Doradca Podatnika 48/2006 Podatek dochodowy

Zmiany w podatkach na 2007 rok

Różnice kursowe w podatku dochodowym od osób fizycznych

Sejm na 28 posiedzeniu w dniach 14-17 listopada 2006 roku uchwalił zmiany w podatku dochodowym od osób fizycznych na 2007 r. Jedną z nich jest temat różnic kursowych. Zmiana polega na:

• doprecyzowaniu pojęcia różnic kursowych,
• wprowadzeniu możliwości podatkowego rozpoznania różnic kursowych powstających w związku z płatnościami realizowanymi w obrocie pozabankowym i w drodze kompensat,
• możliwości ustalania podatkowych różnic kursowych na zasadach określonych w prawie bilansowym.

Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Według uchwały Zarządu NBP nr 51/2002 z 23 września 2002 r. w sprawie sposobu wyliczania i ogłaszania bieżących kursów walut obcych (Dz.Urz. NBP nr 14, poz. 39 ze zm.), kursy średnie walut wymienialnych wyliczane są na godzinę 11.00 i ogłaszane w tym samym dniu po godzinie 12.00 w serwisach informacyjnych (np. Reuters, Telerate), na stronie internetowej NBP i w oddziałach NBP.

Do momentu ogłoszenia kursu dnia obowiązuje kurs z dnia poprzedniego. Przyjęcie przez ustawodawcę do przeliczenia przychodów kursu ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu oznacza, że kurs wyliczony i ogłoszony np. 2 stycznia 2007 r. powinien być przyjmowany do wyliczenia przychodu uzyskanego 3 stycznia 2007 r.

Koszty ponoszone w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu. Cenę nabycia, oraz koszt wytworzenia, koryguje się o różnice kursowe, naliczone do dnia przekazania do używania środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej.

Zmiana polega wyłącznie na wykreśleniu z końcowej części zdania "zgodnie z art. 22 ust. 1 i ust. 1a", zrównując tym samym brzmienie przepisu z regulacją w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Do tej pory ustawa o CIT - w przeciwieństwie do ustawy o PIT - nie zawierała wyraźnie dookreślonego obowiązku uwzględnienia w cenie nabycia (koszcie wytworzenia) środka trwałego różnic kursowych od własnych środków pieniężnych, co sugerowało istnienie odmienności w zasadach ustalania wartości początkowej środków trwałych przez osoby fizyczne i prawne.

W art. 24c wprowadzono pojęcia - dotychczas funkcjonujące wyłącznie w teorii prawa bilansowego - różnic kursowych dodatnich i ujemnych, które mają zwiększać bądź zmniejszać przychody albo koszty podatkowe.

Proponowana regulacja po wstępnym zapoznaniu wydaje się być dużo bardziej czytelna i prostsza w stosowaniu od dotychczasowej, zwłaszcza w zakresie różnic kursowych od własnych środków i wartości pieniężnych. Brak jest definicji "faktycznie zastosowanego kursu waluty" i ogólnych zasad wyceny operacji gospodarczych dokonywanych w walutach obcych, wątpliwości może budzić choćby sposób przeliczenia na złote waluty obcej otrzymanej od kontrahentów w gotówce tytułem spłaty należności, czy rozchodu i przychodu waluty obcej na rachunkach utrzymywanych za granicą.

Sposób zredagowania art. 24c ust. 8 również może budzić zastrzeżenia. Chodziło z pewnością o nałożenie na podatników obowiązku przyjęcia jednej z metod ustalania wartości rozchodu walut (art. 34 ust. 4 ustawy o rachunkowości), ale czy można bez wątpliwości uznać, że przyjęcie metody średniej ważonej oznacza "ustalenie kolejności wyceny"?