Doradca Podatnika 46/2006 Ubezpieczenia

Pracownica w ciąży przebywa na zwolnieniu lekarskim ponad 182 dni i ma kolejne zwolnienia lekarskie, przy czym w okresie tym nie ubiegała się o świadczenie rehabilitacyjne. Okres po 182 dniu choroby, tj. do dnia porodu, zakład uznał za okres usprawiedliwionej nieobecności w pracy bez prawa do zasiłku i wynagrodzenia (około czterech tygodni). Czy w związku z powyższym przysługuje jej zasiłek macierzyński, tzn. czy okres usprawiedliwionej nieobecności bez prawa do wynagrodzenia można uznać za okres podlegania ubezpieczeniu chorobowemu?

Przede wszystkim należy podkreślić, że prawo do zasiłków: chorobowego i macierzyńskiego oraz świadczenia rehabilitacyjnego przedawnia się po upływie sześciu miesięcy, licząc od ostatniego dnia okresu, za który zasiłek ten przysługuje. Z treści pytania nie wynika, czy pracownica już bezpowrotnie utraciła prawo do świadczenia rehabilitacyjnego.

Pracodawca zatem, na podstawie art. 941 kodeksu pracy, ma obowiązek zaznajomić tę pracownicę zarówno z obowiązkami, jak i uprawnieniami wynikającymi ze stosunku pracy, w szczególności zaś o przysługującym jej prawie do ubiegania się o to świadczenie. Warto tutaj podkreślić, że niedopełnienie obowiązku informacyjnego ze strony pracodawcy na rzecz pracownika uprawnia tego ostatniego do domagania się od pracodawcy odszkodowania na podstawie art. 471 k.c. w związku z art. 300 k.p.

W tym przypadku nie można jeszcze mówić o okresie usprawiedliwionej nieobecności bez prawa do wynagrodzenia, gdyż pracodawca nie poinformował pracownika o przysługujących mu prawach, natomiast pracownik może skorzystać jeszcze z przysługującego mu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Warto pamiętać, że świadczenie rehabilitacyjne przyznawane jest zawsze na wniosek ubezpieczonego.

Wniosek powinien być złożony na druku ZUS Np-7 na co najmniej sześć tygodni przed zakończeniem wypłaty zasiłku chorobowego. Pracodawca jednocześnie powinien pamiętać, że do wypłaty świadczenia rehabilitacyjnego potrzebne będzie zaświadczenie o opłacaniu przez niego składek, wystawione na druku ZUS Z-3a. Wniosek w sprawie o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego powinien zostać złożony w oddziale ZUS właściwym ze względu na miejsce siedziby płatnika składek, a po ustaniu ubezpieczenia - ze względu na miejsce zamieszkania ubezpieczonego.

Do wniosku o świadczenie rehabilitacyjne należy również dołączyć zaświadczenie o stanie zdrowia sporządzone na druku ZUS N-9. Na podstawie orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej oddział ZUS wydaje ubezpieczonemu decyzję o przyznaniu mu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego lub jego odmowie. Jeżeli ZUS pozytywnie zaopiniuje całość dokumentacji i przyzna pracownicy świadczenie rehabilitacyjne, wówczas z dniem porodu pracownica taka automatycznie przechodzi na urlop macierzyński i korzysta z zasiłku macierzyńskiego.

Warto podkreślić, że zasiłek macierzyński przysługuje wyłącznie osobom ubezpieczonym pozostającym w ubezpieczeniu chorobowym. Za czas urlopu macierzyńskiego przysługuje zasiłek macierzyński. W związku z tym okresy jego pobierania wynoszą: - 16 tygodni przy pierwszym porodzie, - 18 tygodni przy następnym porodzie, - 26 tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.