zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Korekta deklaracji podatkowej

Sejm uchwalił 30 czerwca br. znaczącą nowelizację ordynacji podatkowej – poza wprowadzeniem zmian w samej ordynacji akt ten dokonał zmian w wielu innych ustawach. Ustawa nowelizująca wprowadziła w sumie zmiany do 17 aktów prawnych.

Intencją wprowadzenia większości zmian było zwiększenie pewności i stabilności prawa podatkowego. Przepisy wchodzą w życie sukcesywnie. Od 1 września br. obowiązuje już większość regulacji. Od 1 stycznia 2006 r. wejdą w życie nowe zasady zaokrąglania i przepisy regulujące tzw. porozumienia w sprawach cen transakcyjnych, a od 16 sierpnia 2006 r. – przepisy dotyczące doręczania oraz składania deklaracji i niektórych innych dokumentów w postaci elektronicznej. Następnie od 1 stycznia 2007 r. zaczną obowiązywać przepisy dotyczące składania drogą elektroniczną przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK-i) informacji o założonych i zlikwidowanych rachunkach bankowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W niniejszym tekście postaram się omówić najważniejsze zmiany wynikające z nowelizacji w zakresie korekt deklaracji podatkowych. Ze względu na obszerność tematu w bieżącym wydaniu omawiamy nową instytucję: korektę deklaracji podatkowej dokonaną przez organy podatkowe w ramach czynności sprawdzających. W kolejnym wydaniu zajmiemy się możliwością korekt deklaracji w trakcie kontroli i postępowania oraz po ich zakończeniu, a także korektami deklaracji VAT.

DEKLARACJA I KOREKTA
Pojęcie korekty deklaracji nie zostało zdefiniowane w przepisach ordynacji podatkowej. Korekta deklaracji to czynność prawna i faktyczna polegająca na poprawieniu błędu, który został popełniony w uprzednio złożonej deklaracji czy zeznaniu.
Warto nadmienić, że w doktrynie spotyka się rozbieżne podglądy co do możliwości złożenia deklaracji korygującej, gdy uprzednio nie złożono w terminie samej deklaracji podatkowej. Uchwała NSA z 22 czerwca 1998 r., sygn. FPS 9/97 – uzależnia skuteczne złożenie korekty od złożenia deklaracji, wyrok NSA z 28 października 2002 r. (I SA/Wr 809/2000) stawia tezę przeciwną.
Przypomnijmy, że przez pojęcie deklaracji podatkowej, której definicję znajdujemy w art. 3 pkt 5 ordynacji, rozumie się również zeznania, wykazy oraz informacje, do których składania obowiązani są podatnicy, płatnicy i inkasenci. Ma to znaczenie o tyle, że zasady korygowania deklaracji “z urzędu” znajdować będą zastosowanie do wszystkich tych rodzajów deklaracji, a zatem również i do zasad korygowania “z urzędu” np. deklaracji płatników (inkasentów) czy informacji o posiadanych nieruchomościach składanych samorządowym organom podatkowym.

REGULACJE DOTYCZĄCE KOREKT
Przepisy dotyczące korekty deklaracji znajdują się przede wszystkim w rozdziale 10 działu III (art. 81, 81b) ordynacji, który reguluje prawo podatników do korekty deklaracji i jego zakres. Do korekt odnoszą się również przepisy działu V ordynacji dotyczące czynności sprawdzających.
W wyniku nowelizacji prawo podatników do korekty deklaracji stało się zasadą. Przypadki, w których korekty nie będą możliwe, są wyjątkiem. Jest to istotna zmiana, albowiem dotychczas art. 81a w sposób kazuistyczny wyliczał przypadki, w jakich podatnikom, a także płatnikom i inkasentom, przysługiwało uprawnienie do korygowania deklaracji podatkowych, a art. 81c stanowił, że “jeśli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą składać korekty deklaracji, również jeżeli nie wpływa to na wysokość zobowiązania podatkowego, wysokość kwoty nadpłaty lub zwrotu podatku”. Niejednoznaczność tych przepisów powodowała, że niejednokrotnie interpretowano je jako pozbawiające podatników uprawnienia do składania korekt deklaracji zwiększających kwotę zwrotu VAT, albowiem w katalogu art. 81a nie znajdujemy takiej możliwości, a art. 81c wyklucza taką korektę. Oczywiście z taką interpretacją nie należało się godzić, albowiem co innego wynika z poprawnej gramatycznej wykładni tego przepisu. Ponadto za niedopuszczalną należałoby uznać interpretację, która skutkowałaby pozbawieniem podatnika możliwości otrzymania zwrotu podatku w takiej wysokości, w jakiej jest mu on należny. Taka interpretacja stałaby w sprzeczności z podstawami systemu VAT.
Dlatego też z uznaniem należy się odnieść do tej części nowelizacji, w której ustawodawca wprowadził generalne prawo podatników do korekty deklaracji podatkowej.
A zatem reguła, od której są wyjątki – podatnik ma prawo skorygować deklarację, jeżeli nie zabrania tego przepis szczególny. Inaczej mówiąc, to nie podatnik ma wskazać podstawę prawną korekty, to organ podatkowy, chcąc odmówić prawa do korekty, musi obecnie wskazać podatnikowi, który przepis szczególny tej korekty mu zabrania.
Zmiany te jednak nie wprowadzają niczego nowego w zakresie “technicznego” sposobu dokonywania korekt deklaracji. Tak więc, podobnie jak dotychczas, korekta następuje poprzez ponowne złożenie prawidłowo wypełnionego druku deklaracji, z zaznaczeniem, że jest to korekta. Podatnik musi złożyć wraz z deklaracją korygującą jej pisemne uzasadnienie. Gdy tego nie zrobi, organ podatkowy ma obowiązek wezwać podatnika do udzielenia wyjaśnień (art. 274a ordynacji). Wprawdzie przypisy nie określają żadnych formalnych wymogów co do uzasadnienia korekty i nie określają, co powinno się znaleźć w takim uzasadnieniu, ale wydaje się, że należy w nim podać przynajmniej faktyczne przyczyny korekty.

