zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Kapitały własne w spółce z o.o.

Tworzenie i funkcjonowanie kapitałów własnych spółek z o.o. regulują przepisy kodeksu spółek handlowych (kapitał zakładowy, rezerwowy i zapasowy) oraz ustawy o rachunkowości (kapitał z aktualizacji wyceny).

Kapitały własne stanowią pieniężny odpowiednik składników majątku tworzących własność spółki, pochodzących głównie od: wspólników – jako wkłady wniesione w formie pieniężnej lub niepieniężnej, z przeznaczonej na ten cel części zysku netto spółki, z aktualizacji wyceny oraz ze sprzedaży udziałów powyżej ich wartości nominalnej.

 
Kapitały własne odgrywają dużą rolę w finansowaniu działalności spółek z o.o.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 uor, kapitały własne w księgach rachunkowych ujmuje się z podziałem na ich rodzaje i według zasad określonych przepisami prawa oraz postanowieniami umowy o utworzeniu spółki.

W skład kapitałów własnych w spółkach z o.o. wchodzą:
  • Kapitał podstawowy,
  • Należne wpłaty na kapitał podstawowy (wielkość ujemna),
  • Udziały własne (wielkość ujemna),
  • Kapitał zapasowy,
  • Kapitał z aktualizacji wyceny,
  • Pozostałe kapitały rezerwowe,
  • Zysk (strata) z lat ubiegłych,
  • Zysk (strata) netto,
  • Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna).

KAPITAŁ ZAKŁADOWY
Spółka z o.o. tworzy obligatoryjnie kapitał podstawowy (zakładowy), który dzieli się na udziały o równej albo nierównej wartości nominalnej.

Kapitał zakładowy (podstawowy) spółki z o.o. powinien wynosić co najmniej 50 000 zł, natomiast wartość nominalna udziału nie może być niższa niż 50 zł (art. 154 § 1 i 2 k.s.h.).
Jeżeli wkładem w celu pokrycia udziału jest aport, umowa spółki powinna szczegółowo określić (art. 158 § 1 k.s.h.):
  • przedmiot każdego wkładu niepieniężnego,
  • osobę wspólnika wnoszącego wkład niepieniężny,
  • liczbę i wartość nominalną objętych w zamian udziałów.
Należy pamiętać przy tym, że przedmiotem wkładu niepieniężnego do spółki z o.o. nie może być prawo niezbywalne lub świadczenie pracy bądź usług (art. 14 § 1 k.s.h.). A zatem przedmiotem wkładu mogą być przykładowo: towary, materiały, produkty, środki transportu, maszyny, urządzenia, nieruchomości (grunty, budynki), prawo wieczystego użytkowania gruntu, prawa autorskie, licencje, udziały w innej spółce z o.o. lub akcyjnej itd.

W przypadku gdy przedmiotem wkładu niepieniężnego jest nieruchomość lub prawo wieczystego użytkowania gruntu, konieczne jest zawarcie drugiej umowy w formie aktu notarialnego.

W czasie trwania spółki nie wolno zwracać wspólnikom wniesionych wkładów, tak w całości, jak i w części, chyba że przepisy k.s.h. stanowią inaczej. Wspólnicy nie mogą również otrzymywać z jakiegokolwiek tytułu wpłat z majątku spółki potrzebnego do pełnego pokrycia kapitału zakładowego (art. 189 k.s.h.). Wnoszone jako aport przez wspólników składniki majątku wprowadza się do ksiąg rachunkowych spółki z o.o. na podstawie inwentarza, wymaganego art. 19 uor.

Kapitał zakładowy spółek z o.o. wykazuje się w wysokości określonej w umowie spółki i wpisanej w rejestrze sądowym (art. 36 ust. 2 uor). Zadeklarowane, lecz nie wniesione wkłady kapitałowe ujmuje się jako należne wkłady na poczet kapitału.

Ewidencję stanu oraz zmian w kapitale zakładowym ujmuje się w księgach rachunkowych spółki z o.o. na koncie “Kapitał zakładowy”.

