zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Obowiązki zakładu pracy w zakresie wypłat świadczeń rodzinnych od 1 maja 2004 r.

W poprzednim numerze „DP” omówiliśmy w sposób ogólny problematykę podmiotów uprawnionych do ustalania i wypłaty świadczeń rodzinnych. Niniejsza publikacja szczegółowo prezentuje jeden z tych podmiotów – pracodawcę obowiązanego do wykonywania części zadań związanych z ustalaniem prawa do świadczeń rodzinnych i ich wypłatą w okresie przejściowym od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2006 r.

Przyznawanie prawa do świadczeń rodzinnych i ich wypłata w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r.
Pracodawcy, zatrudniający 31 marca 2004 r. co najmniej 5 pracowników, mają obowiązek wypłaty świadczeń rodzinnych swoim pracownikom w czasie zatrudnienia, w tym również w okresie udzielonego urlopu bezpłatnego. Podobnie jednostki, które zawarły umowę agencyjną lub umowę zlecenia, wypłacają świadczenia rodzinne osobom wykonującym pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej oraz osobom z nimi współpracującym, jeżeli zobowiązane są do wypłaty świadczeń swoim pracownikom.
Należy podkreślić, że pracodawcy realizują wypłatę świadczeń w ograniczonym zakresie. Do ich zadań należy wypłata:
  • zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku z tytułu:
– urodzenia dziecka,
– kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego,
– rozpoczęcia roku szkolnego,
– podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania,
  • zasiłku pielęgnacyjnego.
 
PRZYKŁAD
Pracownik pracuje w zakładzie pracy, który – ze względu na liczbę osób zatrudnionych – jest obowiązany do wypłaty świadczeń rodzinnych. Jeśli w maju 2004 r. wystąpi on o wypłatę zasiłku rodzinnego na jedno dziecko, do obowiązków zakładu pracy będzie należało ustalenie uprawnień do tego zasiłku i w przypadku posiadania tych uprawnień – jego wypłata.
 
Jeśli pracownik (zleceniobiorca) wystąpi o:
  • zasiłek rodzinny i jakikolwiek z dodatków, które nie są przewidziane do wypłaty przez zakłady pracy, tj. o dodatki z tytułu:
– opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
– samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania,
– samotnego wychowywania dziecka,
  • świadczenie pielęgnacyjne,
zakłady pracy nie będą ustalały prawa do zasiłku rodzinnego ani do dodatków (nawet jeżeli byłyby wśród nich także te, które należą do ich właściwości), ani do zasiłku pielęgnacyjnego czy świadczenia pielęgnacyjnego. Wypłatę wszystkich świadczeń rodzinnych w takim przypadku realizuje organ właściwy (wójt, burmistrz lub prezydent miasta), i to do niego wnioskodawca powinien wystąpić z wnioskiem o świadczenia rodzinne.
 
PRZYKŁAD
Pracownica zakładu zatrudniającego 50 pracowników przebywa na urlopie wychowawczym. W maju 2004 r. chce ubiegać się o wypłatę zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Z wnioskiem o ustalenie uprawnień do tych świadczeń powinna zwrócić się do organu właściwego ze względu na jej miejsce zamieszkania. Zakład pracy nie może wypłacać jej żadnych świadczeń rodzinnych (nawet zasiłku rodzinnego), mimo że wypłaca je innym swoim pracownikom. Zakłady pracy nie są uprawnione do wypłaty dodatków z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.
 
Wójt, burmistrz, prezydent miasta – właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia rodzinne – w pierwszym etapie, obejmującym okres od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r., będzie wypłacał świadczenia rodzinne m.in.:
  • osobom zatrudnionym u pracodawcy, który nie jest obowiązany do wypłaty świadczeń rodzinnych swoim pracownikom, gdyż 31 marca 2004 r. zatrudniał nie więcej niż 4 pracowników,
  • osobom wykonującym pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej oraz osobom z nimi współpracującym, jeżeli umowa lub współpraca jest wykonywana u zleceniodawcy, który nie jest zobowiązany do wypłaty świadczeń rodzinnych swoim pracownikom, gdyż 31 marca 2004 r. zatrudniał nie więcej niż 4 pracowników,
  • wszystkim osobom (a więc i pracownikom zakładów pracy, które są obowiązane do wypłaty niektórych świadczeń rodzinnych) ubiegającym się o dodatki z tytułu:
– opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
– samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania,
– samotnego wychowywania dziecka, lub o świadczenie pielęgnacyjne.
Tak więc jedynie organ właściwy będzie realizować wypłatę świadczeń rodzinnych każdego rodzaju, a więc zarówno zasiłku rodzinnego, jak i wszystkich dodatków do tego zasiłku, oraz świadczeń opiekuńczych, tj. zasiłku pielęgnacyjnego i świadczenia opiekuńczego.
Natomiast zakłady pracy zatrudniające 31 marca 2004 r. co najmniej 5 pracowników będą w pierwszym okresie zasiłkowym wypłacać tylko niektóre świadczenia rodzinne.
Jak wynika z opisanego wyżej zakresu świadczeń wypłacanych przez organ właściwy oraz przez zakłady pracy, istotne jest to, do kogo w maju 2004 r. pracownik powinien wystąpić o świadczenia rodzinne.
 
