Doradca Podatnika 46/2006 Obrót gospodarczy

Wyjaśnienia Ministra Finansów dotyczące zapewnienia jednolitego stosowania przepisów podatkowych do przekształcanych spółek osobowych.

Artykuł 551 i nast. ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (j.t. Dz.U. 2000 r. nr 94 poz. 1037 ze zm.), dalej: k.s.h, dopuszczają możliwość przekształcenia spółek osobowych (w tym również spółki cywilnej) w kapitałowe spółki prawa handlowego.

Z brzmienia art. 24 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. 2000 r. nr 14 poz. 176 ze zm.), dalej: ustawa o PIT, wynika, że podatek dochodowy od dochodu z remanentu likwidacyjnego w wysokości 10 proc. są obowiązani zapłacić podatnicy, którzy zawiadomią urząd skarbowy o likwidacji działalności gospodarczej i ustalą dochód na dzień tej likwidacji.

Nie ustala się dochodu na dzień likwidacji, jeżeli w wyniku zmiany formy prawnej lub połączenia przedsiębiorstw wartość składników majątku objętych remanentem została wniesiona w formie wkładu lub aportu do nowo powstałego lub istniejącego przedsiębiorcy albo gdy nastąpiła całkowita lub częściowa zmiana branży (art. 24 ust. 3 zd.3 ustawy o PIT).

Spółka kapitałowa powstała w wyniku przekształcenia spółki niemającej osobowości prawnej wstępuje we wszelkie, przewidziane w przepisach prawa podatkowego, prawa i obowiązki przekształconego podmiotu (art. 93a 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. nr 6, poz. 60 ze zm.), dalej: o.p. W myśl art. 552 k.s.h. spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru. Jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla z rejestru spółkę przekształcaną (dzień przekształcenia).

Z tego przepisu wynika zatem, że w istocie nie mamy tu do czynienia z likwidacją spółki przekształcanej, ale z procesem polegającym na zmianie formy prawnej prowadzonej działalności. W przypadku przekształcenia spółki osobowej w spółkę kapitałową nie występuje zatem rozwiązanie (a w konsekwencji likwidacja) spółek, w rozumieniu art. 869 i nast. ustawy z 23 kwietnia 1964 r.- Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.), a także art. 58, art. 98 i art. 148 k.s.h., gdyż nie zachodzą przesłanki, o których mowa w tych przepisach. W konsekwencji należy przyjąć, że przekształcenie spółki osobowej w kapitałową nie jest tożsame z likwidacją działalności gospodarczej w rozumieniu art. 24 ust. 3 ustawy o PIT.

Dotychczasowa działalność gospodarcza prowadzona przez spółkę osobową jest bowiem kontynuowana przy wykorzystaniu tych samych składników majątku przez jej następcę prawnego. Oznacza to, że przekształcenie spółki osobowej w kapitałową dokonywane w trybie określonym w Dziale III k.s.h nie skutkuje powstaniem obowiązku zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu z remanentu likwidacyjnego, o którym mowa w art. 24 ust. 3 ustawy o PIT.

W przypadku przekształcenia spółki cywilnej w kapitałową nie ma również zastosowania art. 14 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Z uwagi na to, że w świetle art. 552 k.s.h. nie mamy do czynienia z likwidacją spółki, ale z przekształceniem jej formy prawnej - przesłanki do zastosowania art. 14 ustawy o VAT nie występują.

(oprac. na podstawie pisma Ministra Finansów z 11 grudnia 2001 r., PB 2/MK-033-0456-2289/01, Biuletyn Skarbowy 2002/1 str. 22 z uwzględnieniem zmian w przepisach, które miały miejsce po 11 grudnia 2001 r.)