Typowe zapisy księgowe związane z tworzeniem kapitału zakładowego:
  1. Wpłaty gotówkowe na pokrycie kapitału zakładowego:
    Wn konto “Rachunek bieżący” lub “Kasa”/Ma konto “Pozostałe rozrachunki”
    (analitycznie: “Rozrachunki ze wspólnikami z tytułu wkładów na kapitał zakładowy”);
  2. Wniesienie wkładu niepieniężnego (aportu) na pokrycie kapitału zakładowego, wycenionych na dzień zawarcia umowy spółki według cen rynkowych:
    Wn różne konta: środków trwałych (zespół 0), rozrachunków (zespół 2), materiałów i towarów (zespół 3)/Ma konto “Pozostałe rozrachunki”
    (analitycznie: “Rozrachunki ze wspólnikami z tytułu wkładów na kapitał zakładowy”);
  3. Zarachowanie kapitału zakładowego w wysokości zadeklarowanej w umowie spółki (pod datą wpisu do rejestru):
    Wn konto “Pozostałe rozrachunki”
    (analitycznie: “Rozrachunki ze wspólnikami z tytułu wkładów na kapitał zakładowy”)/Ma konto “Kapitał zakładowy”;
  4. Nadwyżka wartości wkładów (ceny objęcia udziału) ponad wartość nominalną udziału:
    Wn konto “Pozostałe rozrachunki”
    (analitycznie: “Rozrachunki ze wspólnikami z tytułu wkładów na kapitał zakładowy”)/Ma konto “Kapitał zapasowy”.

KAPITAŁ ZAKŁADOWY – POWSTANIE SPÓŁKI Z O.O.

PRZYKŁAD
Według umowy spółki z o.o.:
  1. Kapitał zakładowy wynosi – 200 000 zł,
  2. Kapitał dzieli się na 4000 udziałów o nominalnej wartości 50 zł każdy,
  3. Udziały spółki objęte zostały w sposób następujący:
        a) gotówką: 2000 udziałów o łącznej wartości wynoszącej 100 000 zł,
        b) wkładami niepieniężnymi: 2000 udziałów o łącznej wartości 100 000 zł,
  4. Wniesiono wkład niepieniężny w postaci:
        a) samochodu ciężarowego, którego wartość rynkowa wynosi 65 000 zł,
        b) towarów o wartości rynkowej 35 000 zł.

Zapisy w księgach rachunkowych:

  1. Wpłata gotówki na poczet kapitału zakładowego (wyciąg bankowy) – 100 000 zł
    Wn konto “Rachunek bieżący”/Ma konto “Pozostałe rozrachunki”
    (analitycznie: “Konto imienne udziałowca”);
  2. Wniesienie wkładu niepieniężnego (aport) na poczet kapitału zakładowego:
        a) w postaci środków trwałych (“OT”) – 65 000 zł
            Wn konto “Środki trwałe”,

        b) w postaci towarów:
            Wn konto “Towary”,

        c) łączna wartość wniesionych wkładów niepieniężnych
           Ma konto “Pozostałe rozrachunki”
    (analitycznie: “Konto imienne udziałowca”);
  3. Zarachowanie kapitału zakładowego w wysokości zadeklarowanej w umowie spółki (pod datą wpisu do rejestru) – 200 000 zł
    Wn konto “Pozostałe rozrachunki”
    (analitycznie: “Konto imienne udziałowca”)/Ma konto “Kapitał zakładowy”.

 

KAPITAŁ ZAPASOWY
Spółka z o.o. oprócz kapitału podstawowego (zakładowego) tworzy także kapitał zapasowy. Na zwiększenie kapitału zapasowego mają wpływ:
  • nadwyżki osiągnięte przy obejmowaniu udziałów powyżej ich wartości nominalnej (art. 154 § 3 k.s.h.),
  • zysk netto spółki (art. 192 k.s.h.),
  • różnice z aktualizacji wyceny uprzednio zaktualizowanych, zbywanych lub zlikwidowanych środków trwałych (art. 31 ust. 4 uor),
  • nadwyżka wartości nominalnej umorzonych udziałów nad ceną ich nabycia (art. 36a ust. 3 uor),
  • nadwyżka ceny nabycia sprzedanych udziałów nad ich ceną sprzedaży (art. 36a ust. 3 uor).

    Kapitał zapasowy przeznaczany jest głównie na:
  • pokrycie straty bilansowej,
  • zwiększenie kapitału zakładowego,
  • umorzenie udziałów.

WAŻNE
Ewidencję stanu oraz zmian w kapitale zapasowym ujmuje się w księgach rachunkowych spółki z o.o. na koncie “Kapitał zapasowy”.

