Doradca Podatnika 47/2006 VAT

Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 30 października 2006 r. (IPB 1/449-9/06/I)

Użytkowanie wieczyste jest usługą o charakterze ciągłym. W związku z tym obowiązek podatkowy będzie powstawał z chwilą otrzymania zapłaty poszczególnych opłat należnych z tytułu oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych.

PYTANIE PODATNIKA

Kiedy powstaje obowiązek podatkowy dla czynności oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym i prawnym?

ODPOWIEDŹ URZĘDU

Jako zasadę przyjęto, że obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi - art. 19 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.).

Wyjątek od tej zasady określony został m.in. w przepisie art. 19 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w siódmym dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Jeżeli natomiast przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi pobrano część należności, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części (art. 19 ust. 11). Ponieważ użytkowanie wieczyste ma charakter usługi ciągłej, obowiązek podatkowy będzie powstawał z chwilą otrzymania zapłaty poszczególnych opłat należnych z tytułu oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych.

W tej więc części organ pierwszej instancji przedstawił prawidłowe stanowisko w sprawie ustalenia obowiązku podatkowego z tytułu użytkowania wieczystego, gdy wieczysty użytkownik uiszcza należne z tego tytułu opłaty. Organ pierwszej instancji przywołał również prawidłowe regulacje prawne dotyczące powstania obowiązku podatkowego od opłat za użytkowanie wieczyste, obowiązujące w okresie od 25 czerwca 2004 r. do 14 lutego 2005 r. W tym czasie obowiązywał przepis szczególny określający moment powstania obowiązku podatkowego w stosunku do opłat za wieczyste użytkowanie, tj. § 3a rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz. 970 ze zm.).

Przepis ten został wprowadzony w życie rozporządzeniem Ministra Finansów z 23 czerwca 2004 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 145, poz. 1541). Postanowiono w nim, że w przypadku oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminu płatności poszczególnych opłat pobieranych z tego tytułu.

Przepis ten został uchylony na mocy § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 28 stycznia 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 17, poz. 150).

 Jednocześnie na mocy § 2 tego rozporządzenia został wprowadzony przepis przejściowy, który stanowi, że w przypadku pobrania po dniu 24 czerwca 2004 r., a przed dniem wejścia rozporządzenia w życie (tj. przez 15 lutego 2005 r.) całości lub części należności z tytułu oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych - przed upływem terminu ich płatności - obowiązek podatkowy z tytułu pobrania tych należności powstaje z chwilą upływu terminu płatności poszczególnych opłat (wpłat).


Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 95, poz. 798 ze zm.), jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część lub całość należności, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę - fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia, w którym otrzymano część lub całość należności od nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis ust. 2 stanowi, iż fakturę wystawia się również nie później niż siódmego dnia od dnia, w którym pobrano przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi każdą kolejną część należności (zaliczkę, przedpłatę, zadatek lub ratę).

WNIOSKI

W przypadku opłat rocznych za użytkowanie wieczyste należy udokumentować każdą wniesioną opłatę, wystawiając w tym celu fakturę VAT. Fakturę należy wystawić nie później niż siódmego dnia od dnia, w którym otrzymano część należności.

Obowiązek ten dotyczy każdej następnej należności otrzymanej od nabywcy (użytkownika wieczystego). Jednocześnie należy mieć na uwadze postanowienia art. 106 ust. 4 ww. ustawy o podatku od towarów i usług.

W myśl tego przepisu podatnicy nie mają obowiązku wystawiania faktur osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób są obowiązani do wystawiania faktury.


Stosownie do dyspozycji art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy w drodze decyzji zmienia albo uchyla z urzędu postanowienie wydane przez naczelnika urzędu skarbowego, jeżeli postanowienie rażąco narusza prawo, orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w tym także jeżeli niezgodność z prawem jest wynikiem zmiany przepisów.

W przypadku braku wniesienia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu obowiązek podatkowy powstaje z dniem 31 grudnia danego roku, i uznać należy, iż postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Częstochowie z 4 maja 2006 r., nr PP/443-18/06, rażąco narusza prawo, co tym samym uzasadnia jego zmianę w trybie okreś- lonym w art. 14b § 5 pkt 2 Ordynacji podatkowej.