zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Zwrot podatku za remont

     Od początku tego roku zaczęła obowiązywać ustawa z 29 lipca roku ubiegłego o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Zwykle kojarzy się ją ze zwrotem VAT w związku z budową własnego domu lub mieszkania. Ustawa dotyczy także zwrotu VAT tym, którzy dokonali wydatków na remont, a zatem korzystających z ulgi remontowej.
Problem z VAT na materiały budowlane pojawił się w związku z wejściem Polski do Unii Europejskiej. Zgodnie z wymogami UE stawka VAT za materiały budowlane uległa od 1 maja 2004 r. podwyższeniu z 7 do 22 proc. Dla osób fizycznych oznaczało to znaczące podwyższenie wydatków na budowę własnego domu lub na remont i modernizację mieszkania. Obawiano się negatywnych skutków dla całego budownictwa mieszkaniowego, więc przyjęto ustawę, która pozwala zwracać obywatelom kwotę podwyżki. Absurd, jakim jest podwyższenie podatku, by następnie dokonać jego zwrotu w tej podwyższonej części, wynika z tego, że powrót do stawki 7-proc. był niemożliwy, ponieważ nie wyraziłaby na to zgody Komisja Europejska. Otwarte pozostaje wciąż pytanie, czy obecne uregulowanie prawne nie zostanie potraktowane jako próba obejścia i naruszenia regulacji unijnych.

BENEFICJENCI USTAWY
Dla podatnika możliwość uzyskania zwrotu VAT od poniesionych wydatków jest jednak ważna. Ustawa dotyczy bowiem nie tylko osób fizycznych, które poniosły wydatki na budowę budynku mieszkalnego, ale także tych, które dokonały modernizacji (nadbudowy, adaptacji budynku lub jego części) albo remontu budynku lub lokalu mieszkalnego, czyli osób korzystających z tzw. ulgi remontowej.
Również osoby, które do tej pory nie korzystały z ulgi remontowej, a które po 1 stycznia 2006 r. będą dokonywać wydatków remontowych, są uprawnione do uzyskania zwrotu części VAT. Zwrot dotyczy bowiem wydatków poniesionych i udokumentowanych fakturami wystawionymi od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2007 r. A zatem nie podlegają ustawie wydatki remontowe sprzed 1 maja 2004 r. Należy podkreślić, iż wydatek należy udokumentować fakturą VAT, nie paragonami czy dokumentami KP itp.
Zwrot nie przysługuje jednak każdemu podatnikowi – jeśli dana osoba lub jej małżonek dokonuje wydatków budowlanych i remontowych jako podatnik VAT, nie ma możliwości zwrotu podatku (podstawa prawna: art. 4 ust. 1 ustawy o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym). Wystarczy, że jedno z małżonków jest podatnikiem VAT, by nie przysługiwało im prawo zwrotu.

TYLKO MATERIAŁY BUDOWLANE
Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca wyraźnie zastrzegł, iż zwrot dotyczy wyłącznie materiałów budowlanych, które do 30 kwietnia 2005 r. były opodatkowane stawką podatku od towarów i usług w wysokości 7 proc. Taka definicja może nastręczać podatnikom pewnych trudności:
Po pierwsze, należy zauważyć, że nie obejmuje ona wszystkich wydatków remontowych zaliczanych dotychczas do tzw. ulgi remontowej. Nie dotyczy to zatem usług związanych z remontem ani też nie obejmuje wpłat na wyodrębniony fundusz remontowy spółdzielni. Innymi słowy, nie można się kierować samym wykazem robót zaliczanych do remontu budynku lub lokalu mieszkalnego. Przykładowo – zwrot VAT będzie przysługiwał od wymienianego okna, ale od jego montażu już nie (niezależnie od tego, że zarówno okno, jak i montaż podlegają odliczeniu w ramach ulgi remontowej).
Po drugie, samo pojęcie materiałów budowlanych jest źródłem sporów pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym. Na przykład NSA w wyroku z 20 maja 1998 r. (sygn. akt SA/Sz 1931/97) stwierdził, że zakup narzędzi – pędzli, wałków, wierteł – nie może być wliczony do wydatków na remont czy modernizację lokalu, ponieważ narzędzia te nie mają bezpośredniego udziału w przywróceniu lub poprawie stanu technicznego remontowanego czy modernizowanego mieszkania. Nie muszą ulec zużyciu w związku z remontem, mogą być nadal używane po jego zakończeniu lub służyć innym celom (wyrok NSA z 20 maja 1998 r., sygn. akt SA/Sz 1931/97). Podobnych przykładów pomyłek podatników jest znacznie więcej.
Po trzecie, podatnik nie jest w stanie zweryfikować, czy dany produkt był wcześniej opodatkowany stawką 7 proc., a nie np. 0 lub 22 proc., chociaż z zasady materiały budowlane miały stawkę 7 proc. Konfrontując rachunki wcześniejsze z późniejszymi, dotyczące zakupionych materiałów, można określić, w których nastąpiła zmiana stawki VAT. Ponadto będzie można się posiłkować obwieszczeniem Ministra Infrastruktury zawierającym wykaz materiałów budowlanych. A co będzie w przypadku, gdy któryś z materiałów objętych wcześniej stawką 7 proc. nie znajdzie się w wykazie ministra? Prawnie obwieszczenie ministra ma charakter jedynie informacji, nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego. A zatem organy podatkowe nie mogą odmówić uznania zwrotu VAT także w takim przypadku, chociaż można podejrzewać, że będą to czynić i utrudniać odzyskanie podatku.

