zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Poddanie się egzekucji

Jedną z form zabezpieczenia wierzytelności jest uzyskanie od dłużnika oświadczenia o poddaniu się egzekucji. Oświadczenie to może być zawarte w akcie notarialnym. Stanowi ono tytuł egzekucyjny, który po uzyskaniu klauzuli wykonalności jest podstawą do wszczęcia egzekucji bez konieczności prowadzenia sądowego postępowania o zapłatę.

Jeżeli spełniamy określone świadczenie, a druga strona zobowiązuje się np. zapłacić za nie cenę w terminie późniejszym, wówczas zabezpieczeniem jest poddanie się egzekucji w akcie notarialnym. Celem takiego zabezpieczenia jest przede wszystkim skrócenie czasu dochodzenia od dłużnika jego świadczenia w przypadku, gdyby nie wykonał go dobrowolnie.

Nie tylko świadczenie pieniężne

Jednym z tytułów egzekucyjnych (zgodnie z art. 777 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania cywilnego, dalej: k.p.c.) jest m.in. akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej lub uiszczenia rzeczy oznaczonych co do gatunku, ilościowo w akcie oznaczonych, albo też obowiązek wydania rzeczy indywidualnie oznaczonej, lokalu, nieruchomości, gdy termin zapłaty, uiszczenia lub wydania jest w akcie wskazany. Aby akt notarialny mógł zostać uznany za prawidłowy tytuł egzekucyjny, musi dokładnie opisywać świadczenie dłużnika oraz termin jego realizacji.

WAŻNE
Oświadczenie może stanowić oddzielny dokument. Często strony zawierają umowę w zwykłej formie pisemnej, a dłużnik, w formie aktu notarialnego, składa oświadczenie o poddaniu się egzekucji, w którym powinno być dokładnie opisane zobowiązanie dłużnika zabezpieczane oświadczeniem o poddaniu się egzekucji. Jedynie w obrocie nieruchomościami, gdzie czynności dokonywane są w formie aktów notarialnych, takie oświadczenia zamieszczane są bezpośrednio w treści umów.

Oświadczenie dłużnika o poddaniu się egzekucji służy nie tylko zabezpieczaniu świadczeń pieniężnych np. ceny przy umowach sprzedaży. Często jest ono stosowane np. w ramach obrotu nieruchomościami, gdzie sprzedający poddaje się egzekucji co do wydania nieruchomości w przypadku, gdy ma ono nastąpić w późniejszym terminie.

Kary umowne

Artykuł 777 § 1 pkt 5 k.p.c. przewiduje inny rodzaj aktu notarialnego, który może stanowić tytuł egzekucyjny. Jest nim akt notarialny, w którym dłużnik poddał się egzekucji i który obejmuje obowiązek zapłaty sumy pieniężnej do wysokości w akcie wprost określonej albo oznaczonej za pomocą klauzuli waloryzacyjnej w określonym terminie. Musi on określać warunki upoważniające wierzyciela do prowadzenia przeciwko dłużnikowi egzekucji na podstawie tego aktu, o całość lub część roszczenia i termin, w którym wierzyciel może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności.

Tego rodzaju akty notarialne są stosowane dla zabezpieczenia płatności kar zastrzeżonych w umowie, czyli kar umownych (strony ustalają wysokość kary, przypadki, kiedy wierzyciel jest uprawniony do ich dochodzenia od dłużnika, oraz termin, w którym może on wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności). Na przykład w umowach przedwstępnych warunkowych, w których zastrzeżona jest kara umowna, gdyby określona strona nie przystąpiła do zawarcia umowy przyrzeczonej pomimo spełnienia się wszystkich warunków do jej zawarcia, bardzo często ustala się, że uprawniającym do prowadzenia egzekucji będzie protokół notarialny, zawierający potwierdzenie, że druga strona prawidłowo powiadomiona o terminie i o fakcie ziszczenia się warunków, nie stawiła się w celu zawarcia umowy.

