnik w poprzednim roku podatkowym prowadził działalność w obu formach, tj. samodzielnie i w spółce, a przychody zarówno z działalności prowadzonej samodzielnie, jak i z działalności w formie spółki nie przekroczyły ww. progów, to zachowuje prawo do tej formy rozliczania podatku dochodowego w odniesieniu do przychodów w obu przypadkach. Przekroczenie limitu przychodami tylko z działalności prowadzonej samodzielnie powoduje utratę prawa do ryczałtu w tym zakresie, ale równocześnie zachowanie prawa do kontynuowania ryczałtu w stosunku do przychodów z działalności prowadzonej w formie spółki. Z kolei, jeżeli przekroczenie limitu dotyczy spółki, a nie działalności samodzielnej, to przychody dotyczące spółki powinny być rozliczane według zasad ogólnych, a z działalności indywidualnej – ryczałtowo.
Podstawą obliczenia kwoty limitu wynoszącego 250 000 euro jest kurs euro na 1 października roku poprzedzającego dany rok podatkowy (czyli w 2004 r. będzie to wartość kursu z 1 października 2003 r., wynosząca 4,5685 zł, a zatem 250 000 euro = 1 142 125 zł).
Podatnicy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności, mogą zdecydować się na opłacanie podatku w formie ryczałtu, bez względu na wysokość przychodów. Jednak należy pamiętać o tym, że za rozpoczęcie działalności nie uważa się całkowitej lub częściowej zmiany branży/przedmiotu działalności, ani też zmiany umowy spółki lub wspólnika.
 
Wyłączenia z ryczałtu
Wyłączeniu z tej formy opodatkowania podlega prowadzenie aptek, lombardów, kupno i sprzedaż wartości dewizowych, wykonywanie wolnych zawodów (przez pojęcie wolnego zawodu należy rozumieć pozarolniczą działalność gospodarczą wykonywaną osobiście przez lekarzy, lekarzy stomatologów, lekarzy weterynarii, techników dentystycznych, felczerów, położne, pielęgniarki, tłumaczy oraz nauczycieli w zakresie świadczenia usług edukacyjnych polegających na udzielaniu lekcji na godziny), z wyłączeniem określonych w ustawie, świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy, wytwarzania wyrobów akcyzowych, z wyjątkiem energii elektrycznej z odnawialnych źródeł.
Także pewne zmiany formy prowadzenia działalności ustawodawca wyklucza z opodatkowania ryczałtem, a mianowicie:
– gdy podatnik prowadzący dotąd działalność samodzielnie podejmuje ją w formie spółki z małżonkiem i odwrotnie, tj. gdy wspólna działalność małżonków zostaje zamieniona na dwie odrębne działalności,
– gdy jeden z małżonków zaprzestaje prowadzenia działalności, a następnie drugi z małżonków ją podejmuje, pod warunkiem że w poprzedniej formie działalności (przed ww. zmianami) podatek był opłacany na zasadach ogólnych, oraz
– gdy podatnik rozpoczynający działalność samodzielnie lub w formie spółki, czy choćby jeden ze wspólników, przed rozpoczęciem działalności w roku podatkowym lub poprzednim wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres działalności podatnika lub spółki.
 
