zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Obowiązek opłacania składek w przypadku przejęcia pracodawcy

W sytuacji gdy jeden podmiot przejmuje w całości inny - wraz ze zobowiązaniami wynikającymi z zawartych z pracownikami umów o pracę - zarówno po stronie przejmowanego jak i przejmującego zakładu pracy powstają obowiązki w zakresie zgłaszania do ubezpieczeń oraz rozliczania składek na ubezpieczenia społeczne. Na podmiotach tych spoczywa przede wszystkim wynikający z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązek przekazania do ZUS stosownej dokumentacji.

Płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę jest pracodawca, a w stosunku do osób wykonujących pracę na podstawie umowy zlecenia - zleceniodawca. Płatnik składek jest zobowiązany za każdy miesiąc składać za swoich ubezpieczonych dokumenty rozliczeniowe oraz opłacać należne składki na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Sytuacja, gdy dotychczasowy płatnik w całości lub w części jest przejmowany przez inny podmiot, ma więc znaczenie w zakresie rozliczania składek za ubezpieczonych - wówczas na obydwu podmiotach spoczywa obowiązek przekazania informacji o tym fakcie do ZUS.

Obowiązki przejmowanego podmiotu

W przypadku gdy jeden podmiot przejmuje w całości inny wraz z zobowiązaniami wynikającymi z zawartych umów o pracę (w trybie art. 231 kodeksu pracy), przejmowany podmiot jako płatnik składek powinien sporządzić i przekazać do ZUS: 1) wyrejestrowanie z ubezpieczeń - na formularzu ZUS ZWUA - pracowników:
  • którzy są przejmowani przez nowego płatnika, z kodem przyczyny wyrejestrowania "600" - inna przyczyna wyrejestrowania (od dnia przejęcia przez inny podmiot),
  • dla których wygasa stosunek pracy lub z którymi dany podmiot rozwiązuje umowę o pracę - na zasadach ogólnych, z kodem przyczyny wyrejestrowania "100" - ustanie tytułu do ubezpieczeń;
2) zgłoszenie wyrejestrowania płatnika (od dnia przejęcia przez inny podmiot) na formularzu ZUS ZWPA; 3) zgłoszenie zmiany danych identyfikacyjnych płatnika składek na formularzu ZUS ZIPA, wykazując w bloku II swoje dane, tj. dane dotychczasowego (przejmowanego) płatnika, zaś w bloku III dane nowego (przejmującego) płatnika składek.

Obowiązki podmiotu przejmującego

Podmiot przejmujący natomiast powinien sporządzić i przekazać do ZUS:
  1. zgłoszenia wszystkich osób podlegających ubezpieczeniom (na formularzu ZUS ZUA lub ZUS ZZA), w tym pracowników przejętego podmiotu - od daty przejęcia; oraz ewentualnie, w zależności od potrzeb:
  2. zgłoszenie płatnika składek - na formularzu ZUS ZPA w trybie zmiany - w przypadku gdy w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu płatnika składek nastąpiły zmiany w danych ewidencyjnych płatnika (np. nazwa),
  3. aktualną informację o adresach prowadzenia działalności gospodarczej przez płatnika składek na formularzu ZUS ZAA,
  4. aktualną informację o numerach rachunków bankowych płatnika składek - na formularzu ZUS ZBA. W przypadku gdy poprzedni (przejęty) płatnik uległ likwidacji i nie sporządził oraz nie przekazał do ZUS ww. dokumentów, dokumenty te (w jego imieniu) zobowiązany jest sporządzić i przekazać do ZUS nowy płatnik, tj. podmiot, który wszedł w prawa i obowiązki zlikwidowanego przedsiębiorstwa.
WAŻNE
W przypadku gdy przejmowana jest tylko część pracowników danego zakładu pracy, przejmowani pracownicy powinni zostać wyrejestrowani z ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego od dnia przejęcia na formularzu ZUS ZWUA, na którym to formularzu przejmowany pracodawca powinien wpisać kod przyczyny wyrejestrowania - "600".

Następnie podmiot przejmujący powinien zgłosić tych pracowników na formularzu ZUS ZUA. W przypadku przejmowania części pracowników nie należy składać formularza ZUS ZIPA (zmiana danych identyfikacyjnych) płatnika.