 
  • Pracownik małego zakładu pracy (zatrudniającego 31 marca 2004 r. nie więcej niż 4 pracowników), ubiegający się o świadczenia rodzinne, bez względu na ich rodzaj, powinien wystąpić do organu właściwego ze względu na swoje miejsce zamieszkania.
  • Pracownik zakładu pracy, zatrudniającego
    31 marca 2004 r. co najmniej 5 pracowników, o świadczenia rodzinne powinien wystąpić do pracodawcy, jeżeli ubiega się o zasiłek rodzinny, dodatki do tego zasiłku, ale tylko z tytułu urodzenia dziecka, kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, rozpoczęcia roku szkolnego lub podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, albo o zasiłek pielęgnacyjny.
  • Pracownik zakładu pracy, zatrudniającego
    31 marca 2004 r. co najmniej 5 pracowników, o świadczenia rodzinne powinien wystąpić do organu właściwego, jeżeli ubiega się o zasiłek rodzinny oraz dodatki do tego zasiłku, wśród których jest choćby jeden z następujących dodatków: z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania, samotnego wychowywania dziecka albo ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne.
 
zmiana płatnika w trakcie pobierania świadczeń rodzinnych
Może się zdarzyć, że w trakcie pobierania świadczeń rodzinnych nastąpi zmiana podmiotu wypłacającego te świadczenia, bo np. pracownik pobierający świadczenia rodzinne zmieni pracodawcę albo po ustaniu zatrudnienia rozpocznie wykonywanie pracy na podstawie umowy agencyjnej albo umowy zlecenia. W takim przypadku realizację świadczeń rodzinnych przejmuje organ właściwy, nawet jeżeli nowy pracodawca lub zleceniodawca jest obowiązany do wypłaty świadczeń rodzinnych.
 
PRZYKŁAD
Pracownik pobierał zasiłek rodzinny na dwoje dzieci, a na starsze z nich także dodatek z tytułu podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. 31 lipca 2003 r. dotychczasowy pracodawca rozwiązał z nim umowę o pracę. Od 1 sierpnia 2003 r. podjął więc pracę u nowego pracodawcy i wystąpił z wnioskiem o wypłatę świadczeń rodzinnych. Nowy pracodawca zatrudnia 50 pracowników (zatrudniał tylu także 31 marca 2004 r.), a więc jest obowiązany przepisami ustawy do wypłaty świadczeń rodzinnych swoim pracownikom. Jednak w związku z tym, że wcześniej świadczenia rodzinne wypłacał nowo przyjętemu pracownikowi inny podmiot (w tym przypadku był to poprzedni pracodawca), wypłata świadczeń rodzinnych temu pracownikowi należy do organu właściwego i do niego powinien wystąpić z wnioskiem o wypłatę świadczeń rodzinnych.
 
Sytuacja wygląda nieco inaczej, jeśli po wejściu w życie ustawy – czyli od 1 maja br. – nastąpi zmiana płatnika świadczeń rodzinnych (np. zmiana pracodawcy), lecz u poprzedniego płatnika uprawniony nie pobierał świadczeń, bo np. nie występował z takim wnioskiem albo poprzedni płatnik odmówił mu prawa do świadczeń ze względu na wysokość dochodu rodziny.
Jeżeli pracownik w nowym zakładzie pracy będzie ubiegał się o wypłatę świadczeń rodzinnych, tj. zasiłku rodzinnego, dodatków z tytułu urodzenia dziecka, kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego, rozpoczęcia roku szkolnego, podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania lub zasiłku pielęgnacyjnego, to prawo do świadczeń ustali i świadczenia wypłaci nowy zakład pracy.
 