WAŻNE
Klauzula wykonalności powinna być czytelna (zawierać dokładne określenie warunków uprawniających do prowadzenia egzekucji, aby w postępowaniu klauzulowym sąd miał możliwość ich weryfikacji, a w konsekwencji nadania klauzuli), ponieważ sąd w tym postępowaniu nie będzie badał postanowień umowy i okoliczności towarzyszących ich realizacji. W postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności aktowi notarialnemu, który określa warunki prowadzenia egzekucji na podstawie tego aktu, sąd nadaje klauzulę po przedstawieniu dowodu spełnienia tych warunków w formie dokumentu urzędowego lub prywatnego z podpisem urzędowo poświadczonym (art. 7861 k.p.c. w zw. z art. 786 k.p.c.).

Opisana konstrukcja aktu notarialnego ma odpowiednie zastosowanie do niebędących dłużnikami osobistymi właścicieli ruchomości lub praw obciążonych zastawem rejestrowym, poddających się egzekucji z obciążonych składników celem zaspokojenia zastawnika.

Wierzyciele hipoteczni

Kolejnym (przewidzianym w art. 777 § 1 pkt 6 k.p.c.) tytułem egzekucyjnym jest zabezpieczenie na rzecz wierzycieli hipotecznych. Jest nim akt notarialny, w którym właściciel nieruchomości lub wierzyciel wierzytelności obciążonych hipoteką, niebędący dłużnikami osobistymi, poddają się egzekucji z obciążonej nieruchomości albo wierzytelności w celu zaspokojenia wierzyciela hipotecznego. Wysokość wierzytelności podlegającej zaspokojeniu musi być w akcie notarialnym określona wprost lub oznaczona za pomocą klauzuli waloryzacyjnej; akt musi określać warunki, które upoważniają wierzyciela do prowadzenia egzekucji o część lub całość roszczenia, i termin, w którym wierzyciel może wystąpić o nadanie temu aktowi klauzuli wykonalności. Celem tego rodzaju tytułów egzekucyjnych jest uproszczenie dochodzenia należności przez wierzycieli hipotecznych.

Tytułem egzekucyjnym jest też akt notarialny, w którym niebędący dłużnikiem osobistym właściciel ruchomości lub prawa, obciążonych zastawem rejestrowym lub zastawem, poddaje się egzekucji z obciążonych składników w celu zaspokojenia zastawnika. Termin, w ciągu którego wierzyciel może wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu, jest terminem materialnoprawnym (nieprzywracalnym), a więc po jego upływie dany akt notarialny traci przymiot tytułu egzekucyjnego, a wierzycielowi pozostaje dochodzenie należności w normalnym trybie.

Właściwość sądu

Aby tytuł egzekucyjny uprawniał do prowadzenia egzekucji, a tym samym stał się tytułem wykonawczym, musi zostać zaopatrzony w klauzulę wykonalności.
Tytułom egzekucyjnym, innym niż pochodzące od sądu powszechnego, klauzulę wykonalności nadaje sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika (art. 781 § 2 k.p.c.). Jeżeli właściwości tej nie można ustalić, klauzulę nadaje sąd rejonowy, w którego okręgu ma być wszczęta egzekucja, a gdy wierzyciel zamierza wszcząć egzekucję zagranicą - sąd rejonowy, w którego okręgu tytuł egzekucyjny został sporządzony. W celu uzyskania klauzuli wykonalności należy wystąpić do właściwego sądu z wnioskiem o jej nadanie, załączając do niego akt notarialny obejmujący oświadczenie dłużnika o poddaniu się egzekucji. Od wniosku należy uiścić wpis w postaci opłaty stałej w kwocie 50 zł.

WAŻNE
Pozytywne rozpoznanie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności oznacza umieszczenie na akcie notarialnym klauzuli stwierdzającej, że ten tytuł egzekucyjny uprawnia do prowadzenia egzekucji. Jeżeli w samym tytule egzekucyjnym są ograniczenia co do zakresu prowadzenia egzekucji, powinny być one również wskazane w ramach klauzuli wykonalności.

Monika Król
adwokat w Kancelarii Adwokackiej "Pociej, Dubois i Wspólnicy"

PODSTAWA PRAWNA
  • art. 777 § 1 pkt 5-7, art. 781 § 2, art. 786, art. 7861 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 297 ze zm.)

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Rynek Turystyczny