Doradca Podatnika 47/2006 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 26 października 2006 r. (IPB2/4307-0002/06/2)

Podstawą opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest wartość przedmiotu czynności w momencie dokonania transakcji, bez odliczenia długów i kosztów. Nie można powoływać się w tym zakresie na zaświadczenie potwierdzające wartość nabytego spadku.

Pytanie podatnika

Czy podstawą opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnej powinna być wartość rynkowa określona jako iloczyn powierzchni kupionego gruntu i wartości określonej w podatku od spadków i darowizn w związku z nabyciem spadku przez sprzedającego?

Stan faktyczny

Podatnik planuje kupienie niezabudowanej działki rolnej o pow. x ha, która stanowi część działki o pow. y ha, będącej częścią nabytego spadku. Podatnik posiada kserokopię zaświadczenia wydanego przez naczelnika urzędu skarbowego, w którym według podatnika organ podatkowy określił wartość rynkową działki o pow. y ha na kwotę z zł, co w przeliczeniu stanowi wartość 3,68 zł za 1 m2. W wyniku negocjacji podatnik ustalił ze sprzedającym cenę zakupu działki o pow. x ha na w zł, co w przeliczeniu stanowi wartość 39 zł/m2.

Stanowisko urzędu

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 lit. a) ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (j.t. Dz.U. z 2005 r. nr 41, poz. 399 ze zm.) podatkowi podlegają takie czynności cywilnoprawne jak umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy, przy umowie sprzedaży z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Jeżeli zawarcie umowy przenoszącej własność następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy przenoszącej własność - art. 3 ust. 2 wcześniej wymienionej ustawy. Przy umowie sprzedaży podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego - art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy.

Stosownie do art. 6 ust. 2 ww. ustawy wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnej określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczenia długów i ciężarów.

Zgodnie z art. 6 ust. 3 ww. ustawy, jeżeli strony czynności cywilnoprawnej nie określiły wartości przedmiotu tej czynności lub wartość określona przez strony nie odpowiada, według oceny organu podatkowego, jej wartości rynkowej, organ ten wezwie strony do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześ-nie wartość według własnej wstępnej oceny.

Jak z powyższych przepisów wynika, w przypadku sprzedaży działki podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych stanowi jej wartość rynkowa z dnia dokonania tej czynności, bez odliczenia długów i ciężarów.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (j.t. Dz.U. z 2004 r. nr 142, poz.1514 ze zm.) obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku.

Zgodnie z art. 8 ust. 3 ww. ustawy wartość rynkową rzeczy i praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju z dnia powstania obowiązku podatkowego.

 Jak wynika z przytoczonych przepisów, na ustalenie wartości rynkowej przedmiotu spadku ma wpływ moment (dzień) faktycznego nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych i tym samym moment powstania obowiązku podatkowego oraz stan rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia (w dniu śmierci spadkodawcy).

Zaświadczenie, na które powołuje się podatnik, organ podatkowy wydaje na wniosek zainteresowanego po zakończeniu postępowania podatkowego w sprawie podatku od spadków i darowizn. Zaświadczenie takie potwierdza, że spadkobierca nabył spadek, w którego skład wchodzą poszczególne składniki według ich stanu z dnia nabycia i wartości ustalonej na dzień powstania obowiązku podatkowego, od którego zapłacono podatek, lub że nabyty majątek jest wolny od podatku od spadków i darowizn.

Wniosek taki spadkobierca może złożyć w dowolnym czasie. Data widniejąca na takim zaświadczeniu nie jest więc datą powstania obowiązku podatkowego, na którą określono wartość rynkową nabytego spadku, jest to data wydania zaświadczenia.