PRZYKŁAD
Pracownik nie występował u poprzedniego pracodawcy z wnioskiem o świadczenia rodzinne na dziecko. Załóżmy, że we wrześniu 2004 r. podejmie pracę u nowego pracodawcy i wystąpi z wnioskiem o zasiłek rodzinny, dodatek do zasiłku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego oraz o zasiłek pielęgnacyjny na dziecko, ponieważ u dziecka od września 2004 r. zostanie orzeczona niepełnosprawność. Nowy pracodawca jest obowiązany do wypłaty świadczeń rodzinnych swoim pracownikom, gdyż zatrudnia powyżej 5 pracowników. W związku z tym, że nowo przyjęty pracownik wcześniej, przed zmianą pracodawcy, nie pobierał świadczeń rodzinnych, prawo do świadczeń rodzinnych ustali mu i świadczenia te wypłaci nowy pracodawca, a nie organ właściwy.
 
Nie jest zmianą podmiotu realizującego świadczenia rodzinne przejęcie pracowników przez innego pracodawcę w trybie art. 231 kodeksu pracy.
 
Przekazywanie dokumentów nowemu pŁatnikowi w trakcie okresu zasiłkowego
Jeśli w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. nastąpi zmiana płatnika świadczeń rodzinnych, poprzedni płatnik przekazuje nowemu płatnikowi (tj. organowi właściwemu) oryginały dokumentów, na podstawie których ustalał prawo do tych świadczeń, z wyjątkiem wniosku o zasiłek. W swoich aktach poprzedni płatnik pozostawia kopie tych dokumentów, poświadczając je za zgodność z oryginałem, oraz wniosek o zasiłek.
 
Okoliczności powodujące przejęcie w trakcie okresu zasiłkowego wypŁaty świadczeń przez organ właściwy
Zakres świadczeń realizowanych przez inne podmioty niż organ właściwy, w tym zakłady pracy, jest ograniczony. Jeżeli zatem zakład pracy podejmie wypłatę świadczeń rodzinnych należących do zakresu jego właściwości, a w trakcie pobierania świadczeń zaistnieją okoliczności, które upoważniają wnioskodawcę do wystąpienia o świadczenia rodzinne nienależące do właściwości zakładu, wypłatę świadczeń rodzinnych przejmuje organ właściwy.
 
Ma to miejsce wtedy, gdy:
  • osoba uprawniona staje się osobą samotnie wychowującą dziecko (w związku z uprawomocnieniem się orzeczenia o rozwodzie lub separacji albo w związku ze śmiercią małżonka) i występuje o wypłatę dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka,
  • osoba uprawniona lub jej małżonek zaczną korzystać z urlopu wychowawczego i wystąpią o wypłatę dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
  • małżonek osoby uprawnionej wystąpi o świadczenie pielęgnacyjne.
Organ właściwy nie zaprzestaje wypłaty świadczeń, jeżeli w trakcie okresu zasiłkowego osoba uprawniona utraci prawo do wymienionych wyżej dodatków do zasiłku rodzinnego lub do świadczenia pielęgnacyjnego.
 
PRZYKŁAD
Pracownicy zatrudnionej u pracodawcy obowiązanego do wypłaty świadczeń rodzinnych (zatrudniał powyżej 5 pracowników) świadczenia rodzinne od maja 2004 r. wypłaca organ właściwy, gdyż ubiegała się ona o zasiłek rodzinny na dziecko oraz o dodatek do zasiłku rodzinnego nienależący do zakresu świadczeń, które może wypłacać pracodawca, tj. o dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Jeżeli np. w sierpniu 2004 r. pracownica zawrze związek małżeński, przestanie być osobą samotnie wychowującą dziecko, a zatem utraci prawo do dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Wówczas organ właściwy zaprzestanie wypłaty dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, lecz nadal będzie wypłacał pracownicy zasiłek rodzinny, choć jej pracodawca jest upoważniony do wypłaty zasiłków rodzinnych swoim pracownikom.
 
Podmioty, które będą wypłacały świadczenia rodzinne w okresie od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r.
W drugim etapie, obejmującym okres od
1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r., wypłatę świadczeń rodzinnych realizować będą pracodawcy zatrudniający 31 lipca 2005 r. co najmniej 20 pracowników – swoim pracownikom w czasie trwania zatrudnienia oraz osobom wykonującym pracę na podstawie umowy zlecenia lub umowy agencyjnej, z wyłączeniem osób uprawnionych do:
  • dodatków z tytułu:
– opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego,
– samotnego wychowywania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu okresu jego pobierania,
– samotnego wychowywania dziecka,
  • świadczenia pielęgnacyjnego.
Pozostałym osobom świadczenia rodzinne wypłacać będzie organ właściwy (wójt, burmistrz lub prezydent miasta).
Od 1 września 2006 r. wypłatę świadczeń rodzinnych w całości przejmie organ właściwy.
 
Joanna Goliniewska

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Restauracja