KORYGOWANIE DEKLARACJI PRZEZ ORGAN PODATKOWY
W wyniku nowelizacji ordynacji pojawia się nowe uprawnienie organów podatkowych: uprawnienie do korygowania deklaracji w ramach czynności sprawdzających. Zmiana ta spowoduje ograniczenie osobistych kontaktów podatnika z organem podatkowym.
Przyjmuje się, że ponad 20 procent zeznań dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych zawiera drobne błędy formalne czy rachunkowe, wynikające z pomyłek w zaokrąglaniu wartości, przenoszenia kwot do innych pozycji itp. Dotychczas, aby skorygować taką pomyłkę, urząd musiał wezwać podatnika, a ten miał osobiście taką pomyłkę poprawić.
Teraz sprawa się upraszcza. Nowela przyznaje organom podatkowym prawo do samodzielnego korygowania (art. 274) zeznań i deklaracji podatkowych, dotyczących wszelkich podatków, w wypadku oczywistych pomyłek i błędów, a także w razie wypełnienia ich niezgodnie z wymaganiami.
Przypomnijmy, że czynności sprawdzające normuje dział V ordynacji podatkowej (art. 272–280). Czynności te, polegające na:
- sprawdzaniu terminowości składania deklaracji i oświadczeń majątkowych oraz wpłacania zadeklarowanych podatków (w tym również pobieranych przez płatników oraz inkasentów)
- badaniu formalnej prawidłowości tych dokumentów
- ustaleniu stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami
– wykonują organy podatkowe pierwszej instancji, tzn. urząd skarbowy, wójt, burmistrz, prezydent w zakresie tzw. podatków samorządowych. Ponadto, i to nowość, wprowadzono nowelizacją (art. 272a ordynacji) odpowiednią jednostkę organizacyjną Ministerstwa Finansów, do której składane są dokumenty dotyczące wymiany z państwami członkowskim UE informacji na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Do niej należeć będą teraz także czynności sprawdzające, odnoszące się do tych dokumentów, a zatem i możliwość ich korekty w ramach tych czynności.
W przypadku stwierdzenia przez organ podatkowy, w toku czynności sprawdzających, błędów rachunkowych lub innych oczywistych pomyłek w deklaracji złożonej przez podatnika, płatnika lub inkasenta, albo gdy deklaracja zostanie wypełniona niezgodnie z ustalonymi wymaganiami, organ podatkowy, w zależności od charakteru i zakresu uchybień:
- samodzielnie koryguje deklarację, dokonując stosownych poprawek lub uzupełnień, albo
- zwraca się do składającego deklarację o jej skorygowanie oraz złożenie niezbędnych wyjaśnień, wskazując przyczyny, z powodu których informacje zawarte w deklaracji podaje się w wątpliwość.
Organ podatkowy może samodzielnie dokonać korekty jedynie wtedy, gdy zmiana wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, kwoty zwrotu podatku lub wysokości straty w wyniku tej korekty nie przekracza 1000 zł.
Omawiany tryb korygowania deklaracji może być stosowany przez organy podatkowe również do deklaracji złożonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji, tzn. przed 1 września 2005 r.
Wyjaśnijmy też, że ten rodzaj korekty jest możliwy, gdy podatnik pomylił się na niekorzyść budżetu, jak też wówczas, gdy pomylił się na swoją niekorzyść, i to budżet jest jego dłużnikiem.
Podkreślenia wymaga, że tego rodzaju samodzielna korekta “z urzędu” może być dokonana jedynie w przypadku oczywistych pomyłek lub błędów rachunkowych. Nie może natomiast być dokonana, gdy organ podatkowy stwierdzi, że konieczność skorygowania deklaracji wynika z popełnionych przez podatnika błędów merytorycznych, np. wykazany na deklaracji obrót po pomnożeniu przez stawkę podatku daje niższy czy wyższy podatek niż wykazany. W takim przypadku nie można twierdzić, że jest to oczywista pomyłka, ponieważ nie wiadomo, czy źle przeniesiono z rejestrów kwotę obrotu, czy też źle obliczono podatek. Zatem organ podatkowy nie może sam skorygować deklaracji i powinien wezwać podatnika do wyjaśnienia przyczyn niezgodności.