SUMA ZWROTU
Ustawodawca nie ułatwił życia podatnikom także przy wyliczaniu należnego zwrotu VAT. Otóż kwota zwrotu wyniesie 68,18 proc. kwoty VAT wynikającej z faktur, nie więcej niż 12,295 proc. kwoty stanowiącej iloczyn 70 m2 powierzchni użytkowej i ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, przyjmowanej na potrzeby obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych, ogłoszonej za kwartał poprzedzający kwartał, w którym inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji (w sprawie zwrotu VAT) w przypadku robót wymagających zezwolenia budowlanego. Natomiast gdy nie jest wymagane zezwolenie budowlane, do wyliczenia maksymalnego zwrotu przyjmuje się jako podstawę 30 m2 powierzchni użytkowej. Roboty budowlane polegające na remoncie mieszkań nie wymagają pozwoleń, jeśli nie dotyczą obiektów zabytkowych. Dla osób korzystających z ulgi budowlanej lub remontowej zwrot będzie mniejszy i wyniesie 55,23 proc. kwoty VAT wynikającej z faktur, ale nie więcej niż 9,959 proc. kwoty iloczynu określonego powyżej. A zatem w przypadku większości podatników będą obowiązywać niższe limity. Przepisy ustawy nie są zbyt przejrzyste, ale przyjmując cenę 1 m2 powierzchni użytkowej z I kwartału 2005 r., tj. 2505 zł, suma zwrotu wyniesie maksymalnie w przypadku inwestycji:
wymagającej zezwolenia budowlanego – 21 559 zł, a w przypadku skorzystania z ulgi budowlanej – 16 816 zł
niewymagającej zezwolenia – 9240 zł, a w przypadku skorzystania z ulgi remontowej – 7484 zł.
Warto jednak zauważyć, że osoby, które korzystały z ulg, w sumie odzyskają więcej. Przykładowo, jeżeli osoba nie korzystała z ulgi remontowej i wydała 10 tys. zł, zwrot VAT wyniesie 1500 zł. Natomiast gdy osoba korzystała z ulgi remontowej, otrzyma 1900 zł z tytułu poniesionych wydatków remontowych oraz 1215 zł z tytułu zwrotu VAT, czyli razem 3115 zł.

WNIOSEK O ZWROT
Podatek od towarów i usług nie podlega zwrotowi z urzędu. Każdy podatnik musi sam złożyć stosowny wniosek, najpóźniej w ciągu 6 miesięcy po zakończeniu inwestycji lub raz w roku, z tym że nie później niż do 30 czerwca 2008 r. Skoro nie przewidziano żadnego formularza podatkowego, wniosek o zwrot VAT można złożyć w formie zwykłego pisma, przy czym musi ono zawierać następujące dane wymagane w ustawie:
dane osobowe, tj. imię i nazwisko, adres, numer NIP (w przypadku małżeństwa należy podać dane obojga małżonków)
wskazanie urzędu skarbowego, do którego jest kierowany wniosek rodzaj wydatków (np. remont domu mieszkalnego, remont mieszkania, adaptacja budynku niemieszkalnego) rok rozpoczęcia inwestycji (w przypadku remontu podać rok lub lata, w których przeprowadzono remont) wykaz faktur oraz wartość wydatków na cele uzasadniające zwrot kwotę przysługującego zwrotu oświadczenie o zakresie przeprowadzonego remontu (a jeżeli jest wymagane pozwolenie na budowę – stosowny dokument zezwalający) sposób wypłaty (przekazem pocztowym albo na rachunek bankowy)
podpis, a w przypadku małżeństwa – podpisy obojga małżonków.
Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające żądanie zwrotu VAT. W przypadku osób ubiegających się o zwrot VAT w związku z wydatkami na remont będą to fotokopie dokumentów potwierdzających tytuł prawny do remontowanego domu lub mieszkania, czyli wypis z księgi wieczystej, notarialna umowa kupna nieruchomości, przydział mieszkania komunalnego lub spółdzielczego, umowa najmu, umowa kupna spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, umowa użyczenia domu lub mieszkania, umowa podnajmu itp. Ponadto należy dołączyć także kopię faktur VAT.

