Doradca Podatnika 46/2006 Obrót gospodarczy

Koszt postępowania upominawczego nie zwiększy się, ale trzeba będzie więcej na nie wyłożyć.

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt nowelizacji ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. nr 167, poz. 1398 ze zm.). Zawiera on propozycję nowego sposobu uregulowania zasad pobierania opłaty sądowej za rozpoznanie sprawy w postępowaniu upominawczym.

Postępowanie upominawcze ma służyć szybkiemu rozpoznaniu sprawy, w której dochodzone przez powoda roszczenie nie budzi wątpliwości sądu. Ze względu na mniejszy nakład pracy sądu przy rozpoznawaniu spraw w takim postępowaniu (sąd nie wyznacza rozprawy, lecz rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym), opłata od pozwu w tym postępowaniu jest niższa od opłaty normalnie pobieranej przy wnoszeniu pozwu.

Od pozwu w postępowaniu upominawczym, z wyłączeniem spraw podlegających rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, pobiera się czwartą część opłaty (art. 19 ust. 2 ustawy). Dopiero w razie wniesienia przez pozwanego sprzeciwu sąd wzywa powoda do uiszczenia opłaty uzupełniającej w wysokości pozostałych trzech czwartych części opłaty pełnej. Zakwalifikowanie sprawy jako podlegającej rozpoznaniu w postępowaniu upominawczym następuje z urzędu i jest niezależne od woli powoda (art. 201 § 1 k.p.c.).

Zgodnie z proponowanym rozwiązaniem, przy wniesieniu pozwu w sprawie, w której może być wydany nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, powód powinien uiścić nie czwartą część opłaty należnej od pozwu jak dotychczas, lecz całą opłatę, która, jak w każdej sprawie o świadczenie pieniężne, jest opłatą stosunkową i wynosi 5 proc. wartości przedmiotu sporu. W ten sposób w razie rozpoznania i zakończenia sprawy w postępowaniu upominawczym (zakończenie jest tożsame z wydaniem nakazu upominawczego i uprawomocnieniem się tego nakazu) reszta wpłaconej kwoty zostanie mu zwrócona z urzędu.

Tak więc koszt postępowania upominawczego nie zwiększy się, ale trzeba będzie więcej na nie wyłożyć. Nowelizacja ma też wyeliminować sprzeczność przepisów i jasno stwierdzić, że wydatki związane ze zwrotem opłat przez sąd z urzędu nie obciążają stron.

MEDIACJE

Kolejna zmiana wiąże się z wejściem w życie (10 grudnia 2005 r.) przepisów procedury cywilnej dotyczącej mediacji. Ugodę zawiera się w wyniku mediacji prowadzonej na podstawie umowy o mediację (przed wszczęciem postępowania sądowego) lub mediacji prowadzonej na podstawie postanowienia sądu kierującego strony do mediacji (art. 1831 § 2 k.p.c.), czyli prowadzonej w ramach postępowania sądowego.

W projekcie nowelizacji zaproponowano, aby opłacie podlegał wniosek o zatwierdzenie ugody zawartej w wyniku mediacji prowadzonej przed postępowaniem sądowym. Nie podlegałby natomiast opłacie wniosek o zatwierdzenie ugody na podstawie postanowienia sądu. Przewidziano w nim też przywrócenie organizacjom pożytku publicznego ustawowego zwolnienia od opłat sądowych w sprawach, które nie dotyczą prowadzonej przez nie działalności gospodarczej. Projekt trafił do konsultacji społecznych.

(oprac. na podstawie informacji Ministerstwa Sprawiedliwości)