zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Straty z lat ubiegłych

Celem działalności gospodarczej jest uzyskiwanie dochodu. Czasami jednak podatnik wbrew swoim zamierzeniom ponosi stratę. Jeżeli podatnicy opodatkowani ryczałtem ewidencjonowanym prowadzą działalność równolegle w różnych formach organizacyjnych różnie opodatkowanych, to możliwe jest, uwzględnienie w przychodach ewidencjonowanych straty poniesionej z działalności opodatkowanej na zasadach ogólnych.

Strata, zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT), jest ujemną różnicą pomiędzy przychodami z danego źródła a kosztami ich uzyskania. Strata występuje wówczas, gdy koszty uzyskania przychodów z danego źródła przewyższają uzyskane z niego przychody. W podatku dochodowym od osób fizycznych występuje wiele źródeł przychodów. Koszty uzyskania przychodów przypisane są do poszczególnych przychodów. Podobnie straty uzyskiwane przez podatnika ustawodawca przypisuje do źródeł przychodów, z których odliczano stratę.

ZASADY DOKONYWANIA ODLICZEŃ
Celem jakiejkolwiek działalności podatnika jest generalnie uzyskiwanie dochodu. Czasami jednak podatnik wbrew swoim zamierzeniom ponosi stratę. Strata za rok podatkowy powoduje oczywiście negatywne konsekwencje w sytuacji ekonomicznej podmiotu. W związku z tym ustawodawca zmniejsza obciążenie podatkowe w latach następnych po okresie uzyskiwania strat, gdy podatnik uzyskuje już dodatnią podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zmniejszenie obciążeń fiskalnych następuje poprzez odliczanie od podstawy opodatkowania strat z lat ubiegłych. Zasady odliczania strat u podatników reguluje art. 9 ust. 3 ustawy o PIT. Zgodnie z przytoczonym zapisem:
“O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, można obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50 proc. kwoty tej straty”.

WAŻNE
Strata podatkowa nie jest ulgą w podatku dochodowym od osób fizycznych, ale działa bardzo podobnie, obniżając podstawę opodatkowania. W związku z tym, mimo iż strata w danym roku podatkowym nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego, wpływa na to zobowiązanie w latach następnych. Z tych względów organy podatkowe mają prawo badania i określania straty za dany rok podatkowy.

W wyroku NSA z 6 lipca 2000 r. (SA/Bk 666/98) czytamy: 
“Skoro strata może być pokryta z dochodu w trzech kolejno po sobie następujących lat podatkowych, to jest to równoznaczne z możliwością obniżenia podstawy opodatkowania, a w konsekwencji i wysokości podatku, czyli w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy ordynacja podatkowa do skorzystania z ulgi podatkowej. To z kolei stanowi przesłankę do wydania decyzji określającej stratę podatnika w danym roku podatkowym”.
Na marginesie cytowanego wyroku należy wspomnieć, że zasada odliczania straty z lat ubiegłych zmieniła się 1 stycznia 2001 r. Do tej daty odliczano straty w kolejnych trzech latach podatkowych w wysokości nie wyższej niż 1/3 straty. Zatem obecne przepisy są bardziej korzystne dla podatników. Zmiana przepisów jak zwykle nie zawierała przepisów przejściowych. Jednak podatnicy ponoszący stratę przed ich zmianą np. w latach 1999 i 2000 mogli odliczać już w roku 2000 i dalszych według nowych korzystnych zasad. W piśmie Urzędu Skarbowego z Łęcznej z 4 maja 2004 nr DM-415/13/207/04 czytamy:
“Jeżeli więc poniósł Pan stratę z działalności gospodarczej w roku 2000, to może Pan w latach 2001–2005 obniżyć wielkość dochodu z tej działalności o kwotę tej straty, z tym że w którymkolwiek z tych lat odliczenie nie może przekroczyć 50 proc. tej kwoty”.
Podatnik może według tych zasad odliczać straty z działów specjalnych produkcji rolnej, jeżeli dochód z tej działalności przez okres następnych pięciu kolejnych lat podatkowych ustalany jest na podstawie ksiąg. Informuje o tym art. 9 ust. 4 ustawy o PIT.
Odliczanie 50 proc. straty przez kolejnych 5 lat ma również miejsce w przypadku rozliczania strat z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną, papierów wartościowych, w tym z odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych (sprzedaż krótka) i odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających, a także z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część (art. 9 ust. 6 ustawy o PIT). Zatem rozliczanie strat dokonujemy również na deklaracji PIT-38 (patrz pismo Urzędu Skarbowego w Sieradzu z 9 maja 2006 r. nr I/415/11/06/SŁ).