Zarówno wówczas, gdy następuje przejęcie tylko części pracowników przez nowy podmiot, a pozostali pracownicy w dalszym ciągu pracują, jak i w przypadku przejęcia wszystkich pracowników zmiana rozliczeń musi się dokonać poprzez wyrejestrowanie przejmowanych pracowników z ubezpieczeń oraz ponowne ich zgłoszenie przez nowy podmiot.

Jeżeli nastąpiła likwidacja jednego płatnika, a drugi płatnik został zobowiązany do wypłaty osobie, której nie zgłaszał do ubezpieczeń, należności przysługujących od zlikwidowanego płatnika, np. wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, przed przekazaniem do ZUS za tę osobę dokumentów rozliczeniowych drugi płatnik jest zobowiązany zgłosić tę osobę do ubezpieczeń na formularzu ZUS ZUA lub ZUS ZZA (gdy osoba ta podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu). W zgłoszeniu należy wypełnić:
  • Blok II Dane identyfikacyjne płatnika składek - dane płatnika, który wypłaca należności;
  • Blok III Dane identyfikacyjne osoby zgłaszanej do ubezpieczeń - dane identyfikacyjne ubezpieczonego aktualne na dzień sporządzania druku;
  • Blok V pole 01 kod tytułu ubezpieczenia - 50 00 xx.
Następnie należy podać aktualne dane adresowe oraz wypełnić Blok XV (ZUS ZUA) lub XIV (ZUS ZZA).

Osoby takiej nie należy wyrejestrowywać z ubezpieczeń. Należne składki powinny być wykazane w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA lub ZUS RZA, oczywiście z kodem tytułu do ubezpieczeń 50 00 xx składanym za miesiąc, w którym nastąpiła wypłata należności. W przypadku przejęcia zakładu pracy w trybie art. 231 kodeksu pracy nowy pracodawca z mocy prawa staje się (stroną stosunków pracy) pracodawcą dla przejmowanych pracowników.

Pomimo zmiany pracodawcy umowy o pracę nie zostają rozwiązane i są kontynuowane. Natomiast w przypadku osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. umowy zlecenia lub umowy o dzieło, przejmujący zakład staje się stroną zawartych umów, jeżeli nastąpiło zbycie (wniesienie aportem) przedsiębiorstwa.

W myśl art. 551 kodeksu cywilnego przedsiębiorstwo, jako zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, również zobowiązania i obciążenia związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Zgodnie z art. 552 kodeksu cywilnego czynność prawna, mająca za przedmiot przedsiębiorstwo, obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Zatem nowy podmiot przejmujący przedsiębiorstwo (zakład pracy) powinien stać się również stroną dotychczasowych umów cywilnoprawnych. Przejęcie przedsiębiorstwa nie powoduje więc rozwiązania umów cywilnoprawnych.

Oczywiście, jak w przypadku pracowników, również zleceniobiorcy powinni zostać wyrejestrowani z ubezpieczeń (przez przejmowany podmiot) na formularzu ZUS ZWUA - kod przyczyny wyrejestrowania "600", oraz zgłoszeni do ubezpieczeń przez podmiot przejmujący na formularzu ZUS ZUA lub ZUS ZZA (gdy z umowy zlecenia podlegają wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu).

Korekta dokumentów złoűonych przez przejętego pracodawcę

W sytuacji gdy zakład pracy przejął zobowiązania drugiego pracodawcy i zachodzi konieczność skorygowania danych w dokumentach rozliczeniowych za okres, kiedy składał je poprzedni właściciel, korekty powinien dokonać nowy płatnik.

W dokumentach rozliczeniowych w bloku "Dane identyfikacyjne płatnika" należy jednak wykazać dane poprzedniego płatnika. Natomiast w przypadku, gdyby nowy podmiot przejmował tylko część pracowników, a obydwie firmy kontynuowałyby działalność, wówczas korekty dokumentów za okres, kiedy osoby były pracownikami poprzedniego zakładu, dokonuje poprzedni zakład.

