zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Odejście wspólnika spółki jawnej

Wspólnik spółki jawnej może ją opuścić, przenosząc przysługujące mu prawa i obowiązki związane z uczestnictwem w spółce na osobę trzecią lub poprzez wypowiedzenie umowy spółki.
Spółka jawna stanowi spółkę osobową kreowaną na podstawie umowy wspólników. Jednak byt tej spółki i prowadzenie przez nią działalności nie jest uwarunkowane niezmiennością składu wspólniczego. Kodeks spółek handlowych (dalej k.s.h.) dopuszcza i reguluje przypadki, w których jeden ze wspólników podejmuje decyzję o “opuszczeniu” spółki jawnej. Dwa podstawowe sposoby “wyjścia” wspólnika ze spółki jawnej to:
– przeniesienie przysługujących mu w spółce praw i obowiązków na osobę trzecią,
– wypowiedzenie umowy spółki.

WPROWADZENIE NOWEGO WSPÓLNIKA
Najprostszym sposobem opuszczenia spółki jawnej przez jej wspólnika jest przeniesienie przysługujących mu w spółce praw i obowiązków na osobę trzecią, która de facto wstąpi jako wspólnik w miejsce podmiotu wychodzącego ze spółki. Zastosowanie tego rozwiązania uwarunkowane jest znalezieniem osoby, która byłaby zainteresowana wstąpieniem do spółki oraz spełnieniem przesłanek przewidzianych w art. 10 k.s.h.
Ogół praw i obowiązków wspólnika spółki osobowej może być przeniesiony na inną osobę tylko wówczas, gdy tak stanowi umowa spółki (art. 10 § 1 k.s.h). Zatem wprowadzanie nowego wspólnika w miejsce ustępującego powoduje konieczność sprawdzenia, czy umowa spółki dopuszcza taką możliwość.

WAŻNE
W umowie spółki jawnej wspólnicy bardzo często zastrzegają, że z uwagi na rodzaj inwestycji, która ma być realizowana przez spółkę, skład wspólników ma pozostać niezmienny, co do zasady lub np. do czasu zakończenia danej inwestycji.

Jeżeli umowa spółki dopuszcza przenoszenie praw i obowiązków przez wspólników na osoby trzecie, realizacja takiego przeniesienia wymaga uzyskania pisemnej zgody wszystkich wspólników spółki. Zgoda nie jest wymagana, jeżeli umowa spółki zwalnia z tego obowiązku – np. zawiera postanowienie, że wspólnicy są uprawnieni do przenoszenia przysługujących im w spółce praw i obowiązków na osoby trzecie bez konieczności uzyskiwania zgody pozostałych wspólników.
Jeżeli wspólnik ustępujący ze spółki znalazł osobę zainteresowaną wstąpieniem na jego miejsce i zostały spełnione przesłanki z art. 10 § 1 i 2 k.s.h., to możliwe jest wstąpienie tej osoby do spółki w miejsce dotychczasowego wspólnika.
Przeniesienie praw i obowiązków odbywa się w drodze umowy cywilnoprawnej, w której z reguły ustępujący wspólnik odpłatnie przenosi na nowego wspólnika przysługujące mu w spółce prawa, a nowy wspólnik wstępuje we wszystkie jego dotychczasowe obowiązki.
Taka umowa podlega zasadzie swobody umów, co oznacza, że jej szczegółowe postanowienia zależą od woli stron. Ponieważ część takiej umowy odnosi się do kwestii związanych z przenoszeniem określonych praw, przyjmuje się, że zastosowanie do niej powinny znajdować odpowiednie przepisy kodeksu cywilnego regulujące kwestię cesji wierzytelności (art. 509 i nast. k.c.).

WAŻNE
W przypadku przeniesienia ogółu praw i obowiązków wspólnika na inną osobę, za zobowiązania ustępującego wspólnika związane z uczestnictwem w spółce osobowej i za zobowiązania tej spółki odpowiadają solidarnie występujący wspólnik oraz wspólnik przystępujący do spółki (art. 10 § 3 k.s.h.).

WYPOWIEDZENIE UMOWY SPÓŁKI
Wspólnik zamierzający “wyjść” ze spółki jawnej, który nie ma możliwości przeniesienia przysługujących mu praw i ciążących na nim obowiązków na inną osobę, staje przed koniecznością wypowiedzenia umowy spółki.
Generalnie wypowiedzenie umowy spółki przez wspólnika zaliczone zostało przez ustawodawcę do katalogu przyczyn powodujących rozwiązanie umowy spółki (art. 58 pkt 5 k.s.h.). Jednak przy wypowiedzeniu umowy spółki należy przede wszystkim mieć na uwadze art. 64 § 1 k.s.h. Zgodnie z tym przepisem, pomimo wypowiedzenia umowy spółki przez jej wspólnika, spółka trwa nadal pomiędzy pozostałymi wspólnikami, jeżeli umowa spółki tak stanowi lub pozostali wspólnicy tak postanowią. Oznacza to, że wystarczy odpowiedni zapis w umowie spółki lub zgodna decyzja pozostałych wspólników, żeby spółka mogła kontynuować swoją dotychczasową działalność W praktyce przepis ten ma ogromne znaczenie, ponieważ w przypadku spółki osobowej wypowiedzenie złożone przez jednego ze wspólników zazwyczaj kojarzone jest z koniecznością rozwiązania spółki.
Z uwagi na konieczność zachowania terminu do wypowiedzenia oświadczenie woli o wystąpieniu ze spółki wspólnik powinien złożyć za pośrednictwem listów poleconych za “zwrotnym potwierdzeniem odbioru” lub uzyskując osobiste pokwitowanie odbioru od poszczególnych wspólników. Okres wypowiedzenia kończy się w ostatnim dniu roku, w którym nastąpiło wypowiedzenie.