WYŁĄCZENIA Z ODLICZEŃ STRAT
Mimo iż generalna zasada nakazuje odliczać straty wyłącznie od dochodów, z których stratę uzyskano, nie wszystkie pozwala ustawodawca odliczyć. Od niektórych źródeł uzyskania przychodów straty w ogóle nie odliczamy. Mówi o tym art. art. 9 ust. 3a ustawy o PIT. Zgodnie w tym przepisem, odliczeniu od przychodów nie podlegają straty ze źródeł przychodów, z których dochody są wolne od podatku dochodowego. Powyższa regulacja potwierdza ogólną zasadę, że strata poniesiona w związku ze zwolnieniem podatkowym w istocie nie jest stratą podatkową, ale wyłącznie stratą bilansową.
Odliczeniu od przychodów nie podlegają również straty ze źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT, tj. z odpłatnego zbycia:
– nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
– spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
– prawa wieczystego użytkowania gruntów,
– innych rzeczy,
– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w pkt 1–3 – przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

STRATA A DOCHODOWY PODATEK ZRYCZAŁTOWANY
Niektóre podmioty prowadzące działalność gospodarczą lub posiadający przychody z tytułu najmu opodatkowani są zgodnie z ustawą o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – zwaną dalej ustawą o ryczałcie. Podatnicy ci nie rozliczają kosztów i w związku z tym nie ponoszą straty. Nie oznacza to jednak, że podatnicy opodatkowani ryczałtem ewidencjonowanym nie będą w ogóle odliczać strat. Możliwość uwzględniania straty przez tych podatników jest uzasadniona w co najmniej dwóch przypadkach:
–Podatnik zmienił formę opodatkowania z zasad ogólnych na opodatkowanie ryczałtem ewidencjonowanym. Jeśli podczas opodatkowania na zasadach ogólnych podatnik poniósł stratę, która nie została jeszcze w ogóle albo też w części skompensowana z dochodami lat następnych, wskazane byłoby umożliwienie mu jej odliczenia także od przychodów opodatkowanych ryczałtem.
–Podatnicy opodatkowani ryczałtem ewidencjonowanym prowadzą działalność równolegle w różnych formach organizacyjnych różnie opodatkowanych. W takiej sytuacji możliwe jest, że podatnik opodatkowany ryczałtem będzie uwzględniał w przychodach ewidencjonowanych stratę podatkową poniesioną w działalności opodatkowanej na zasadach ogólnych.
O możliwości odliczania strat u tych podmiotów informuje art. 11 ust. 2 ustawy o ryczałcie. Według niego przepisy art. 9 ust. 3 ustawy o ryczałcie stosuje się w tym przypadku odpowiednio. Oznacza to, że podatnik opodatkowany zryczałtowanym podatkiem dochodowym odlicza od uzyskiwanych przychodów nie więcej niż 50 proc. straty w jednym roku podatkowym przez kolejnych 5 lat. Również w tym przypadku odliczamy stratę tylko z tego samego źródła. Oznacza to, że nie możemy odliczyć straty z działalności gospodarczej od przychodów z najmu i odwrotnie.
Strata z działalności gospodarczej lub odpowiednio z najmu jest rozliczana proporcjonalnie względem przychodów opodatkowanych różnymi stawkami. Informuje o tym art. 11 ust. 3 ustawy o ryczałcie. Stanowi on, że jeżeli podatnik uzyskuje przychody opodatkowane różnymi stawkami i dokonuje odliczeń od przychodów, odliczeń tych dokonuje od każdego rodzaju przychodu w takim stosunku, w jakim w roku podatkowym pozostają poszczególne przychody opodatkowane różnymi stawkami w ogólnej kwocie przychodów.

PRZYKŁAD
Jeśli przychody z najmu w 1/4 były opodatkowane stawką 8,5 proc., zaś w 3/4 stawką 20 proc., to podatnik, odliczając stratę, ma obowiązek 1/4 kwoty straty do odliczenia w danym roku odliczyć od przychodów opodatkowanych stawką 8,5 proc., zaś pozostałe 3/4 kwoty straty odliczyć od przychodów opodatkowanych stawką 20 proc.

Takie zasady dokonywania odliczeń w przychodach (opodatkowanych ryczałtem zarówno z tytułu działalności gospodarczej, jak i najmu) zamiast w dochodach (opodatkowanych na zasadach ogólnych) są mniej korzystne podatkowo. W przypadku odliczenia straty od dochodów uzyskuje się bowiem relatywnie większe zmniejszenie. Strata nie kompensuje części ponoszonych kosztów, a ponadto zmniejsza się podstawę opodatkowania, która jest opodatkowana wedle wyższej stawki. Z pewnością korzystniejsze dla podatnika jest odliczanie straty od dochodów, a nie od przychodów. Jednak w określonych przypadkach odliczenie straty od przychodów może być koniecznością. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której mija 5-letni okres na rozliczanie straty, a w ostatnim roku stratę można odliczyć jedynie od przychodów. Wówczas bardziej korzystne jest odliczenie straty od przychodów, zamiast nieodliczanie jej w ogóle.

Hanna Lubińska
Biegły rewident, doradca podatkowy
Paweł Małecki
Doradca podatkowy

PODSTAWA PRAWNA
art. 9 ust. 2 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. (j.t: Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.); art. 9 ust. 3, art. 11 ust. 2–3, ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. nr 144, poz. 930 ze zm.)


Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Rynek Turystyczny