Wysokość podatku
Podstawą opodatkowania w przypadku ryczałtu ewidencjonowanego jest przychód. Można od niego dokonać odliczeń takich samych jak te, które dotyczą pomniejszania dochodu obliczanego z zastosowaniem zasad ogólnych. Wobec tego podatnik ma możliwość potrącenia wcześniej poniesionej straty, zgodnie z zasadami określonymi w art. 9 ustawy o pdof. Ponadto może dokonać odliczeń wymienionych w art. 26 ust. 1 i art. 26b ustawy o pdof; dotyczy to m.in. zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne.
Przychód pomniejszony o przysługujące podatnikowi odliczenia stanowi podstawę obliczenia ryczałtu. Stawka tego podatku jest uzależniona od rodzaju prowadzonej działalności. I tak, stawka ryczałtu wynosi:
– 20 proc. – dla przychodów osiąganych w zakresie wolnych zawodów,
– 17 proc. – dla przychodów m.in. z pośrednictwa w sprzedaży pojazdów mechanicznych, usług parkingowych, wynajmu samochodów osobowych, doradztwa w zakresie sprzętu komputerowego, oprogramowania, przetwarzania danych (wszystkie usługi objęte tą stawką zostały wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy),
– 8,5 proc. – dla przychodów z działalności usługowej, w tym gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc., prowizji uzyskanej przez komisanta na podstawie umowy komisu, prowizji uzyskanej przez kolportera prasy na podstawie umowy o kolportaż prasy (pełny zakres opodatkowania został podany w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku zryczałtowanym),
– 5,5 proc. – dla przychodów z działalności wytwórczej, robót budowlanych (pełny zakres – art. 12 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy),
– 3,0 proc. – dla przychodów z działalności gastronomicznej, z wyjątkiem sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5 proc., działalności usługowej w zakresie handlu (art. 12 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy).
W przypadku prowadzenia kilku rodzajów działalności, które podlegają opodatkowaniu według różnych stawek, podatnik ustala ryczałt według stawki właściwej dla przychodów z każdego rodzaju działalności, pod warunkiem że ewidencja przychodów jest prowadzona w sposób umożliwiający wyodrębnienie każdego rodzaju.
Tak obliczony podatek ryczałtowy może być następnie obniżony o składkę zdrowotną opłaconą przez podatnika (w wysokości nie wyższej niż 7,75 proc. podstawy jej wymiaru). Podatnicy rozliczający się w formie ryczałtu są obowiązani za każdy miesiąc obliczać podatek i wpłacać go na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika w terminie do 20. dnia następnego miesiąca, a za grudzień – w terminie złożenia zeznania, czyli do 31 stycznia następnego roku.
 
Rozliczenie kwartalne
Niektórzy podatnicy mogą zdecydować się na kwartalne rozliczenie podatku, polegające na opłacaniu go w terminie do 20. dnia następnego miesiąca po upływie kwartału. Z tej możliwości mogą skorzystać podatnicy, u których przychody z działalności prowadzonej samodzielnie albo przychody spółki w roku poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 25 000 euro (na 2004 r. równowartość tej kwoty to 114 212,50 zł). Aby przejść na tę formę rozliczania, podatnik musi do 20 stycznia danego roku zawiadomić właściwy urząd skarbowy o podjęciu takiej decyzji. W celu rezygnacji z kwartalnej metody opłacania podatku podatnik musi – w terminie do 20 stycznia następnego roku podatkowego – zawiadomić o tym urząd skarbowy, w przeciwnym bowiem razie przyjmuje się, że nadal zamierza opłacać podatek co kwartał.
 
Obowiązki ewidencyjne
Obowiązki ewidencyjne ryczałtowca są znacznie szersze niż podatnika rozliczającego się na podstawie karty podatkowej, ale mniej skomplikowane niż rozliczającego się na zasadach ogólnych. I tak podstawowym urządzeniem ewidencyjnym jest ewidencja przychodów. Bardzo ważne jest prawidłowe i rzetelne jej prowadzenie, ponieważ w razie nieuznania jej za dowód z powodu naruszenia warunków jej prowadzenia czy braku rzetelności organ podatkowy określa wartość niezaewidencjonowanego przychodu w drodze oszacowania i stosuje do niego sankcyjną stawkę podatku w wysokości 75 proc. przychodu.
Oprócz wspomnianej ewidencji podatnik jest obowiązany prowadzić wykaz środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, a od 1 stycznia 2004 r. – analogicznie jak podatnik opodatkowany na zasadach ogólnych i obowiązany do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów – także ewidencję wyposażenia. Powinna ona obejmować składniki majątku związanego z działalnością gospodarczą, które nie zostały wykazane w ewidencji środków trwałych. Dotyczy to składników majątku, których wartość przekracza 1500 zł.
Ponadto podatnik-ryczałtowiec jest obowiązany posiadać i przechowywać dowody zakupu towarów.
 
Zalety ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych:
– ograniczona ilość dokumentacji podatkowej (w odniesieniu do zasad ogólnych),
– brak obowiązku składania comiesięcznych deklaracji,
– możliwość kwartalnych rozliczeń podatku,
– uzależnienie obowiązku podatkowego od efektów działalności – podatek od osiąganych przychodów (na korzyść w porównaniu z kartą podatkową),
– możliwość odliczania straty,
– możliwość dokonywania odliczeń przewidzianych w art. 26 i 26b ustawy o pdof,
– prawo do korzystania z ulg na zasadzie ochrony praw nabytych (np. ulga uczniowska, ulga remontowa),
– prawo do korzystania z kredytu podatkowego.
 
Wady ryczałtu:
– brak możliwości potrącania kosztów uzyskania przychodów,
– brak możliwości wspólnego rozliczenia się z małżonkiem albo na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci,
– obowiązek sporządzania spisu z natury.
 