Typowe zapisy księgowe zwiększające kapitał zapasowy:
  1. Nadwyżka ponad wartość nominalną udziału, w przypadku objęcia udziałów po cenie wyższej od ich wartości nominalnej:
    Wn konto “Pozostałe rozrachunki”
    (analitycznie: “Rozrachunki ze wspólnikami z tytułu wkładów na kapitał zakładowy”)/Ma konto “Kapitał zapasowy”;
  2. Przekazanie czystego zysku, jeżeli tak przewiduje umowa spółki oraz uchwała zgromadzenia wspólników w tej sprawie:
    Wn konto “Rozliczenie wyniku finansowego”/Ma konto “Kapitał zapasowy”;
  3. Nadwyżka wartości nominalnej udziałów umorzonych w drodze obniżenia kapitału zakładowego nad ich ceną nabycia:
        a) obniżenie kapitału zakładowego o wartość nominalną umorzonych udziałów
           Wn konto “Kapitał zakładowy”,

        b) wyksięgowanie nabytych udziałów w wartości równej cenie nabycia
           Ma konto “Krótkoterminowe papiery warto-ściowe
         
     
    (analitycznie: “Udziały własne nabyte w celu umorzenia”),
        c) nadwyżka wartości nominalnej nad ich ceną nabycia
            Ma konto “Kapitał zapasowy”;
  4. Przeznaczenie różnic z aktualizacji na kapitał zapasowy:
    Wn konto “Kapitał z aktualizacji wyceny”/Ma konto “Kapitał zapasowy”;
  5. Nadwyżka ceny sprzedaży udziałów nad ceną ich nabycia:
     Wn konto “Koszty finansowe”/Ma konto “Kapitał zapasowy”.

Typowe zapisy zmniejszające kapitał zapasowy:
  1. Obniżenie kapitału zapasowego w celu podwyższenia kapitału zakładowego, zgodnie z uchwałą walnego zgromadzenia oraz zmianą umowy spółki zgłoszoną do sądu rejestrowego:
     a) podwyższenie kapitału zakładowego
         Wn konto “Pozostałe rozrachunki”
       
     (analitycznie: “Rozrachunki ze wspólnikami z tytułu podwyższenia kapitału”)
         Ma konto “Kapitał zakładowy”
         Ma konto “Rozrachunki publicznoprawne”,

     b) pokrycie podwyższenia kapitału zakładowego kapitałem zapasowym:
         Wn konto “Kapitał zapasowy”/Ma konto “Pozostałe
    rozrachunki”
          
    (analitycznie: “Rozrachunki ze wspólnikami z tytułu podwyższenia kapitału”);
  2. Przeznaczenie kapitału zapasowego na pokrycie straty bilansowej:
    Wn konto “Kapitał zapasowy”/Ma konto “Rozliczenie wyniku finansowego”;
  3. Obniżenie kapitału zapasowego w drodze umorzenia udziałów z kapitału zakładowego, w przypadku gdy występuje ujemna różnica pomiędzy wartością nominalną udziałów a ceną ich nabycia:
       a) wyksięgowanie nabytych udziałów w wartości równej cenie nabycia
            Ma “Krótkoterminowe papiery wartościowe”
           
    (analitycznie: “Udziały własne nabyte w celu umorzenia),
        b) obniżenie kapitału zakładowego o wartość nominalną umorzonych udziałów
            Wn konto “Kapitał zakładowy”,

        c) ujemna różnica pomiędzy wartością nominalną udziałów a ceną ich nabycia
            zmniejszająca kapitał zapasowy
           Wn konto “Kapitał zapasowy”;
  4. Nadwyżka ceny nabycia sprzedanych udziałów nad ich ceną sprzedaży:
    Wn konto “Kapitał zapasowy”/Ma konto “Przychody finansowe”.

KAPITAŁ REZERWOWY
Spółka z o.o. może również tworzyć kapitał rezerwowy w celu np. pokrycia straty bilansowej lub umorzenia udziałów.
Na kapitał rezerwowy zarachowuje się:

    - przeznaczoną na ten cel część zysku netto spółki,
    - dopłaty wspólników.

Obowiązek ewidencji równowartości dopłat wspólników na kapitał rezerwowy wynika z art. 36 ust. 2e uor: “W razie powzięcia uchwały wspólników spółki z o.o. określającej termin i wysokość dopłat, równowartość dopłat ujmuje się w odrębnej pozycji pasywów bilansu (kapitał rezerwowy z dopłat wspólników) i wykazuje się jako składnik kapitału własnego dopóty, dopóki ten nie zostanie użyty w sposób uzasadniający jego odpisanie; uchwalone, lecz nie wniesione dopłaty wykazuje się w dodatkowej pozycji kapitałów własnych »Należne dopłaty na poczet kapitału rezerwowego (wielkość ujemna)«”.