Natomiast przedsiębiorca, do którego przechodzi część pracowników, jest zobowiązany do korygowania dokumentów ubezpieczeniowych od daty zgłoszenia przez niego przejętych pracowników do ZUS.

WARTO WIEDZIEĆ
Przejęcie pracowników nie ma bezpośredniego wpływu na ustaloną przez płatnika stopę procentową składki na ubezpieczenie wypadkowe - nie ulega ona zmianie. Podmiot przejmujący nalicza składkę na ubezpieczenie wypadkowe za wszystkich swoich ubezpieczonych według tych samych zasad, które obowiązywały go przed przejęciem nowych pracowników.

Przekształcenie spółki jawnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością

W sytuacji przekształcenia spółki jawnej w spółkę z o.o., spółka z o.o. nie jest nowym pracodawcą, lecz tym samym, a jedynie prowadzącym działalność w nowej formie. Na nowo powstałej spółce spoczywają prawa i obowiązki spółki jawnej, w tym również te wynikające ze stosunków pracy oraz z umów cywilnoprawnych, np. umów zleceń.

Płatnik składek, dokonując rozliczeń składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP i FGŚP, w przekazywanych dokumentach zgłoszeniowych oraz rozliczeniowych przekazywanych do ZUS podaje swoje dane identyfikacyjne, a więc w przypadku spółki jawnej: NIP, REGON i nazwę skróconą. Jeżeli dane te ulegają zmianie, płatnik ma obowiązek poinformować o tym ZUS.

O wszelkich zmianach w stosunku do danych wykazanych w zgłoszeniu płatnik ma obowiązek poinformować w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych zmian. W przypadku zmiany danych identyfikacyjnych, takich jak numer REGON czy nazwa skrócona, informację o tym płatnik przekazuje na formularzu ZUS ZIPA (zgłoszenie zmiany danych identyfikacyjnych płatnika składek). Na druku tym płatnik podaje swoje poprzednie oraz aktualne dane identyfikacyjne. Formularz ten powinien zostać przekazany w formie dokumentu pisemnego według ustalonego wzoru albo w formie wydruku z aktualnego programu informatycznego udostępnionego przez ZUS.

Do tego dokumentu płatnik jest zobowiązany dołączyć kopie decyzji urzędu skarbowego w sprawie nadania numeru NIP i zaświadczenia urzędu statystycznego o nadaniu aktualnego numeru REGON. Jeżeli oprócz zmiany danych identyfikacyjnych zmianie ulegają również inne dane przekazywane do ZUS na formularzu ZUS ZPA (zgłoszenie płatnika składek), np. adres siedziby płatnika, informacja o tym jest przekazywana poprzez złożenie formularza ZUS ZPA w trybie zgłoszenia zmiany.

W związku z przekształceniem spółka nie musi składać żadnych nowych dokumentów za swoich ubezpieczonych. Przekształcenie spółki jawnej w spółkę z o.o. ma natomiast konsekwencje dla dotychczasowych wspólników spółki jawnej, w przypadku gdy po przekształceniu staną się oni udziałowcami w spółce z o.o.

Po przekształceniu wspólnicy ci nie będą już podlegali ubezpieczeniom społecznych oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoby prowadzące pozarolniczą działalność, bo nie będą wspólnikami spółki jawnej, tylko udziałowcami spółki z o.o. Jeżeli spółka jawna była płatnikiem składek również za wspólników, powinna ich wyrejestrować z ubezpieczeń, składając za każdego z nich formularz ZUS ZWUA.

Gdy wspólnicy rozliczali się samodzielnie, to sami wyrejestrowują się z ubezpieczeń jako płatnicy składek - składając formularz ZUS ZUPA, oraz osoby ubezpieczone - składając formularz ZUS ZWUA.

Anderzej Radzisław
specjalista ds. ubezpieczeń społecznych

Podstawa prawna
  • art. 231 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.)
  • art. 36 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. nr 137, poz. 887 ze zm.);
  • art. 55 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.)

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
S2pXSLTransformator::missingFileError :: Plik z szablonem XSL /htdocs/e-podatnik.pl/epodatnik/xml/spisy_tresci_czasopism/doradca_podatnika/633.xml NIE ISTNIEJE !!!
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Hotelarz