 
ZASADY OGÓLNE – OPODATKOWANIE WEDŁUG SKALI PODATKOWEJ
Jak już wcześniej wspomniano, opodatkowanie na zasadach ogólnych jest zasadniczą formą rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych osiągających przychody z tytułu działalności gospodarczej. Podatnicy kontynuujący działalność, którzy nie zamierzają zmieniać formy – w tym przejść z rozliczania według skali na podatek liniowy – nie muszą składać żadnych oświadczeń.
 
Opodatkowanie dochodu
Obliczanie należnej zaliczki na podatek wymaga od podatnika ustalenia dochodu (jako różnicy między sumą przychodów i kosztów ich uzyskania). Następnie od podstawy opodatkowania podatnik może dokonać odliczeń przewidzianych w art. 26 i 26b ustawy o pdof, np. zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne.
 
Odprowadzanie zaliczek
Zaliczkę za dany miesiąc stanowi podatek obliczony od dochodu, obniżonego o odliczenia, według skali podatkowej (19, 30, 40 proc.). Zaliczki za kolejne miesiące ustala się w wysokości różnicy między podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku a sumą zaliczek za miesiące poprzednie. Wyjątek dotyczy zaliczki za grudzień; uiszcza się ją bowiem w wysokości równej zaliczce za listopad i w terminie do 20 grudnia. Zaliczkę na podatek pomniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne opłaconą przez podatnika, jednak nie wyższą niż 7,75 proc. podstawy jej wymiaru. Podatnik jest obowiązany wpłacać ją za poszczególne miesiące w terminie do 20. dnia miesiąca – za miesiąc poprzedni (z wyjątkiem zaliczki za grudzień) oraz w tym samym terminie składać deklaracje rozliczeniowe PIT-5. Podatnik nie ma obowiązku składania deklaracji tak długo, dopóki nie wystąpi u niego dochód do opodatkowania.
Niektórzy podatnicy rozliczający się na zasadach ogólnych mają możliwość wpłacania zaliczek na podatek w formie uproszczonej. Jedną z jej zalet jest brak obowiązku składania co miesiąc deklaracji PIT-5. Metoda ta polega na wpłacaniu zaliczek na podatek w danym roku podatkowym w wysokości 1/12 kwoty obliczonej z zastosowaniem skali podatkowej od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej wykazanego w zeznaniu rocznym złożonym:
– w roku podatkowym poprzedzającym dany rok podatkowy (w 2004 r. będzie to zeznanie za 2002 r.) albo
– w roku podatkowym poprzedzającym dany rok podatkowy o dwa lata (w 2004 r. za 2001 r.) – jeżeli w zeznaniu, o którym mowa wyżej (w 2004 r. za 2002 r.), podatnik nie wykazał dochodu albo wykazał dochód w wysokości niepowodującej powstania obowiązku podatkowego.
Brak dochodu w obu przypadkach (dla 2004 r. odpowiednio w 2002 r. albo 2001 r.) wyłącza możliwość opłacania podatku w sposób uproszczony.
Podatnicy, którzy spełniają ww. warunki, mogą wybrać ten sposób uiszczania zaliczek poprzez złożenie we właściwym urzędzie skarbowym zawiadomienia do 20 lutego danego roku podatkowego. Oczywiście po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany złożyć zeznanie i obliczyć dochód i należny podatek w oparciu o rzeczywiste dane.
 
Obowiązki księgowe
Opodatkowanie na zasadach ogólnych wiąże się z koniecznością prowadzenia odpowiedniej dokumentacji. W przypadku podatników, których przychody z działalności gospodarczej za poprzedni rok przekroczyły równowartość 800 000 euro (na 2004 r. jest to wartość 3 714 800 zł), będą to księgi rachunkowe prowadzone zgodnie z wymogami określonymi w ustawie o rachunkowości, natomiast pozostali podatnicy są zobowiązani do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, chyba że dobrowolnie, nie przekroczywszy ww. limitu, postanowią założyć księgi rachunkowe.
Wymienionym urządzeniom ewidencyjnym towarzyszy szereg innych, w szczególności: ewidencja środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych, ewidencja wyposażenia (dotyczy tylko podatników prowadzących pkpir), ewidencja sprzedaży (dotyczy niektórych podatników prowadzących pkpir), indywidualne karty przychodów pracowników (pkpir). Bardziej sformalizowany, w porównaniu np. z ewidencją przychodów, jest sposób dokumentacji poszczególnych operacji gospodarczych.
 
