Doradca Podatnika 47/2006 Prawo w obronie przedsiębiorcy

Wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej może uchronić podatnika przed zapłatą nienależnego podatku. Warto pamiętać, że wniosek w tej sprawie pod pewnymi warunkami może złożyć sam podatnik.

Zasadą w prawie podatkowym jest, iż do rozstrzygnięcia odwołania właściwy jest organ podatkowy wyższego rzędu. Co do zasady również odwołanie nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.) przewiduje jednak określone wyjątki od tych zasad. Przede wszystkim wskazać należy art. 224 i 224a o.p.

Organ podatkowy może, z urzędu lub na wniosek strony, wstrzymać w drodze postanowienia wykonanie decyzji w całości lub w części, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem strony lub interesem publicznym. Na wstrzymanie wykonania decyzji w powyższym trybie w praktyce trudno jednak liczyć.

Organy podatkowe rzadko dostrzegają w sprawach przez siebie prowadzonych ważny interes strony lub interes publiczny. Skuteczniejszą drogą do wstrzymania wykonania decyzji może być złożenie wniosku w trybie art. 224a o.p.

Organ do wstrzymania wykonania decyzji będzie zobowiązany w przypadku spełnienia określonych przesłanek. Pierwszą z nich (przesłanką fakultatywną) jest złożenie przez podatnika stosownego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (jeżeli organ nie działa z urzędu). Drugą (przesłanką obligatoryjną) - zabezpieczenie wykonania skarżonej decyzji w formie określonej w art. 224a § 1 o.p.

Takim zabezpieczeniem może być m.in. zabezpieczenie wykonania zobowiązania wynikającego z decyzji wraz z odsetkami za zwłokę przez ustanowienie hipoteki przymusowej czy też zastawu skarbowego.


Kto wstrzymuje wykonanie decyzji

W sprawie wstrzymania wykonania decyzji postanawia:

1. organ, który wydał decyzję - do czasu przekazania odwołania wraz z aktami sprawy właściwemu organowi odwoławczemu;
2. organ odwoławczy - po otrzymaniu odwołania wraz z aktami sprawy.

O tym, który z organów będzie decydował o wstrzymaniu wykonania decyzji, przesądzi zatem czas złożenia wniosku, miejsce lokalizacji odwołania i akt sprawy oraz istnienie stosownego zabezpieczenia wykonania decyzji (np. hipoteki przymusowej).

Rozważenia wymaga zatem, kiedy przesłanka określona w art. 224a § 1 pkt 2 o.p. zostanie spełniona, czyli kiedy dojdzie do ustanowienia hipoteki przymusowej stanowiącej prawną przesłankę wstrzymania decyzji.


W pierwszym przypadku nie powinniśmy mieć wątpliwości, że hipoteka zostałaby ustanowiona z momentem złożenia samego wniosku przez organ podatkowy. Oznacza to, iż równocześnie wypełniona by była przesłanka obligująca organ podatkowy do wstrzymania decyzji. W takim przypadku organ, który otrzymał wniosek podatnika, powinien wstrzymać wykonanie decyzji (z reguły będzie to organ pierwszej instancji).

W drugim przypadku decydujący byłby czas wpisu hipoteki w księdze. Co prawda wpis w księdze wieczystej będzie miał moc wsteczną od dnia złożenia wniosku o dokonanie wpisu (charakter konstytutywny), jednak o mocy wstecznej wpisu będziemy mogli mówić dopiero wówczas, gdy zostanie on faktycznie dokonany.

Tak więc pomimo mocy wstecznej wpisu (do dnia złożenia wniosku o wpis) wydaje się, iż dla prawidłowej oceny wypełnienia dyspozycji art. 224a § 1 pkt 2 o.p. (i przy przyjęciu takiego założenia) liczy się moment dokonania wpisu hipoteki, a nie złożenia wniosku o jej ustanowienie (co do nieruchomości posiadającej księgę wieczystą).


Na postanowienie w sprawie wstrzyma- nia wykonania decyzji służy podatnikowi zażalenie.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.