ORGAN MUSI POINFORMOWAĆ PODATNIKA
Dla skuteczności korekty sama zmiana treści deklaracji przez organ podatkowy nie jest jednak wystarczająca, albowiem dokonywane w tym trybie zmiany w deklaracji będą musiały zyskać akceptację podatnika. Dlatego po dokonaniu zmian w deklaracji organ podatkowy sporządza uwierzytelniona kopię tej skorygowanej deklaracji i przesyła ją podatnikowi wraz z informacją na temat finansowych konsekwencji proponowanej korekty, tzn. informacją o zmianie wysokości zobowiązania podatkowego, kwoty nadpłaty, zwrotu podatku lub wysokości straty, bądź informacją o braku zmian.

SPRZECIW PODATNIKA
Po otrzymaniu takiego dokumentu podatnik może zaakceptować korektę albo nie. Jeśli zgadza się z dokonanymi zmianami, korekta wywołuje skutki prawne, analogiczne do korekty złożonej przez samego podatnika.
Jeśli zaś tych zmian nie akceptuje, bo nie można wykluczyć, że poprawki organu będą bezzasadne albo wadliwie sporządzone, to może wnieść sprzeciw do organu, który dokonał korekty, w terminie 14 dni od dnia doręczenia mu uwierzytelnionej kopii skorygowanej deklaracji. Wniesienie sprzeciwu automatycznie anuluje korektę dokonaną przez urząd. Podkreślmy, że nie jest wymagane wyrażenie zgody przez organ podatkowy na anulowanie korekty. Niedotrzymanie 14-dniowego terminu wniesienia sprzeciwu spowoduje, że sporządzona przez organ podatkowy korekta deklaracji wywoła takie skutki prawne, jakby była złożona przez podatnika.
Przepisy ordynacji podatkowej nie stawiają żadnych wymogów co do formy ani elementów sprzeciwu. Należy zatem uznać, że spełni wymogi sprzeciwu każde pismo, z którego treści jednoznacznie wynika, iż podatnik nie akceptuje dokonanej przez organ korekty deklaracji.
Warto wspomnieć, że ponieważ sprzeciw nie jest ani żądaniem, ani wnioskiem, ani odwołaniem, ani zażaleniem i nie może być uznany za podanie, to jego wniesienie nie podlega opłacie skarbowej.
Podkreślmy, iż w sprzeciwie nie jest konieczne podawanie przyczyn ani uzasadnienie swojego stanowiska – dla skutecznego anulowania korekty wystarczy po prostu zgłosić sprzeciw. W praktyce jednak po wniesieniu sprzeciwu można oczekiwać, że organ wezwie podatnika, aby ten samodzielnie skorygował deklarację, ewentualnie złożył niezbędne wyjaśnienia, albowiem skoro organ dokonał korekty, to oznacza, że informacje zawarte w deklaracji uznaje za nieprawidłowe. Postępowanie to toczyć się będzie w ramach czynności sprawdzających. Warto może zatem szczegółowo uzasadnić swój sprzeciw, wskazując przyczyny, dla których podatnik uważa, że wypełnił deklarację poprawnie i korekta jest bezprzedmiotowa. Może to oszczędzić czas zarówno podatnika, jak i urzędu.

