zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Terminy wystawiania faktur VAT

Zgodnie z ogólną zasadą, wyrażoną w art. 106 ust. 1 i 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535), podatnicy VAT są zobowiązani do wystawiania faktur VAT w celu udokumentowania czynności opodatkowanych VAT oraz zwolnionych od VAT. Częściowo wyłączeni z obowiązku wystawiania faktur VAT są tylko podatnicy świadczący usługi, w tym również w zakresie handlu i gastronomii. Nie muszą oni bowiem wystawiać faktur osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jeżeli jednak osoba taka zgłosi żądanie wystawienia faktury, istnieje obowiązek jej wystawienia. W przypadku dokonywania sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz wewnątrzwspólnotowej dostawy nowych środków transportu zawsze jest obowiązek wystawienia faktury VAT (nawet jeżeli nabywca nie zgłosi takiego żądania).
   
Obowiązek wystawienia faktury VAT
  
Faktury VAT powinny być wystawiane w określonych, przewidzianych w przepisach terminach. Podstawowym aktem prawnym regulującym to zagadnienie jest rozporządzenie Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, zasad wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 97, poz. 971). Zgodnie z § 16 ust. 1 rozporządzenia fakturę, co do zasady, wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. W przypadku dokumentowania sprzedaży o charakterze ciągłym, gdy podatnik określa w fakturze wyłącznie miesiąc i rok dokonania sprzedaży, fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od zakończenia miesiąca, w którym dokonano sprzedaży. Jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi podatnik otrzymał część lub całość należności, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, zobowiązany jest wystawić fakturę nie później niż siódmego dnia od dnia, w którym otrzymał część lub całość należności od nabywcy. Pobranie każdej kolejnej części należności (zaliczka, przedpłata, zadatek, rata) również powoduje powstanie obowiązku wystawienia faktury VAT.
  
Rozporządzenie określa ponadto inne momenty powodujące obowiązek wystawienia faktury. Paragraf 18 ust. 1 rozporządzenia określa na przykład przypadki, gdy fakturę wystawia się nie później niż z chwilą powstania szczególnego obowiązku podatkowego.
  
I tak, w przypadku:
1) dostawy towarów, której przedmiotem są lokale i budynki – fakturę wystawia się z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia, licząc od dnia wydania;
2) dostaw energii elektrycznej, cieplnej, gazu przewodowego – fakturę wystawia się najpóźniej z chwilą upływu terminu płatności, określonego w umowie;
3) świadczenia usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych – tak jak pkt 2;
4) świadczenia usług wymienionych w poz. 138 i poz. 153 załącznika nr 3 do ustawy – tak jak pkt 2;
5) przewozu osób i ładunków kolejami, taborem samochodowym, statkami pełnomorskimi, środkami transportu żeglugi śródlądowej i przybrzeżnej, promami, samolotami i śmigłowcami – fakturę wystawia się z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30 dnia od dnia wykonania usługi,
6) usług spedycyjnych i przeładunkowych – tak jak pkt 5;
7) usług świadczonych w portach morskich i handlowych – tak jak pkt 5;
8) usług budowlanych lub budowlano-montażowych – tak jak pkt 5;
9) dostawy gazet, magazynów, czasopism (PKWiU 22.12 i 22.13) oraz książek (PKWiU ex 22.11) (z wyłączeniem książek adresowych o zasięgu krajowym, regionalnym i lokalnym, książek telefonicznych, teleksów i telefaksów – PKWiU 22.11.20-60.10, oraz nut, map i ulotek) – fakturę wystawia się, co do zasady, z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie wcześniej jednak niż w dniu wydania i nie później niż 60 dnia, licząc od dnia wydania towarów; jeżeli jednak umowa sprzedaży przewiduje rozliczenie zwrotów wydawnictw, fakturę należy wystawić nie później niż po upływie 120 dni od pierwszego dnia wydania tych wydawnictw;
10) świadczenia w kraju usług najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze, a także usług ochrony osób oraz usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia, usług w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego oraz usług stałej obsługi prawnej i biurowej – fakturę wystawia się z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż z upływem terminu płatności;
11) sprzedaży złomu stalowego i żeliwnego, złomu metali nieżelaznych (z wyłączeniem złomu metali szlachetnych) – fakturę wystawia się z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty; jeżeli zapłaty nie otrzymano, fakturę wystawia się nie później niż 20. dnia od dnia wysyłki złomu niewsadowego do jednostki, która zgodnie z umową dokonuje kwalifikacji, a w przypadku złomu wsadowego – nie później niż 30 dnia od dnia wysyłki; 12) sprzedaży usług komunikacji miejskiej – fakturę wystawia się najpóźniej z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty,
13) sprzedaży usług polegających na drukowaniu gazet, magazynów, czasopism (PKWiU 22.12 i 22.13) oraz książek (PKWiU ex 22.11) (z wyłączeniem książek adresowych o zasięgu krajowym, regionalnym i lokalnym, książek telefonicznych, teleksów i telefaksów – PKWiU 22.11.20-60.10, oraz nut, map i ulotek, oznaczonych stosowanymi na podstawie odrębnych przepisów symbolami ISBN i ISSN) – fakturę wystawia się z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty; jeżeli zapłaty nie otrzymano, fakturę wystawia się nie później niż 90 dnia, licząc od dnia wykonania usługi;
14) sprzedaży praw lub udzielania licencji i sublicencji, przeniesienia lub cesji praw autorskich, patentów, praw do znaków fabrycznych, handlowych, oddania do używania wspólnego znaku towarowego albo wspólnego znaku towarowego gwarancyjnego, albo innych pokrewnych praw – fakturę wystawia się z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty; jeżeli zapłaty nie otrzymano, fakturę wystawia się nie później niż z upływem terminu płatności, określonego w umowie lub fakturze;
15) czynności:
a) ustanowienia na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub ustanowienia na rzecz członka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, lub ustanowienia na rzecz członka odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, lub przeniesienia własności lokalu w rozumieniu przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych,
b) przeniesienia na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej własności domu jednorodzinnego, w rozumieniu przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych
– fakturę wystawia się z chwilą otrzymania całości lub części wkładu budowlanego lub mieszkaniowego; nie później niż z chwilą ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu albo przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, lub wydania albo przeniesienia własności lokalu lub własności domów jednorodzinnych
16) czynności wykonywanych na rzecz członków spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, członków spółdzielni będących właścicielami lokali lub na rzecz niebędących członkami spółdzielni właścicieli lokali, za które są pobierane opłaty, zgodnie z art. 4 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (j.t. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) – tak jak w pkt 15.
  