KAPITAŁ Z AKTUALIZACJI WYCENY
Spółka z o.o. tworzy kapitał z aktualizacji wyceny według zasad określonych uor. Kapitał ten przeznaczony jest do ewidencji:

  • aktualizacji wyceny środków trwałych przeprowadzonej na podstawie odrębnych przepisów,
  • skutków przeszacowania inwestycji zaliczanych do aktywów trwałych, a w szczególności długoterminowych aktywów finansowych, jeżeli ich ewidencja bilansowa prowadzona jest w cenach rynkowych, zgodnie z art. 35 ust. 4 i 5 uor.

Kapitał z aktualizacji wyceny tworzony jest w myśl art. 31 ust. 3 i 4 uor; kapitał ten nie może być przedmiotem podziału. Podlega on zmniejszeniu o różnicę z aktualizacji wyceny uprzednio zaktualizowanych, a rozchodowanych środków trwałych; różnica ta wpływa na kapitał zapasowy spółki z o.o.

Skutki wzrostu cen rynkowych tych aktywów zalicza się na zwiększenie funduszu z aktualizacji wyceny w korespondencji z odpowiednim kontem odpisów aktualizujących aktywa. Obniżenie wartości tych aktywów zmniejsza kapitał do kwoty uprzednio podwyższającej z tego
tytułu kapitał. Nieznajdujące pokrycia w kapitale z aktualizacji wyceny obniżenie ich wartości obciąża koszty finansowe. W sytuacji wzrostu wartości uprzednio obniżonej ujmuje się jako przychody finansowe do wysokości uprzednio obniżonej i zaliczonej do kosztów finansowych.

PRZYKŁAD
Sprzedaż środka trwałego, którego wycena została uprzednio zaktualizowana na podstawie odrębnych przepisów

Spółka z o.o. sprzedała środek trwały uprzednio zaktualizowany, którego:
- wartość początkowa wynosiła 60 000 zł,
- umorzenie – 50 000 zł,
- wartość netto – 10 000 zł,
- różnice z aktualizacji wyceny – 3000 zł.
Faktura VAT, dokumentując sprzedaż środka trwałego zawierała dane:
- wartość netto – 20 000 zł,
- VAT należny – 4400 zł,
- Wartość ogółem – 24 400 zł.
Zapisy w księgach rachunkowych spółki z o.o. 1. Sprzedaż środka trwałego udokumentowana fakturą VAT:
a) wartość ogółem – 24 400 zł
Wn konto “Pozostałe rozrachunki”,

b) VAT należny – 4400 zł
Ma konto “Rozrachunki z US z tytułu VAT należnego”,

c) należność netto – 20 000 zł
Ma konto “Pozostałe przychody operacyjne”;

2. LT – rozchód środka trwałego objętego wcześniej aktualizacją wyceny:
a) dotychczasowe umorzenie – 50 000 zł
Wn konto “Umorzenie środków trwałych”,

b) nadwyżka wartości początkowej nad umorzeniem – 10 000 zł
Wn konto “Pozostałe koszty operacyjne”,

c) wartość początkowa – 60 000 zł
Ma konto “Środki trwałe”;

3. PK – odpisanie różnicy wyceny środka trwałego objętego aktualizacją – 3000 zł
Wn konto “Kapitał z aktualizacji wyceny”/Ma konto “Kapitał zapasowy”.
 
Beata Piotrowska
Autorka jest inspektorem w departamencie budżetu i finansów Urzędu Marszałkowskiego Województwa Podkarpackiego w Rzeszowie, specjalistą ds. rachunkowości

PODSTAWA PRAWNA
- ustawa z 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.)
- ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.)

TO WARTO WIEDZIEĆ
Badanie i ogłaszanie sprawozdań finansowych w 2006 r. (za 2005 r.)

Badaniu i ogłaszaniu, między innymi, podlegają roczne sprawozdania finansowe jednostek kontynuujących działalność, które w poprzedzającym roku obrotowym, za który sporządzono sprawozdania finansowe (tj. w 2004), spełniły co najmniej dwa z następujących warunków:
  • średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło co najmniej 50 osób,
  • suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego stanowiła równowartość w walucie polskiej co najmniej 2 500 000 euro, czyli 10 197 500 zł (przeliczone według kursu średniego ustalonego przez NBP z 31 grudnia 2004 r., który wyniósł 4,0790 zł),
  • przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz operacji finansowych za rok obrotowy stanowiły równowartość w walucie polskiej co najmniej 5 000 000 euro, czyli 20 395 000 zł (przeliczone według kursu średniego ustalonego przez NBP z 31 grudnia 2004 r., który wyniósł 4,0790 zł).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Rynek Turystyczny