NADPŁATA
Jak już wspomniałem, niewniesienie sprzeciwu wywołuje skutki tożsame – zgodnie z art. 274 § 4 ordynacji podatkowej – ze skutkami deklaracji złożonej przez samego podatnika. A zatem jeśli z korekty deklaracji wynikać będzie kwota zaległości podatkowej, podatnik zobowiązany będzie do zapłaty tej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, liczonymi od dnia jej powstania do dnia wpłaty.
Wyjaśnijmy jeszcze, że w przypadku gdy ze skorygowanej z urzędu deklaracji czy z zeznania wynikać będzie nadpłata podatku, to nie ma konieczności, by podatnik składał wniosek o jej stwierdzenie. Nadpłata podlega bowiem zwrotowi (art. 77 § 2 ordynacji) w terminie 3 miesięcy od dnia, kiedy upływa termin wniesienia sprzeciwu. Jeśli deklarację skoryguje podatnik – termin ten liczy się od dnia złożenia korekty.
Inną sprawą jest możliwość złożenia korekty deklaracji skorygowanej uprzednio przez organ podatkowy w przypadku, gdy podatnik nie wniósł sprzeciwu. Zdaniem autora, jeśli uznaje się, że korekta w tym trybie wywiera taki sam skutek jak wniesiona przez podatnika, to nie ma przeszkód, aby podatnik dokonał kolejnej korekty.

ODSETKI
Nowelizacja wprowadza jeszcze jedną korzystną regulację. Gdy w ciągu dwóch lat od dnia złożenia deklaracji podatkowej organ podatkowy nie skoryguje lub nie wezwie podatnika do skorygowania zawartych w niej oczywistych błędów rachunkowych, których skutkiem jest powstanie zaległości podatkowej, to od takiej zaległości nie będą naliczane odsetki za zwłokę.
Rozwiązanie to zmusza organy do szybkiego zajęcia się formalną kontrolą deklaracji, a równocześnie zabezpiecza podatników przed sztucznym narastaniem wysokich odsetek.
Nowelizację – w części dotyczącej możliwości dokonania korekty przez organy podatkowe – należy ocenić pozytywnie.
Regulacja ta ograniczy uciążliwość dokonywania drobnych korekt przez samych podatników. Należy jednak pamiętać o konsekwencjach braku sprzeciwu wobec dokonanej w tym trybie korekty.

Opodatkowice, 22 października 2005 r.

Computer Technologies
Piotr Piotrowski
Dariusz Darecki
Maciej Maciejewski
Spółka Jawna
z siedzibą 40-061 Opodatkowice, ul. Uniwersytecka 44
NIP: 666-000-88-88

Naczelnik Urzędu Skarbowego
Drugi Urząd Skarbowy
Opodatkowice

DOTYCZY: korekty deklaracji VAT-7 za .............. 2005 r. w trybie art. 274 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej

SPRZECIW

Na podstawie art. 274 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j.t. DzU z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) wnoszę sprzeciw do korekty deklaracji VAT-7 dokonanej przez tutejszy Urząd w trybie art. 274 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej.

W dniu ...................... br. doręczono nam pismo (Wasz znak .....................) zawierające uwierzytelnioną kopię skorygowanej przez Naczelnika tut. Urzędu Skarbowego deklaracji VAT-7 za ...................... r. Uprzejmie informujemy, że nie zgadzamy się na dokonaną w tym trybie korektę, polegającą na ...................... ................................................................

z poważaniem
Maciej Maciejewski
Piotr Piotrowski
Dariusz Darecki

Andrzej Tadeusz Prelicz
Autor jest doradcą podatkowym, Kancelaria A.T. Prelicz J. Szymańska w Katowicach

Podstawa prawna
- art. 3 pkt 5, art. 81, art. 81b, art. 272–280 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j.t. DzU z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.)


Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
Fiskus
WYBRANY NUMER: 9-10/2007
DATA WYDANIA: 0000-00-00

Komentarze

Mniejsze dochody z akcyzy do budżetu

Aktualności

Współodpowiedzialność za długi małżonków takűe przy rozdzielności majątkowej
Syndyk tylko z licencją
Wyższe kary za wykroczenia
E-deklaracje na podatek transportowy

VAT

Przychody biura rachunkowego a VAT
Dostawa towarów przez organy egzekucyjne
Europejskie regulacje VAT ignorują rozwój mediów cyfrowych

PIT

Bilansowe i podatkowe rozliczanie przychodów i kosztów w czasie
Dochody z tytułu udziału w zyskach związanych z likwidacją spółek kapitałowych

Opinie

Uprawnienia wywiadu skarbowego a ochrona konstytucyjnych praw jednostki

Procedury

Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym przed NSA (cz. 2)
Kilka słów o mediacji w podatkach
Jak się poskarżyć na opieszały sąd i uzyskać odszkodowanie od Skarbu Państwa
Proces karnoskarbowy bez udziału sprawcy

Przestępstwa gospodarcze

Przestępstwo przekupstwa menedżerskiego - art. 296a k.k. (cz. 2)

Egzamin na doradcę podatkowego

Ordynacja podatkowa

Autorytety o...

Jedna "europejska" podstawa opodatkowania - projekt CCCTB

Sukcesja podatkowa

Prawa i obowiązki następców prawnych
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Hotelarz