Zalety zasad ogólnych:
– możliwość potrącania kosztów uzyskania przychodów,
– brak obowiązku zapłaty podatku w przypadku braku dochodów lub osiągania dochodów w kwocie niepowodującej powstania obowiązku podatkowego (2790 zł),
– prawo dokonywania odliczeń od dochodu i od podatku, potrącania straty,
– możliwość korzystania z kredytu podatkowego i zaliczek w formie uproszczonej,
– możliwość wspólnego rozliczenia z małżonkiem oraz na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci,
– prawo do korzystania z ulg na zasadzie ochrony praw nabytych (np. ulga uczniowska, remontowa).
 
Wady zasad ogólnych:
– rozbudowane obowiązki ewidencyjne, bardziej skomplikowane zasady prowadzenia dokumentacji podatkowej,
– przy wysokich dochodach – najwyższe obciążenie podatkowe (40 proc.).
 
 
PODATEK LINIOWY
Od 1 stycznia 2004 r. pojawiła się możliwość wyboru nowej formy opodatkowania – rozliczenia za pomocą podatku liniowego.
 
Ograniczenia podmiotowe
Prawo do wyboru opodatkowania jednolitą stawką podatku – 19 proc. – mają od 1 stycznia 2004 r. podatnicy zarówno kontynuujący działalność gospodarczą, jak i rozpoczynający jej prowadzenie w danym roku podatkowym. Nie dotyczy to jedynie osób, które przed rozpoczęciem tej działalności w danym roku podatkowym lub roku go poprzedzającym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności odpowiadające rodzajom usług, które obecnie mają być świadczone na rzecz byłych pracodawców (w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki nieposiadającej osobowości prawnej zakaz ten dotyczy także każdego wspólnika i ma skutki dla wszystkich). W razie wyboru tej formy rozliczania podatku i następnie naruszenia ww. zakazu podatnik jest obowiązany stosować rozliczenie podatku na zasadach ogólnych, czyli według progresywnej skali podatkowej.
 
Oświadczenie podatnika
Decyzję o wyborze tej metody opodatkowania dochodów z działalności gospodarczej należy podjąć w terminie do 20 stycznia (dla kontynuujących działalność) albo do dnia poprzedzającego rozpoczęcie działalności gospodarczej, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu, poprzez złożenie w urzędzie skarbowym pisemnego oświadczenia. Należy pamiętać o tym, że skutki tej decyzji będą miały wpływ także na następne lata podatkowe, do czasu aż podatnik nie złoży oświadczenia o rezygnacji lub wyborze innej formy opodatkowania.
 
Opodatkowanie dochodu
Jeżeli podatnik prowadzi działalność gospodarczą w różnych formach, tj. samodzielnie i w formie spółki (spółek), to podatek liniowy powinien stosować w odniesieniu do wszystkich dochodów z działalności, niezależnie od formy jej prowadzenia. Nie łączy się natomiast tych dochodów z dochodami z innych źródeł.
Opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej może być bardzo atrakcyjną formą opodatkowania, o ile podatnik nie zamierza korzystać z ulg, wspólnego rozliczania się z małżonkiem (czy na zasadach przewidzianych dla osób samotnie wychowujących dzieci), ponieważ ceną za niską stawkę opodatkowania jest właśnie rezygnacja z ww. preferencji i przywilejów zastrzeżonych dla zasad ogólnych i – w pewnym zakresie – ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Do negatywnych konsekwencji rozliczenia tego typu należy i to, że przy obliczaniu podatku nie bierze się pod uwagę kwoty wolnej od podatku. A zatem każdy, nawet najmniejszy dochód spowoduje powstanie obowiązku podatkowego.
Ze względu na ww. ograniczenia forma ta jest nieopłacalna dla osób, których spodziewane dochody nie przekroczą pierwszego progu skali podatkowej albo nastąpi to w niewielkim zakresie (różnica wynikająca z kwoty wolnej od podatku). Efekty zastosowania tej metody rozliczenia w takich przypadkach mogą być tylko niekorzystne, nie tylko z powodu braku prawa do wielu ulg, ale także ze względu na brak możliwości uwzględnienia kwoty wolnej od podatku. Różnica będąca następstwem zastosowania zasad ogólnych, a nie podatku liniowego, w przypadku dochodów przekraczających kolejne progi podatkowe może być zniwelowana przez odliczenie kwoty wolnej od podatku oraz – w zależności od indywidualnych możliwości podatnika – rozliczenia z małżonkiem lub zastosowania ulg. Skutek takich kalkulacji może być taki, że zastosowanie zasad ogólnych nawet przy wysokich dochodach, w połączeniu z ulgami, da mniejsze obciążenie podatkowe niż podatek liniowy.
To, co łączy tę metodę opodatkowania z zasadami ogólnymi, to:
– podstawa opodatkowania – jest nią w obu przypadkach dochód,
– te same wymogi formalne odnoszące się do dokumentacji podatkowej,
– brak ograniczeń co do rodzajów i rozmiarów prowadzonej działalności (z wyjątkiem służących zapobieganiu przekształcaniu umów o pracę w samozatrudnienie).
 