DŁUGI OKRES OCZEKIWANIA
Kwota zwrotu VAT będzie określona w decyzji naczelnika urzędu skarbowego w terminie 6-miesięcznym. Należy przestrzec, że w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o zwrot VAT organ podatkowy może zażądać od przedsiębiorcy, który sprzedał podatnikowi materiały budowlane i wystawił faktury, przedstawienia dokumentów w celu sprawdzenia prawidłowości i rzetelności danych. Mogą się zatem pojawiać dodatkowe problemy, jeśli np. sprzedawca zgubił czy zniszczył faktury, czyli te same okoliczności, które powodowały kwestionowanie zwrotu VAT przedsiębiorcom.
Zwrot VAT ma nastąpić nie później niż po upływie 25 dni od doręczenia decyzji w sprawie zwrotu. W przypadku przekroczenia terminu wydania decyzji lub gdy kwota zwrotu nie zostanie wypłacona w terminie, urząd będzie zobowiązany zapłacić kwotę zwrotu wraz z oprocentowaniem w wysokości opłaty prolongacyjnej. Zauważyć należy, iż ten przepis ustawy jest sprzeczny z przepisami ordynacji podatkowej, zgodnie z którą od zaległości podatkowej przysługują odsetki za zwłokę (a nie oprocentowanie w wysokości opłaty prolongacyjnej). Gdy opóźnienie w wydaniu decyzji lub zwrotu podatku powstanie z winy niezależnej od organu (np. z winy podatnika), wówczas żadne oprocentowanie nie przysługuje.

JAK UNIKNĄĆ BŁĘDÓW I USTRZEC SIĘ KAR
Złożenie wniosku o zwrot VAT może wiązać się z weryfikacją zeznania podatkowego w związku z odliczeniem ulgi remontowej. Organy podatkowe, dysponując kopiami faktur, mogą sprawdzić prawidłowość odliczonej ulgi. Jeżeli podatnik dokonał błędnego odliczenia w ramach ulgi remontowej, może się okazać, że mu przysługiwać będzie zwrot VAT, ale równocześnie zakwestionuje mu się roczne zeznanie podatkowe, a nawet ukarze go grzywną.
Przypomnijmy, że podanie we wniosku o zwrot VAT danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym lub zatajenie danych powodujące nienależny zwrot mogą być ścigane na mocy kodeksu karnego skarbowego. Ustawa przewiduje za to nawet karę pozbawienia wolności (art. 76a
§ 1 k.k.s.), ale maksymalna suma zwrotu VAT należy do kategorii kwoty tzw. małej wartości, zatem będzie podlegać jedynie grzywnie do 720 stawek dziennych. Gdy kwota będzie mniejsza od pięciokrotności najniższego wynagrodzenia, może grozić jedynie grzywna za wykroczenie skarbowe.
Przed nadgorliwością urzędu można się ustrzec, występując do naczelnika urzędu skarbowego o interpretację dotyczącą możliwości zwrotu VAT od konkretnych wydatków (tzn. należy wymienić wszystkie wydatki i zapytać, czy podlegają one zwrotowi w związku z ustawą). Po uzyskaniu stosownej informacji można złożyć wniosek, załączając kopię tej interpretacji. Gdyby organ podatkowy odrzucił którykolwiek z wydatków, nie będzie można pociągnąć podatnika do odpowiedzialności, działał on bowiem w przeświadczeniu, że jego postępowanie jest zgodne z prawem.

KONKLUZJA
Chociaż ustawa o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym jest w wielu miejscach zawiła i skonstruowana w sposób mający utrudnić podatnikowi skorzystanie z prawa do tego zwrotu, niemniej jednak stwarza realną możliwość odzyskania od Skarbu Państwa części podatku.

dr Daniel Alain Korona
Autor jest adiunktem w Instytucie Nauk Ekonomicznych PAN

Podstawa prawna
ustawa z 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (DzU nr 177, poz. 1468)


Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
Fiskus
WYBRANY NUMER: 9-10/2007
DATA WYDANIA: 0000-00-00

Komentarze

Mniejsze dochody z akcyzy do budżetu

Aktualności

Współodpowiedzialność za długi małżonków takűe przy rozdzielności majątkowej
Syndyk tylko z licencją
Wyższe kary za wykroczenia
E-deklaracje na podatek transportowy

VAT

Przychody biura rachunkowego a VAT
Dostawa towarów przez organy egzekucyjne
Europejskie regulacje VAT ignorują rozwój mediów cyfrowych

PIT

Bilansowe i podatkowe rozliczanie przychodów i kosztów w czasie
Dochody z tytułu udziału w zyskach związanych z likwidacją spółek kapitałowych

Opinie

Uprawnienia wywiadu skarbowego a ochrona konstytucyjnych praw jednostki

Procedury

Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym przed NSA (cz. 2)
Kilka słów o mediacji w podatkach
Jak się poskarżyć na opieszały sąd i uzyskać odszkodowanie od Skarbu Państwa
Proces karnoskarbowy bez udziału sprawcy

Przestępstwa gospodarcze

Przestępstwo przekupstwa menedżerskiego - art. 296a k.k. (cz. 2)

Egzamin na doradcę podatkowego

Ordynacja podatkowa

Autorytety o...

Jedna "europejska" podstawa opodatkowania - projekt CCCTB

Sukcesja podatkowa

Prawa i obowiązki następców prawnych
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Rynek Turystyczny