MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE
Zobacz także

Obligatoryjne przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną

Po zakończeniu bieżącego roku obrachunkowego spółki cywilne, które osiągnęły przychody netto z ostatnich dwóch lat obrotowych w wysokości zobowiązującej do prowadzenia ksiąg rachunkowych, są zobowiązane do przekształcenia się w spółkę jawną.

Spółki cywilne, zgodnie z przepisami kodeksu spółek handlowych (k.s.h.), mają prawo przekształcenia się w każdy funkcjonujący w obrocie prawnym rodzaj spółki prawa handlowego, czyli zarówno w spółkę osobową, jak i w spółkę kapitałową.

Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną przewiduje art. 26 § 4 k.s.h., natomiast w spółkę prawa handlowego, inną niż spółka jawna, przewiduje art. 551 § 2 i 3 k.s.h. Proces przekształcenia spółki cywilnej w inną spółkę niż spółka jawna jest bardzo sformalizowany. Wymaga m.in. sporządzenia planu przekształcenia spółki wraz z załącznikami oraz opinią biegłego rewidenta, powzięcia uchwały o przekształceniu spółki, powołania członków organów spółki przekształconej albo określenia wspólników prowadzących sprawy tej spółki i reprezentujących ją.

Natomiast proces przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną stanowi tzw. model uproszczony przekształcenia i nie przewiduje aż tak sformalizowanych czynności. Artykuł 26 § 4 k.s.h. reguluje dwa przypadki przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną: obligatoryjne i fakultatywne. Różnice pomiędzy przekształceniem obligatoryjnym i fakultatywnym spółki cywilnej w jawną uwidaczniają się m.in. w podejmowaniu dodatkowych czynności przy przekształceniu fakultatywnym i przygotowywaniu dodatkowych dokumentów.

PRZEKSZTAŁCENIE OBLIGATORYJNE

Jeżeli spółka cywilna osiągnęła przychody netto z ostatnich dwóch lat obrotowych w wysokości zobowiązującej do prowadzenia ksiąg rachunkowych, spółka taka zobowiązana jest do przekształcenia się w spółkę jawną. Wspólnicy spółki cywilnej mogą uniknąć przymusu przekształcenia w spółkę jawną, np. w drodze jej przekształcenia w inną niż spółka jawna, spółkę prawa handlowego (art. 551 i nast. k.s.h.).

WAŻNE
Przychody netto zobowiązujące do prowadzenia ksiąg rachunkowych to równowartość w złotych 800 000 euro. Kwota ta odnosi się wyłącznie do przychodów, a nie do zysków spółki. Przeliczenia dokonuje się po średnim kursie ustalonym przez NBP na dzień 30 września roku poprzedzającego rok obrotowy (art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości).

Jeżeli zatem okaże się, że spółka cywilna prowadzi działalność w dużym rozmiarze, to każdy wspólnik ma zarówno prawo, jak i obowiązek zgłoszenia takiej spółki jako spółki jawnej do rejestru przedsiębiorców. Zgłoszenia trzeba dokonać w terminie trzech miesięcy od zakończenia drugiego roku obrotowego, w którym przychody netto osiągnęły lub przekroczyły równowartość w złotych 800 000 euro.

WAŻNE
Ponieważ rok obrotowy w spółkach pokrywa się zazwyczaj z rokiem kalendarzowym, termin 3 miesięcy upływa ostatniego marca kolejnego roku.

Zgodnie z uproszczoną procedurą obligatoryjnego przekształcenia spółki cywilnej w jawną wspólnicy, po pierwsze, winni dostosować postanowienia umowy spółki cywilnej do wymogów przepisów o umowie spółki jawnej, zwłaszcza wymagań, o których mowa w art. 25 i art. 26 § 1 k.s.h.

Polega to na przygotowaniu aneksu do obowiązującej umowy spółki cywilnej, w którym wspólnicy, dostosowując treść tej umowy do przepisów umowy spółki jawnej, wyraźnie zaznaczą, że celem aneksu jest przekształcenie spółki na podstawie art. 26 § 4 k.s.h. Aneks może stanowić np. załącznik do uchwały wspólników spółki cywilnej, w sprawie zatwierdzenia zmian do umowy.