Zalety podatku liniowego:
– jednolita stawka podatku, bez względu na poziom dochodów,
– prawo wpłacania zaliczek na podatek w formie uproszczonej,
– możliwość odliczania strat.
 
Wady podatku liniowego:
– brak możliwości uwzględniania kwoty wolnej od podatku,
– zakaz wspólnego rozliczenia się z małżonkiem lub na zasadach przewidzianych do osób samotnie wychowujących dzieci,
– brak możliwości korzystania z ulg i odliczeń, także na zasadzie ochrony praw nabytych (z wyjątkiem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne),
– brak prawa do kredytu podatkowego.
 
                 PRZYKŁAD 1
(Uwaga: we wszystkich przykładach podano kwoty w złotych)
Jan Kowalski jest lekarzem zatrudnionym w szpitalu na podstawie umowy o pracę (szacowane dochody za cały rok to 32 942,28, składki zdrowotne do odliczenia – 2645,99), a ponadto prowadzi własną praktykę lekarską. Dotychczas był opodatkowany na zasadach ogólnych, obecnie rozważa możliwość zmiany formy opodatkowania, w tym rozliczania się z zastosowaniem podatku liniowego. Jego żona osiąga dochody z umowy o pracę (szacowane dochody za cały rok – 28 064,88, składki zdrowotne do odliczenia – 2267,99). W 2004 r. państwo Kowalscy zamierzają przeznaczyć na remont domu 10 000 (w 2003 r. nie ponieśli żadnych wydatków na ten cel), wobec tego kwota ulgi wyniesie 1900. Spodziewane miesięczne przychody lekarza z tytułu wykonywania wolnego zawodu to 4000, koszty uzyskania tych przychodów – 1300. Co miesiąc Jan Kowalski będzie opłacał składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości około 137 (do odliczenia od podatku 132)1. Przewidywana ilość godzin miesięcznie na wykonywanie działalności samodzielnej – 50.
 
Rozliczenie podatku według karty podatkowej
W przypadku tej formy opodatkowania dla ciężaru opodatkowania znaczenie ma ilość godzin przeznaczona na wykonywanie zawodu. Fakt łączenia tej działalności z zatrudnieniem nie ma znaczenia dla wysokości stawki, nie dotyczy to bowiem tego typu działalności.
Wysokość podatku to kwota ustalona na podstawie tabeli (część VIII), stanowiącej załącznik do ustawy o podatku zryczałtowanym: 537,60 + 2 x 15,00 = 567,60; po odliczeniu zapłaconej w danym miesiącu składki zdrowotnej podatek co miesiąc będzie wynosił 567,60 – 132,00 = 435,60. Za cały rok – 5227,20.
Podatnik nie będzie miał możliwości rozliczenia się z małżonką, ale nic nie stoi na przeszkodzie, aby skorzystać z ulgi remontowej, od dochodów z tytułu zatrudnienia i dochodów z pracy żony w wybranej proporcji – np. po 50 proc.).
Podatek od dochodów męża z tytułu zatrudnienia:
(32 942,00 x 19 proc.) – 530,08 = 5728,90
Odliczenie składki zdrowotnej
5728,90 – 2645,99 = 3082,91
Odliczenie 50 proc. ulgi remontowej
3082,91 – 950,00 = 2132,91
Podatek należny    2132,90
Podatek od dochodów żony z tytułu zatrudnienia:
(28 065,00 x 19 proc.) – 530,08 = 4802,27
Odliczenie składki zdrowotnej
4802,27 – 2267,99 = 2534,28
Odliczenie 50% ulgi remontowej
2534,28 – 950,00 = 1584,28
Podatek należny    1584,30
Suma podatku za cały rok wyniesie
5227,20 + 2132,90 + 1584,30 = 8944,40
 
