zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Faktoring w księgach rachunkowych

Prowadzimy hurtownię artykułów chemii gospodarczej w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Ze względu na wydłużone terminy płatności uzgodnione z odbiorcami zostaliśmy zmuszeni do zawarcia umowy na świadczenie usług faktoringowych. Na jej podstawie przenosimy na bank odpłatnie należności, a od banku otrzymujemy kwotę w wysokości należności pomniejszonej o odsetki i prowizję. Czy te odsetki i prowizje będą kosztem podatkowym i bilansowym? Jak dokonywać księgowania umowy faktoringowej?
   
Umowę faktoringu w polskim prawie zalicza się do tzw. umów nienazwanych. Faktoring to usługa finansowa polegająca na wykupywaniu przez wyspecjalizowanego pośrednika, zwanego faktorem, wierzytelności pieniężnych przysługujących faktorantowi z tytułu sprzedaży, dostarczania towarów lub świadczenia usług. Jednocześnie faktor może świadczyć dodatkowe usługi na rzecz faktoranta. Dla skuteczności faktoringu nie wymaga się ani zgody, ani zawiadomienia dłużnika o zmianie wierzyciela.
  
Można powiedzieć, że usługi faktoringowe są w formie prawnej zbliżone do umowy cesji wierzytelności i świadczone są zazwyczaj przez banki. Podmiot gospodarczy jako faktorant i bank jako faktor zawierają umowę, na podstawie której faktor wykupuje nieprzedawnione wierzytelności pieniężne faktoranta, potrącając z każdej wykupionej faktury część tej wierzytelności oraz prowizję w wysokości ustalonej w umowie. Rozróżnia się umowy z prawem regresu (tzw. faktoring niewłaściwy) i bez prawa regresu (tzw. faktoring właściwy).
  
W przypadku faktoringu właściwego chodzi o taką sytuacje, w której strony przelewu wierzytelności jednocześnie postanawiają, że ryzyko niewypłacalności dłużnika obarczać będzie odtąd faktora. Oznacza to, że – oprócz funkcji finansowania i funkcji usługowych – pełni on także rolę del crede. Polega to na tym, że – w przypadku faktora – z momentem zawarcia umowy o faktoring właściwy odpowiada on również za to, że odbiorca towarów lub usług wykona ciążące na nim zobowiązania. W ten sposób faktor zabezpiecza przedsiębiorcę, który sprzedał lub dostarczył określony towar odbiorcy lub spełnił określoną usługę, przed niewypłacalnością dłużnika. Faktoring właściwy jest stosunkowo drogi, ponieważ – kalkulując zapłatę (prowizję) – faktor dolicza do niej koszty związane z ryzykiem odpowiedzialności del crede. Do zawarcia takiej umowy dochodzi z reguły dopiero wtedy, gdy faktor – po sprawdzeniu stanu majątkowego dłużnika – upewni się co do jego wypłacalności. Z faktoringiem właściwym wiąże się jeszcze jedna cecha, a mianowicie w następstwie zawarcia tej umowy dochodzi do definitywnego (bezzwrotnego) przeniesienia danej wierzytelności z przedsiębiorcy na faktora. W konsekwencji możemy mówić tutaj w zasadzie o sprzedaży wierzytelności.
  
Natomiast w przypadku faktoringu niewłaściwego ryzyko niewypłacalności dłużnika nie przechodzi na faktora. W konsekwencji przelew wierzytelności ze sprzedawcy nie jest definitywny. Taki rodzaj faktoringu jest również tańszy, gdyż faktor – nie przyjmując na siebie odpowiedzialności del crede – pobiera mniejszą prowizję.
   
W obydwu rodzajach umów przewidziane są jednakowe zasady rozliczeń między stronami, tj. z tytułu nabytej wierzytelności faktor wypłaca faktorantowi kwotę faktury i pobiera z tej kwoty odsetki dyskontowe oraz prowizję. Odsetki dyskontowe obliczane są za okres od dnia wypłaty tej kwoty do dnia płatności faktury.
   
W przedstawionym pytaniu faktorant przedkłada fakturę, na podstawie której dłużnik jest zobowiązany do jej zapłaty w określonym terminie. Ponieważ nie wiemy, jakiej umowy to dotyczy, można założyć, że jest to umowa bez prawa regresu (faktoringu właściwego). W takim przypadku ewidencja księgowa będzie wyglądała następująco:
1. Faktura VAT z tytułu sprzedaży towarów wystawiona odbiorcy:
a) wartość VAT: „Rozrachunki z odbiorcami” (w analityce: imienne konto kontrahenta) / Ma konto: „VAT należny”.
b) wartość netto: Wn konto: „Rozrachunki z odbiorcami” (w analityce: imienne konto kontrahenta) / Ma konto: „Sprzedaż towarów”,
 
2. Wydanie towaru z magazynu: Wn konto: „Wartość sprzedanych towarów w cenie zakupu” / Ma konto: „Towary na składzie”.
     
3. Przekazanie faktury dla faktora celem wykupu wierzytelności; przeniesienie należności na rzecz banku (wartość brutto): Wn konto: „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: imienne konto faktora – banku) / Ma konto: „Rozrachunki z odbiorcami” (w analityce: imienne konto kontrahenta).
   
4. Wpływ środków za przekazane faktury na rachunek faktoranta: Wn konto: „Rachunek bankowy” / Ma konto: Pozostałe rozrachunki” (w analityce: imienne konto faktora – banku).
       
5. Rozliczenie pobranych przez faktora odsetek: Wn konto: „Koszty finansowe” (w analityce: odsetki faktoringowe) / Ma konto: „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: imienne konto faktora – banku).
       
6. Rozliczenie pobranych przez faktora prowizji: Wn konto: „Koszty finansowe” (w analityce: prowizje faktoringowe) / Ma konto: „Pozostałe rozrachunki” (w analityce: imienne konto faktora – banku).
       
Zgodnie z zasadami memoriału i współmierności, określonymi w art. 6 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.), prowizje i odsetki dyskontowe ujmuje się na koncie kosztów finansowych z chwilą ich naliczenia. Natomiast – zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) – nie zalicza się do kosztów uzyskania przychodów naliczonych, ale nie zapłaconych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów). Tak więc odsetki i prowizje z tytułu umowy faktoringowej będą kosztem uzyskania przychodu po faktycznym ich pobraniu przez faktora (bank). W omawianym przypadku będzie to data wpływu należności na rachunek bankowy po potrąceniu odsetek i prowizji.
   
W przedstawionym przykładzie założono, że mamy do czynienia z faktoringiem właściwym. Dlatego na zakończenie jedna uwaga praktyczna dotycząca faktoringu niewłaściwego. W jego przypadku wszystkie księgowania będą identyczne, z tym że zaleca się prowadzenie szczegółowej ewidencji analitycznej do konta „Pozostałe rozrachunki” według złożonych do sprzedaży faktorowi faktur. Pozwoli to uniknąć błędów i pomyłek w przypadku, gdy bezpośredni odbiorca towaru, na którego została wystawiona faktura, nie wywiąże się z zobowiązania i faktor (bank) wystąpi o zwrot pierwotnie przekazanych kwot.
Joanna Jesionowska
PODSTAWA PRAWNA
art. 6 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 ze zm.); art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Rynek Turystyczny