PRZYKŁAD
W aneksie do umowy spółki cywilnej przy obligatoryjnym przekształceniu w spółkę jawną wspólnicy winni umieścić co najmniej zapis według poniższego wzoru: "Wspólnicy spółki cywilnej "BUDOWNICTWO s.c." powołanej mocą postanowień umowy spółki zawartej w miejscowości Nowa Sól 20 stycznia 2003 r., tj. Jan Kowalski, Jan Nowakowski i Zygmunt Ostałowski niniejszym zgodnie oświadczają, iż z uwagi na fakt, że przychody prowadzonej przez nich spółki cywilnej osiągnęły w latach 2005 i 2006 wysokość powodującą obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych, działając na podstawie art. 26 § 4 k.s.h., zgłoszą spółkę do Krajowego Rejestru Sądowego w celu jej przekształcenia w spółkę jawną i dlatego dostosowując postanowienia umowy spółki cywilnej, o której mowa powyżej, do przepisów o umowie spółki jawnej, poszczególnym paragrafom umowy spółki nadają następujące brzmienie: 1. § 1 umowy spółki otrzymuje brzmienie: ÉÉ"

Do tak lub podobnie sformułowanego petitum aneksu wspólnicy winni wprowadzić zmiany poszczególnych paragrafów umowy, w ten sposób, aby odpowiadały one przepisom o umowie spółki jawnej, czyli zmienić lub uzupełnić zapisy umowy spółki o dane w zakresie:
  • firmy spółki, ustalonej zgodnie z art. 24 k.s.h.,
  • siedziby spółki,
  • określenia wkładów wnoszonych przez każdego wspólnika i ich wartość,
  • przedmiot działalności spółki (opisany zgodnie z wytycznymi zamieszczonymi w Rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 października 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD),
  • czas trwania spółki, jeżeli jest ograniczony.
Oprócz wymienionych obligatoryjnych postanowień umowy spółki jawnej, wspólnicy mogą zamieścić w niej postanowienia o charakterze fakultatywnym, np. co do sposobu reprezentacji spółki (zwłaszcza jeżeli zamierzają wprowadzić zasadę łącznej reprezentacji spółki), prowadzenia spraw, zasad podziału zysku i uczestnictwa w stratach. Jeżeli wspólnicy nie ustalą tych dodatkowych zasad, zastosowanie będą miały postanowienia wynikające z kodeksu spółek handlowych.

WAŻNE
Należy zwrócić uwagę na kwestię "wkładów" wnoszonych do spółki jawnej. To, że umowa spółki jawnej powinna określać wkłady wnoszone przez każdego wspólnika oraz ich wartość, nie oznacza, że wkłady do przekształcanej spółki należy wnieść ponownie. Ustawodawca pozostawił wyłącznej decyzji wspólników ustalenie wysokości i przedmiotu wnoszonych wkładów.

Zazwyczaj jest tak, że w umowie spółki cywilnej wspólnicy określili już wkłady wnoszone przez każdego z nich. Jeżeli wkłady wnieśli tylko niektórzy ze wspólników spółki cywilnej, wystarczy, aby pozostali zobowiązali się, w ramach dostosowania przekształconej spółki, do wniesienia symbolicznych nawet wkładów. Przy czym wspólnicy, którzy nie wnieśli wkładów do przekształcanej spółki cywilnej, ale partycypowali w działalności spółki, podejmując inne działania na rzecz spółki, nie muszą zobowiązywać się do wniesienia wkładów, gdyż ich wkład do przekształconej spółki określić można na części jej majątku nabytym w trakcie jej działania, stanowiącym wspólny majątek wszystkich wspólników.

Po sporządzeniu aneksu do umowy spółki wspólnicy winni przygotować tekst jednolity umowy spółki jawnej, uwzględniający postanowienia zawarte w aneksie do umowy. Należy pamiętać, aby w aneksie do umowy oraz w tekście jednolitym umowy spółki jawnej zaznaczono, że wchodzą one w życie z chwilą rejestracji spółki w KRS.