Rozliczenie podatku według ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
Opodatkowaniu w tej formie podlegają jedynie przychody. W przypadku wolnych zawodów stawka jest najwyższa i wynosi 20 proc.
Wysokość podatku co miesiąc będzie wynosiła – 4000 x 20 proc. = 800, po odliczeniu zapłaconej składki zdrowotnej 800 – 132 = 668 zł
Za cały rok – 12 x 668 = 8016
Podobnie jak wyżej, podatnik nie może rozliczyć się z żoną, jednak może skorzystać z ulgi remontowej od podatku ryczałtowego albo podatku od dochodów własnych lub żony.
Podatek od dochodów męża z tytułu zatrudnienia:
(32 942,00  x 19 proc.) – 530,08 = 5728,90
Odliczenie składki zdrowotnej
5728,90 – 2645,99 = 3082,91
Odliczenie 50 proc. ulgi remontowej
3082,91 – 950,00 = 2132,91
Podatek należny    2132,90
Podatek od dochodów żony z tytułu zatrudnienia:
(28 065,00 x 19 proc.) – 530,08 = 4802,27
Odliczenie składki zdrowotnej
4802,27 – 2267,99 = 2534,28
Odliczenie 50 proc. ulgi remontowej
2534,28 – 950,00 = 1584,28
Podatek należny    1584,30
Suma podatku za cały rok wyniesie
8016,00 + 2132,90 +1584,30 = 11 733,20
 
Rozliczenie na zasadach ogólnych
Ustalenie dochodu z działalności gospodarczej w pierwszym miesiącu: 4000 – 1300 = 2700; jest to kwota wolna od podatku (rozliczana właśnie od dochodów z działalności), ponieważ dochody do kwoty 2790 zł nie podlegają opodatkowaniu.
Za kolejny miesiąc działalności podatek wyniesie           8000 – 2600 = 5400
(5400 x 19 proc.) – 530,08 = 495,92
495,92 – 132 x 2 = 231,92
Za cały rok 48 000 – 15 600 = 32 400
(32400 x 19 proc.) – 530,08 = 5625,92
5625,92 – (132 x 12) = 4041,92
po zaokrągleniu     4041,90
Podatnik nie osiągnie z tytułu tej działalności dochodów przekraczających pierwszy przedział skali podatkowej, jednak w zeznaniu rocznym połączy je z dochodami z tytułu zatrudnienia oraz dochodami żony. Obliczenie podatku za cały rok będzie przedstawiało się wówczas następująco:
Dochody:
zatrudnienie męża 32 942,28
zatrudnienie żony  28 064,88
działalność męża  32 400,00
93 407,16 : 2 = 46 703,58
obliczenie podatku
6504,48 + [(46 704 – 37 024) x 30 proc.] = = 9408,48
9408,48 x 2 = 18 816,96
odliczenia od podatku:
składki zdrowotne – zatrudnienie męża
2645,99
składki zdrowotne – zatrudnienie żony
2267,99
składki zdrowotne – działalność   1584,00
ulga remontowa     1900,00
razem        8397,98
Podatek należny wyniesie zatem
18 816,96 – 8397,98 = 10 418,98
po zaokrągleniu     10 419,00
 
Podatek liniowy
Ustalenie dochodu: 4000 – 1300 = 2700, należny podatek 2700 x 19 proc. = 513, odliczenie składki zdrowotnej 513 – 132 = 381, za cały rok podatkowy 12 x 381 = 4572,00
Podatnik nie może od tego podatku odliczyć ulgi remontowej, ani połączyć tych dochodów z dochodami ze stosunku pracy. Ulga jednak może zostać rozliczona właśnie od podatku z dochodów z pracy etatowej albo z podatku żony.
Podatek od dochodów męża z tytułu zatrudnienia:
(32 942,00 x 19 proc.) – 530,08 = 5728,90
Odliczenie składki zdrowotnej
5728,90 – 2645,99 = 3082,91
Odliczenie 50 proc. ulgi remontowej
3082,91 – 950 = 2132,91
Podatek należny    2132,90
Podatek od dochodów żony z tytułu zatrudnienia:
(28 065,00 x 19 proc.) – 530,08 = 4802,27
Odliczenie składki zdrowotnej
4802,27 – 2267,99 = 2534,28
Odliczenie 50 proc. ulgi remontowej
2534,28 – 950,00 = 1584,28
Podatek należny    1584, 30
Suma podatku należnego za 2004 r.
wyniesie zatem
4572,00 + 2132,90 + 1584,30 = 8289,20
wnioski
 
