zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Płynność finansowa przedsiębiorstw (cz. 1)

Z praktyki gospodarczej wynika, że większość przedsiębiorstw upada nie dlatego, że utraciły zdolność do generowania zysków, lecz dlatego, że utraciły płynność finansową.

Każde przedsiębiorstwo musi posiadać płynność finansową, przez którą rozumie się zdolność do terminowego regulowania zobowiązań finansowych. Zatem przedsiębiorstwo musi być wypłacalne.

Niewypłacalność jest najczęstszą przyczyną upadłości firm, mimo że w sprawozdaniach finansowych mogą one wykazywać dodatni wynik finansowy (zysk). Przedsiębiorstwa charakteryzujące się wysoką produktywnością czy rentownością mogą znajdować się na skraju bankructwa, jeżeli źle będą zarządzały płynnością finansową. Przedsiębiorczość w sferze działalności gospodarczej, której rezultatem ma być pomnażanie kapitałów właściciela, nie będzie skuteczna, jeżeli będą występowały trudności płatnicze. Innowacyjności w obszarze techniki, produkcji i dystrybucji musi towarzyszyć umiejętność w pozyskiwaniu i odpowiednim kształtowaniu struktury źródeł finansowania przedsięwzięć gospodarczych. Brak tych umiejętności może być dla przedsiębiorstwa równie niekorzystny, jak brak innowacji w pozostałych sferach działalności firmy.

Wypłacalność nie zależy bezpośrednio od osiąganego zysku, lecz od zasobów środków pieniężnych w poszczególnych okresach działalności. Z praktyki gospodarczej wynika, że większość przedsiębiorstw upada nie dlatego, że utraciły zdolność do generowania zysków, lecz dlatego, że utraciły płynność finansową.

Do oceny płynności finansowej wykorzystuje się dwie grupy wskaźników: wskaźniki statyczne oparte na danych pochodzących z bilansu oraz rachunku zysków i strat, oraz wskaźniki dynamiczne oparte na danych pochodzących dodatkowo z rachunku przepływów pieniężnych. W niniejszym artykule ograniczymy się do wskaźników statycznych. Podzielić je można na dwie grupy, tj. l wskaźniki oparte na relacji majątku obrotowego lub jego części do zobowiązań bieżących, l wskaźniki oparte na relacji zysku i amortyzacji do zobowiązań.

Wskaźniki te informują w różny sposób o możliwościach płatniczych przedsiębiorstwa. Najczęściej w praktyce zarządzania przedsiębiorstwami wykorzystywane są wskaźniki grupy pierwszej. Należą do nich wskaźnik płynności bieżący (nazywany również wskaźnikiem płynności III stopnia), wskaźnik płynności szybki (nazywany wskaźnikiem płynności II stopnia) oraz wskaźnik płynności błyskawiczny (nazywany wskaźnikiem płynności I stopnia).

WAŻNE
Wskaźnik płynności bieżący (III stopnia) (CR) liczony jest według formuły:

CR= MO

ZB b

gdzie:
MO - majątek obrotowy,
ZB b - zobowiązania bieżące, obejmujące wszystkie zobowiązania krótkoterminowe.

Majątek obrotowy przyjmowany w liczniku wskaźnika obejmuje zapasy, należności (z wyjątkiem tych, których termin płatności jest dłuższy od 12 miesięcy), inwestycje krótkoterminowe (krótkoterminowe papiery wartościowe i środki pieniężne). Do zobowiązań bieżących zalicza się te, których okres płatności jest krótszy od 1 roku. Należą do nich również te zobowiązania długoterminowe, których termin płatności przypada na najbliższy rok.

Powyższy wskaźnik odpowiada na pytanie, czy przedsiębiorstwa byłyby w stanie spłacić zaciągnięte zobowiązanie w przypadku ich szybkiej wymagalności, zamieniając posiadany majątek obrotowy na gotówkę bez znacznych strat.

Przedsiębiorstwa są zdolne do szybkiego uregulowania swoich zobowiązań wtedy, gdy wartość wskaźnika ogólnej płynności jest wyższa od 1. Należy jednak zauważyć, że na majątek obrotowy składają się aktywa o różnym stopniu płynności. Niektóre z nich mogą okazać się trudno zbywalne (np. część zapasów materiałowych lub wyrobów gotowych), niezbywalna może okazać się produkcja niezakończona. Ponadto upłynnienie zapasów wymaga pewnego czasu i dodatkowych kosztów. Dlatego też, im wyższa od jedności jest wartość wskaźnika CR, tym zdolność przedsiębiorstwa do szybkiego wywiązywania się z zobowiązań krótkoterminowych jest wyższa.