REJESTRACJA SPÓŁKI JAWNEJ

Wspólnicy przekształcanej spółki powinni następnie przygotować i wypełnić wniosek o rejestrację spółki w KRS z wymaganymi załącznikami. Jest to ten sam formularz, co w przypadku "zwykłego" zgłoszenia spółki jawnej do KRS (KRS-W1). Należy w nim podać m.in. firmę spółki jawnej, jej siedzibę i adres, informacje o umowie spółki, na jaki czas została utworzona. Do wniosku o rejestrację spółki należy dołączyć:
  • umowę spółki cywilnej, aneks do umowy spółki oraz tekst jednolity umowy spółki uwzględniający pierwotne jej brzmienie i zmiany ustalone aneksem do umowy,
  • listę z nazwiskami i imionami albo wykazem firm (nazwy) wspólników oraz adresy wspólników albo ich adresy do doręczeń oraz osób uprawnionych do reprezentowania spółki i określić sposób reprezentacji,
  • poświadczone notarialnie wzory podpisów osób uprawnionych do reprezentowania spółki (osoby te mogą złożyć wzory podpisów również w obecności sądu).
Do wniosku należy dołączyć też następujące druki urzędowe, które zawierają:
  • KRS-WH - określenie sposobu powstania podmiotu (należy wpisać: "obligatoryjne przekształcenie na podstawie art. 26 § 4 k.s.h.),
  • KRS-WB - dane wszystkich wspólników spółki jawnej (imiona i nazwisko, nr PESEL) oraz informacje o ustroju majątkowym małżeńskim,
  • KRS-WK - dane osób uprawnionych do reprezentowania spółki (imię, nazwisko, nr PESEL) oraz sposób reprezentacji,
  • KRS-WM - określenie przedmiotu działalności spółki,
  • KRS-ZY - numer REGON,
  • KRS-ZN - dwa ostatnie lata, za jakie składa się sprawozdania finansowe i te sprawozdania (dotyczy to tylko spółek cywilnych, które prowadzą księgowość spółki w postaci ksiąg rachunkowych Spółka jawna powstaje z chwilą wpisu do KRS. Od rejestracji spółki pobierana jest opłata w wysokości 1500 zł (1000 zł - opłata sądowa oraz 500 zł - opłata za ogłoszenie w "Monitorze Sądowym i Gospodarczym").
WAŻNE
W przypadku niewypełnienia obowiązku obligatoryjnego przekształcenia spółki i zgłoszenia jej w odpowiednim terminie do w KRS sąd rejestrowy nakłada na wspólnika karę grzywny w wysokości 20 000 zł (art. 626 i 627 k.s.h.)

Po dokonaniu zmian w KRS należy dokonać zgłoszeń aktualizujących do: urzędu skarbowego (formularz NIP-2 z załącznikami NIP-D oraz odpis z KRS), urzędu statystycznego (numer REGON pozostaje bez zmian, ale zostanie wydane aktualne zaświadczenie z nową firmą spółki), Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Państwowej Inspekcji Pracy.

PRZEKSZTAŁCENIE FAKULTATYWNE

Warto wiedzieć, że te spółki cywilne, które nie osiągnęły przychodów obligujących do przekształcenia - czyli mniej niż 800 000 euro w dwóch kolejnych latach - mogą przekształcić się w spółkę jawną (art. 26 § 4 zdanie 1 k.s.h.).

Decyzja w tej sprawie podejmowana jest wyłącznie przez wspólników spółki cywilnej, którzy nie są zobligowani do podejmowania decyzji o przekształceniu żadnymi przepisami kodeksu spółek handlowych. Mogą się przekształcić w spółkę jawną, ale nie muszą. Proces przekształcenia takiej spółki nazywany jest fakultatywnym przekształceniem i ma prawie analogiczny przebieg jak przekształcenie obligatoryjne.

Przy fakultatywnym przekształceniu wspólnicy spółki cywilnej powinni m.in. dodatkowo podjąć uchwałę o przekształceniu spółki cywilnej w jawną zaprotokołowaną w formie pisemnej. Wniosek zaś i załączniki o rejestrację spółki jawnej fakultatywnie przekształconej ze spółki cywilnej winni podpisać wszyscy wspólnicy spółki, gdy tymczasem prawo zgłoszenia spółki obligatoryjnie przekształconej ze spółki cywilnej ma prawo każdy ze wspólników.

Agnieszka Szczukiewicz
współpracownik Kancelarii Adwokackiej

PODSTAWA PRAWNA
  • art. 25, art. 26 § 1 i 4, art. 551 § 2 i 3, art. 626, 627 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spó-łek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.)
  • art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (j.t. Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.)
  •  rozporządzenie Rady Ministrów z 20 stycznia 2004 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (Dz.U. nr 33, poz. 289 ze zm.)


Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Wydawnictwo TRENDY