- Najbardziej korzystną formą opodatkowania okazał się podatek liniowy, ale wynika to z tego, że w każdym ze źródeł podatnicy opodatkowywali swoje dochody stawką 19 proc.; kwota wolna od podatku, której nie ma przy podatku liniowym, została rozliczona przy dochodach z pracy, a ponadto istniała możliwość odliczenia ulgi remontowej.
Zasady ogólne okazały się mniej korzystne z tego powodu, że podatnicy – po zsumowaniu wszystkich dochodów i mimo wspólnego rozliczenia – przekroczyli pierwszy próg skali podatkowej.
Rozliczenie według karty podatkowej mogłoby okazać się korzystne, gdyby przy tym samym poziomie dochodów liczba godzin przeznaczonych na praktykę wyniosła 46 lub mniej.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w ogóle nie jest korzystną formą, gdyż wynosi zawsze 20 proc., podczas gdy podatek liniowy, z którym wiążą się podobne ograniczenia jak w przypadku ryczałtu (brak wspólnego rozliczenia, nieuwzględnianie kwoty wolnej), wynosi 19 proc., a ponadto jest obliczany od dochodu, a nie od przychodów.
 
 
                 PRZYKŁAD 2
Stefan Malinowski wraz z żoną prowadzi sklep z artykułami spożywczymi w mieście liczącym 47 000 mieszkańców. Nie zatrudnia żadnych innych osób. Żona nie osiąga poza tym żadnych dochodów. Małżonkowie zamierzają skorzystać z ulgi remontowej. Miesięczne przychody szacują na 7000 zł, a koszty ich uzyskania na 4000 zł. Ponadto co miesiąc opłacają składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za męża-podatnika i żonę jako osobę współpracującą (odpowiednio 2 x 400 zł, 2 x 137 zł – do odliczenia 2 x 132 zł).
 
Rozliczenie według karty podatkowej
Zgodnie z wartościami wynikającymi z tabeli stanowiącej załącznik do ustawy część II, podatek wynosi 523 zł (wymiar maksymalny). Od podatku potrąca się zapłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne i wówczas podatek za jeden miesiąc wynosi: 523 – (2 x 132) = 259,00, za cały rok – 259 x 12 = 3108,00.
 
Rozliczenie według ryczałtu ewidencjonowanego
Przychody z działalności usługowej w zakresie handlu są opodatkowane stawką 3 proc. Podatnik może obniżyć przychody jedynie o zapłacone w danym miesiącu składki na ubezpieczenie społeczne: 7000 – (2 x 400) = 6200, od tak ustalonej podstawy obliczyć ryczałt 6200 x 3 proc. = 186. Od ryczałtu podatnik ma prawo potrącić zapłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne: 186 – (2 x 132) = –78, co nie oznacza nadpłaty, tylko to, że podatek w ogóle nie wystąpi.
 
Rozliczenie według zasad ogólnych
Ustalenie dochodu za pierwszy miesiąc – 7000 – 4000 = 3000. Potrącenie zapłaconych składek na ubezpieczenie społecznie: 3000 – (2 x 400) = 2200 (kwota wolna od podatku to 2790); wynik ten oznacza brak dochodu do opodatkowania. Pojawi się on dopiero w następnym miesiącu: 2 x 7000 – 2 x 4000 = 6000, potrącenie składek: 6000 – 2 x 2 x 400 = 4400. Obliczenie podatku: (4400 x 19 proc.) – 530,08 = 305,92, potrącenie zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne: 305,92 – 2 x 2 x 132 = –222,08. Zatem podatek nadal nie wystąpi. Pojawi się on dopiero w czwartym miesiącu osiągania przychodów i kosztów na tym samym poziomie: 7000 x 4 – 4000 x 4 = 28 000 – 16 000 = 12 000, potrącenie składek: 12 000 – 2 x 4 x 400 = 8800, obliczenie podatku: (8800 x 19 proc.) – 530,08 = 1141,92. Po odliczeniu zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne: 1141,92 – 132 x 2 x 4 = 85,92
Obliczenie podatku za cały rok: dochód 7000 x 12 – 4000 x 12 = 84 000 – 48 000 = 36 000
Odliczenie zapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne: 36 000 – 2 x 12 x 400 = 26 400
Małżonkowie rozliczają się razem, wobec czego podatek zostanie obliczony w podwójnej wysokości od połowy ich dochodów: 26 400 : 2 = 13 200, [(13 200 x 19 proc.) – 530,08] x 2 = 3955,84, po odliczeniu zapłaconych na ubezpieczenie zdrowotne składek podatek wynosi 3955,84 – 2 x 12 x 132 = 787,84, czyli po zaokrągleniu: 787,80
 