Nie oznacza to jednak, że wskaźnik ten powinien być wysoki. Wysoka wartość wskaźnika może być rezultatem nadmiernego zaangażowania kapitału w środkach obrotowych, co powoduje niską jego rotację i tym samym negatywnie wpływa na poziom jego rentowności.

Trudno jednak jest określić jednoznacznie wzorcową wartość tego wskaźnika. Przedsiębiorstwa różną strukturę majątku obrotowego, ich zapasy mają zróżnicowaną zbywalność, a ściągalność należności nie zawsze może być przyśpieszona (niektóre przedsiębiorstwa mogą posiadać należności nieściągalne).

W tak zróżnicowanej sytuacji zdolność do szybkiej realizacji zobowiązań bieżących w poszczególnych przedsiębiorstwach może być osiągana przy różnej wartości wskaźnika ogólnej płynności.

WAŻNE
Chcąc otrzymać bardziej dokładną informację na temat płynności finansowej przedsiębiorstwa, oblicza się wskaźnik szybkiej płynności (II stopnia) (QR)

QR= MOp

ZBb

gdzie:
MOp
- majątek obrotowy o wysokiej płynności.

Wskaźnik ten może być analizowany w dwu wariantach, różniących się zakresem majątku obrotowego uwzględnionego w liczniku wskaźnika.
W liczniku można ujmować:
  • środki pieniężne, krótkookresowe papiery wartościowe i należności,
  • środki pieniężne, krótkookresowe papiery wartościowe, należności i część najłatwiej zbywalnych zapasów wyrobów gotowych (towarów).
Najczęściej stosowany jest wariant "b" wskaźnika, nazywany niekiedy probierzem (papierkiem lakmusowym). Płynność finansowa przedsiębiorstw i tym samym ich zdolność do terminowego wywiązywa- nia się ze zobowiązań bieżących jest zachowana, jeżeli wartość tego wskaźnika oscyluje wokół 1.

Wartość znacznie niższa wskazuje na trudności płatnicze. Również w tym przypadku wartość jeden może być traktowana jedynie jako wielkość orientacyjna, bowiem w przedsiębiorstwach zróżnicowane mogą być warunki płatności przy zakupach towarów, materiałów, surowców itp. (warunki realizacji zobowiązań) i warunki zapłaty za sprzedane towary, wyroby i usługi (warunki realizacji należności). W jednych przedsiębiorstwach płynność finansowa będzie zachowana już przy wartości wskaźnika QR = 0,95, a w innych dopiero o wartości 1,1. Generalnie wartość wskaźników płynności finansowej (bieżącego i szybkiego) w firmach produkcyjnych powinna być wyższa niż w firmach handlowych.

WAŻNE
Wskaźnik płynności błyskawiczny (I stopnia) liczony jest następująco:

BR= Ik

ZBb



gdzie:
Ik - inwestycje krótkoterminowe obejmujące krótkoterminowe papiery wartościowe oraz środki pieniężne.

Wskaźnik ten informuje, jaka część zobowiązań bieżących mogłaby być uregulowana od ręki. Jednakże umiejętne zarządzanie finansami nie polega na tym, by mieć wysokie pokrycie zobowiązań bieżących w najbardziej płynnych składnikach majątkowych (środkach pieniężnych i papierach wartościowych), lecz na tym, by posiadać odpowiednią gotówkę we właściwym czasie. Dlatego nie ma wartości wzorcowej dla tego wskaźnika.


Wnioski
Powyższe wskaźniki liczone są na określony moment czasowy. Nie uwzględniają czasowego zróżnicowania potencjalnych wpływów i koniecznych płatności. Zatem ich wartość poznawcza jest ograniczona. Nie pozwalają na bardziej dokładną ocenę wypłacalności przedsiębiorstw w określonym przedziale czasowym. Niejednokrotnie okazuje się, że mimo zadowalającego poziomu wskaźników płynności bieżącej i szybkiej, przedsiębiorstwa mają kłopoty z terminową realizacją zobowiązań. Bywa też odwrotnie. Przy niezbyt zadowalających wartościach tych wskaźników firmy dotrzymują terminów płatności. Płynność finansowa zależy bowiem od odpowiedniego zsynchronizowania roszczeń wierzycieli z wpływami.

Dr hab., prof. PL Wiesław Janik
kierownik Katedry Finansów i Rachunkowości Politechniki Lubelskiej

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Rynek Turystyczny