Wskazane przypadki określają najpóźniejszy moment, w którym faktury mogą być wystawione. Rozporządzenie wprowadza również ograniczenie czasowe z drugiej strony. Zgodnie z § 18 ust. 2 faktury, o których mowa, nie mogą być wystawione wcześniej niż 30 dnia przed powstaniem obowiązku podatkowego. Ograniczenie to nie dotyczy faktur w zakresie dostaw energii elektrycznej i cieplnej, gazu przewodowego, usług telekomunikacyjnych i radiokomunikacyjnych oraz usług wymienionych w poz. 138 i 153 załącznika nr 3 do ustawy, jeżeli faktura zawiera informację, którego okresu rozliczeniowego dotyczy.
  
Skutki prawne braku lub nieterminowego wystawienia faktury VAT
  
Konsekwencje związane z zaniedbaniem obowiązku wystawienia bądź nieterminowym wystawieniem faktury są różnorodne. Jeżeli w związku z zaniechaniem wystawienia faktury powstanie u podatnika zaległość w podatku, będzie on zobowiązany do jego zapłaty z odsetkami. Ponadto może wchodzić w grę odpowiedzialność z art. 54 ustawy z 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz.U. Nr 83, poz. 930 ze zm.). Zgodnie z powołaną regulacją podatnik, który uchylając się od opodatkowania, nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania, przez co naraża Skarb Państwa na uszczuplenie w podatku, podlega karze. Przepis penalizuje działanie sprawcy polegające na narażeniu, stąd też przepis ten może znaleźć zastosowanie w sytuacji, gdy w deklaracji VAT-7 zmniejszy się kwota do przeniesienia na następny miesiąc. Jeżeli natomiast podatek zostanie odprowadzony w należytej wysokości, ale nie zostanie wystawiona faktura, zastosowanie może znaleźć art. 62 § 1 k.k.s. Niewystawienie faktury – mimo istnienia takiego obowiązku – podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych.
  
Czynność nieterminowego fakturowania nie podlega natomiast karze z kodeksu karnego skarbowego.
  
Odliczanie podatku naliczonego z nieterminowo wystawionej faktury
Kwestia odliczania podatku naliczonego przez nabywcę towarów i usług, gdy faktura została przez sprzedawcę wystawiona przedwcześnie, budziła wątpliwości już na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o VAT. Również obecnie zagadnienie to może być problematyczne. Co do zasady – zgodnie z art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy – prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę.
  
Z drugiej jednak strony z art. 86 ust. 12 ustawy można wyprowadzić tezę, że otrzymanie faktury dokumentującej daną transakcję przed powstaniem obowiązku podatkowego u jej wystawcy nie daje nabywcy prawa do odliczenia podatku naliczonego z tej faktury. Odliczenie będzie przysługiwało dopiero w dacie powstania u dostawcy obowiązku podatkowego z tytułu tej transakcji. Wprawdzie literalna wykładnia art. 86 ust. 12 prowadzi do wniosku, że przepis uzależnia prawo do odliczenia VAT od nabycia przez nabywcę prawa do rozporządzania towarem lub wykonania usługi, jednak pośrednio, w przypadku wykonywania czynności, dla których moment powstania obowiązku podatkowego został określony w sposób szczególny, prawo do odliczenia zostało powiązane z momentem powstania tego obowiązku u sprzedawcy (dostawcy).
  
Zdaniem autora można więc przyjąć, że nabywca nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego z przedwcześnie wystawionej faktury, jeżeli u sprzedawcy nie powstał jeszcze obowiązek podatkowy z tytułu transakcji, którą faktura ta dokumentuje.
Piotr Jeżewski
Autor jest radcą prawnym

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Polski Jubiler