Rozliczenie według podatku liniowego
Ustalenie dochodu: 7000 – 4000 = 3000, odliczenie zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne: 3000 – 2 x 400 = 2200, zaliczka na podatek: 2200 x 19 proc. = 418, po odliczeniu zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne podatek wynosi: 418 – 2 x 132 = 154,00 zł. Za cały rok: 12 x 154 = 1848,00
wnioski
 
W tym przypadku najkorzystniejszą formą opodatkowania okazał się ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Gdyby podatnicy zdecydowali się na zasady ogólne, podatek mógłby zostać obniżony o kwotę ulgi remontowej. Natomiast zupełnie niekorzystny i bardzo dotkliwy finansowo okazał się podatek liniowy.
 
 
                 PRZYKŁAD 3
Jan Kowalski jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę w pełnym wymiarze czasu pracy, a jednocześnie prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą – usługi ślusarskie – w miejscowości liczącej 15 000 mieszkańców. Planowane przychody to kwota 1500 zł, koszty – 400. Co miesiąc będzie opłacać składkę zdrowotną – 137, do odliczenia od podatku – 132. Nie zamierza korzystać z żadnych ulg.
 
Rozliczenie według karty podatkowej
Zgodnie z tabelą, stanowiącą załącznik do ustawy – część I, podatek wynosi 327. Należy wziąć pod uwagę, iż podatnik ma prawo do obniżenia stawki o 80 proc., zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy o podatku zryczałtowanym w związku z jednoczesnym zatrudnieniem. Podatek wynosi zatem: 327 x 80 proc. = 261,60, 327 – 261,60 = 65,40. Podatnik ma też prawo do obniżenia podatku o kwotę zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne. Ponieważ kwota tej składki jest wyższa od podatku, obowiązek podatkowy w ogóle nie wystąpi. Oczywiście, pod warunkiem że podatnik rzeczywiście składkę zdrowotną zapłaci.
 
Rozliczenie według ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
Przychody z tytułu działalności usługowej – zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy o podatku zryczałtowanym – są opodatkowane stawką 8,5 proc. Zatem ryczałt wynosi: 1500 x 8,5 proc. = 127,50; po potrąceniu zapłaconej składki zdrowotnej podatek do zapłaty w ogóle nie wystąpi, bowiem kwota składki jest wyższa niż kwota podatku.
 
Rozliczenie według zasad ogólnych
Dochód do opodatkowania wystąpi dopiero w marcu, ale podatek do zapłaty powstanie dopiero za lipiec, bowiem wcześniej kwota zapłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne będzie przekraczała kwotę zaliczki na podatek.
Obliczenie podatku w styczniu: 1500 – 400 = 1100 (1100 x 19 proc.) – 530,08 = –321,08, podatek wynosi „0”.
Obliczenie podatku w marcu – 1500 x 3 – 400 x 3 = 3300; (3300 x 19 proc.) – 530,08 = 96,92; potrącenie zapłaconej składki zdrowotnej: 96,92 – 132 = – 35,08, podatek wynosi „0”.
Obliczenie podatku w lipcu: 1500 x 7 – 400 x 7 = 10 500 – 2800 = 7700; (7700 x 19 proc.) – 530,08 = 932,92, potrącenie zapłaconych składek zdrowotnych: 932,92 – (132 x 7) = 8,92, podatek wynosi 8,90 zł.
Obliczenie podatku z tytułu działalności za cały rok: 1500 x 12 – 400 x 12 = 18 000 – 4800 = 13200; (13 200 x 19 proc.) – 530,08 = 1977,92; potrącenie zapłaconych w roku podatkowym składek zdrowotnych: 1977,92 – 132 x 12 = 393,92, podatek wynosi 393,90. Należy wziąć pod uwagę to, że dochody uzyskane z tytułu działalności zostaną połączone z dochodami z tytułu zatrudnienia i podatek zostanie obliczony od ich sumy.
 
Rozliczenie według podatku liniowego
Dochód 1500 – 400 = 1100, obliczenie zaliczki 1100 x 19 proc. = 209, potrącenie zapłaconej składki na ubezpieczenie zdrowotne: 209 – 132 = 77.
Podatek za cały rok 77 x 12 = 924.
wnioski
 
 
Jak widać z ww. obliczeń, najkorzystniejszą formą opodatkowania jest karta podatkowa i ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Natomiast zupełnie nieopłacalną formą jest podatek liniowy.
 
Joanna Krawczyk
Autorka jest doradcą podatkowym

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Hotelarz