PRZYKŁAD
Jan W. jest wspólnikiem spółki jawnej. Zamierza wystąpić ze spółki poprzez wypowiedzenie umowy spółki. Rok obrotowy spółki pokrywa się z rokiem kalendarzowym. Prawidłowo złożone wypowiedzenie powinno mieć miejsce do 30 czerwca danego roku, a okres wypowiedzenia zakończy się 31 grudnia tego samego roku.

Jeżeli pozostali wspólnicy będą kontynuować dotychczasową działalność spółki jawnej, są zobowiązani do rozliczenia się ze wspólnikiem ustępującym ze spółki. Zasady rozliczenia z ustępującym wspólnikiem reguluje art. 65 k.s.h. Przede wszystkim należy obliczyć wartość przypadającego na niego udziału kapitałowego. W tym celu powinien zostać sporządzony osobny bilans uwzględniający wartość zbywczą majątku spółki. Jako dzień bilansowy przyjmuje się dzień roku obrotowego, w którym upływa okres wypowiedzenia umowy spółki przez wspólnika.
Ustępujący ze spółki w wymienionym trybie wspólnik uczestniczy również w zyskach lub stratach ze spraw będących w toku – oczywiście przy zastrzeżeniu, że nie ma żadnego wpływu na sposób ich prowadzenia. Niemniej jednak pozostaje on uprawniony do żądania od pozostałych wspólników wyjaśnień, rachunków oraz podziału zysku i straty z końcem każdego roku obrotowego.

W SPÓŁCE DWUOSOBOWEJ
Przedstawione zasady wypowiedzenia umowy spółki nie dotyczą specyficznej sytuacji, gdy w spółce jawnej jest tylko dwóch wspólników. W takich przypadkach wspólnik jest również uprawniony do wypowiedzenia umowy spółki, jednak musi mieć świadomość, że może to doprowadzić do zakończenia bytu przez spółkę. Wyjątek umożliwiający dalsze prowadzenie działalności przez jednego wspólnika przewiduje art. 66 k.s.h. W myśl tego przepisu, jeżeli w spółce składającej się z 2 wspólników, po stronie jednego z nich zaistnieje powód rozwiązania spółki, sąd może przyznać drugiemu wspólnikowi prawo do przejęcia majątku spółki z obowiązkiem rozliczenia się z występującym wspólnikiem zgodnie z omówionymi, wynikającymi z art. 65 k.s.h., zasadami.

WAŻNE
Fakt wyjścia wspólnika ze spółki jawnej, niezależnie od sposobu jego realizacji, wymaga zgłoszenia do rejestru przedsiębiorców.

Monika Król
Autorka jest adwokatem w kancelarii adwokackiej “Pociej, Dubois i Wspólnicy”.

PODSTAWA PRAWNA
art. 10, art. 58, art. 61, art. 64 § 1 art. 65 i 66 ustawy z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037); art. 509 i nast. ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.)

TO WARTO WIEDZIEĆ
Za zobowiązania spółki z o.o. odpowiada sama spółka, a nie wspólnicy. Od tej reguły przewidziane są wyjątki, które w określonych sytuacjach pozwalają na dochodzenie roszczeń z majątku osobistego członków zarządu spółki. Ma to miejsce wtedy, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a jej przyczyną było niedopełnienie obowiązków ciążących na członkach zarządu, co spowodowało, ze spółka stała się niewypłacalna.
W takiej sytuacji wierzyciel kieruje pozew przeciwko spółce, a po uzyskaniu tytułu wykonawczego i klauzuli wykonalności składa do komornika wniosek o przeprowadzenie egzekucji z majątku spółki. Wierzyciel może wnieść pozew przeciwko członkom zarządu spółki dopiero wtedy, gdy otrzyma postanowienie sądu o bezskutecznej egzekucji przeciwko spółce. Po uzyskaniu orzeczenia sądu może złożyć wniosek do komornika o egzekucję z majątku osobistego członków zarządu spółki z o.o.
Nie może natomiast dochodzić swoich roszczeń od członków rady nadzorczej ani wspólników spółki.


Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Polski Jubiler