Podatnik prowadzi działalność agroturystyczną, korzystając ze zwolnienia w podatku dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Czy organizowanie przez podatnika imprez dla gości typu piknik, przyjęcie imieninowe, szkolenia na terenie gospodarstwa agroturystycznego albo poza nim zmienia sytuację prawną i rodzi skutki podatkowe w podatku dochodowym? Czy promowanie regionu na terenie gospodarstwa agroturystycznego, poprzez sprzedaż wyrobów regionalnego rękodzieła ludowego i potraw kuchni regionalnej z chaty, rodzi jakiś obowiązek podatkowy?

Zgodnie z ogólnymi zasadami rządzącymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (zwanej dalej ustawą o PIT) opodatkowane są wszelkie przychody uzyskiwane przez podatników, chyba że ustawa wprost przewiduje dla nich zwolnienie. Ta sama zasada dotyczy również przychodów z tzw. agroturystyki. Termin “agroturystyka” oznacza prowadzenie działalności turystycznej przez gospodarstwa rolne zapewniające noclegi, często wraz z usługami gastronomicznymi. Działalności w zakresie agroturystyki nie można zakwalifikować jako działalności rolniczej, co skutkuje obowiązkiem uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Jednakże przy działalności w mniejszym rozmiarze ustawodawca przewidział zwolnienie podatkowe. Zgodnie z przepisami art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są dochody uzyskane z tytułu wynajmu pokoi gościnnych, w budynkach mieszkalnych położonych na terenach wiejskich w gospodarstwie rolnym, osobom przebywającym na wypoczynku oraz dochody uzyskane z tytułu wyżywienia tych osób, jeżeli liczba wynajmowanych pokoi nie przekracza 5.

WAŻNE
Podatnik uzyskujący dochody z tytułu wynajmu pokoi gościnnych korzysta ze zwolnienia podatkowego tych dochodów, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
- liczba wynajmowanych pokoi nie przekracza 5
- budynek mieszkalny położony jest na terenie wiejskim w gospodarstwie rolnym
 
Niektórzy podatnicy zapominają, że zwolnienie dotyczy tylko i wyłącznie pokoi gościnnych położonych na terenach wiejskich. Nie będzie więc mogło być stosowane przez podatników, których pensjonaty leżą na terenie gmin o miejskim statusie. Działalność na terenach nieposiadających statusu gminy wiejskiej jest zwykłą działalnością zbliżoną do hotelarskiej. Dodatkowym warunkiem dla zastosowania zwolnienia jest położenie pensjonatu. Musi on być elementem składowym gospodarstwa rolnego. Warto w tym miejscu przypomnieć, że w myśl przepisów o podatku rolnym za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów, budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Zatem jeżeli podatnik wynajmować będzie do 5 pokoi w budynku mieszkalnym znajdującym się w gospodarstwie rolnym i będzie świadczył usługi wyżywienia dla osób wynajmujących te pokoje, to działalność ta będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w myśl art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy o PIT. Nie ma przy tym znaczenia, ile łóżek znajduje się w każdym z pokoi. Istotne jest jedynie, że pokoi ma być 5. Z interpretacji znajdujących się na stronach Ministerstwa Finansów wynika, że zwolnieniem objęte są jedynie usługi wynajmu pokoi i wyżywienia gości. Natomiast towarzyszące im inne rodzaje usług, takich jak piknik, przyjęcie imieninowe, szkolenia, należy zakwalifikować do źródła przychodów uzyskiwanych z pozarolniczej działalności gospodarczej, pomimo że wykonywane będą przy wykorzystaniu bazy i urządzeń związanych z gospodarstwem rolnym, z którego dochody nie podlegają przepisom ustawy o PIT. Dochód z pozostałych usług podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Takie rozumowanie wynika z zasad polskiego systemu podatkowego. Zasadą nadrzędną jest powszechność opodatkowania. Zatem przepisów dotyczących zwolnień i ulg podatkowych nie należy interpretować i stosować rozszerzająco. A byłoby tak, gdyby do pozostałych usług, np. usług organizacji szkoleń czy dodatkowych atrakcji w postaci pikników, sprzedaży wyrobów regionalnego rękodzieła ludowego czy przyjęć imieninowych, wykonywanych przez podatnika, również zastosowano zwolnienie określone w ustawie. Zwolnieniu przedmiotowemu podlegają jedynie dochody uzyskane z tytułu wynajmu pokoi gościnnych osobom przebywającym na wypoczynku i wyżywienia osób, którym wynajęto te pokoje.
Od dochodu uzyskanego z “pozostałych usług” podatnik jest obowiązany do samodzielnego rozliczania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych, stosownie do dokonanego wyboru formy opodatkowania tym podatkiem.
Właściciele pensjonatów mogą jednak oferować dodatkowe usługi bez pobierania za nie odrębnych opłat. Wówczas dodatkowe atrakcje będą elementem kalkulacji ceny za usługi wynajmu pokoi czy wyżywienia, które będą odpowiednio wyższe.

WAŻNE
Organy podatkowe wskazują, że w przypadku pobierania opłat za dodatkowe atrakcje kalkulacja cenowa tzw. usługi agroturystycznej powinna wyraźnie rozdzielać odpłatność za wynajem pokoi gościnnych osobom przebywającym na wypoczynku i za wyżywienie osób, którym wynajęto te pokoje (dochód podlegający zwolnieniu od podatku dochodowego), od odpłatności za pozostałe usługi rekreacyjne (dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym).

Dagmara Rutkowska
Autorka jest doradcą podatkowym

Podstawa prawna
- art. 21 ust. 1 pkt 43 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. nr 14, poz. 176)