zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Opodatkowanie należności licencyjnych wypłacanych zagranicznym kontrahentom

Należności licencyjne to płatności dokonywane nie tylko na podstawie umów licencyjnych, ale również umów franczyzy, zakup know-how, wypłacane tantiemy autorów i twórców, prawa do artystycznych wykonań, do fonogramów i wideogramów oraz do nadań radiowych i telewizyjnych. Należności licencyjne są również przekazywane na podstawie niektórych umów leasingu.

W czasach globalizacji i wzrostu roli dóbr niematerialnych granice państwowe przestają mieć znaczenie dla przedsiębiorców. Granice te są jednak wciąż istotne dla władz podatkowych poszczególnych krajów, dla których podatki od opłat z tytułu udzielanych licencji na użytkowanie praw autorskich, patentów czy znaków towarowych stanowią rosnące źródło dochodów.

Przedsiębiorcy korzystający z licencji niejednokrotnie narzekają na zagranicznych dostawców, którzy nie chcą przyjąć do wiadomości, że polski kontrahent w określonych sytuacjach musi pobrać podatek od należności licencyjnych.

Zdarza się, że tak kalkulują ceny, by zrekompensować sobie zapłacony w Polsce podatek, albo domagają się zwrotu ich zdaniem niesłusznie potrąconego podatku, lub w umowach od razu zawierają zapis o tym, że podatek od należności licencyjnych jest płacony przez polską firmę.

Sytuacji polskich podatników dodatkowo nie ułatwiają stopień skomplikowania tej delikatnej materii oraz często sprzeczne ze sobą interpretacje organów podatkowych i sądów administracyjnych co do tego, kiedy pobrać podatek, a kiedy nie.

Zgodnie z ustawodawstwem krajowym (art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - dalej: ustawa o CIT, i art. 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - dalej: ustawa o PIT) podatek dochodowy z tytułu praw autorskich lub praw pokrewnych, praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, należności za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym także środka transportu, urządzenia handlowego lub naukowego, za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how), ustala się w wysokości 20 proc. przychodów, o ile umowy w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Polska, nie stanowią inaczej, a beneficjent przedstawi certyfikat rezydencji. Co zatem mówią umowy?

WAŻNE
Zgodnie z większością umów międzynarodowych należności licencyjne powstające w Polsce i wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w innym państwie mogą być opodatkowane również w Polsce, według reguł obowiązujących w polskim ustawodawstwie, ale podatek w ten sposób ustalony nie może przekroczyć określonego w poszczególnych umowach procentu kwoty brutto należności licencyjnych. Najczęściej jest to 5 lub 10 proc.1, albo może nie być go wcale, jak w przypadku umowy ze Szwajcarią2.

Warto też pamiętać, że definicje należności licencyjnych w umowach z różnymi krajami różnią się, co powoduje, że i przedmiot, i sposób opodatkowania może być różny.

Mimo że zakres definicji należności licencyjnych z umów międzynarodowych pokrywa się w dużym stopniu z katalogiem przychodów zawartym w art. 21 ustawy o CIT i art. 29 ustawy o PIT - nie jest on identyczny. Podstawowa różnica sprowadza się do tego, że sprzedaż praw autorskich i praw pokrewnych (o której mowa w ustawodawstwie krajowym) nie mieści się w pojęciu "należności licencyjne" z umów międzynarodowych3.

Oznacza to, że w stosunku do dochodów uzyskanych z tytułu zbycia autorskich praw majątkowych nie mają zastosowania artykuły umów międzynarodowych dotyczące należności licencyjnych. W przypadku dokonania płatności z tytułu zakupu tego rodzaju praw, zgodnie z większością umów międzynarodowych, należności takie będę kwalifikowane jako:
  • zyski z przedsiębiorstw, które co do zasady mogą być opodatkowane w Polsce tylko wtedy, gdy beneficjent działa tu za pośrednictwem zakładu lub stałej placówki, którym można ten dochód przypisać4, lub
  • dochody kapitałowe czy tzw. inne dochody, które co do zasady mogą być opodatkowane tylko w kraju beneficjenta5.
Warto przypomnieć, że aby skorzystać z dobrodziejstw umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, polski płatnik należności z tytułu sprzedaży określonych praw autorskich i praw pokrewnych powinien dysponować certyfikatem rezydencji zagranicznego kontrahenta.

Definicja należności licencyjnych

Określenie "należności licencyjne" w umowach międzynarodowych, których Polska jest stroną, oznacza najczęściej wszelkiego rodzaju należności otrzymywane za użytkowanie lub prawo do użytkowania dzieła literackiego, artystycznego, publicystycznego, plastycznego, architektonicznego fotograficznego, audiowizualnego włącznie z filmami i taśmami dla transmisji telewizyjnych lub radiowych, patentu, znaku towarowego, wzoru lub modelu, planu, tajemnicy technologii lub procesu technologicznego, programu komputerowego, jak również za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, w tym środków transportu, handlowego lub naukowego albo za informacje związane z doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej6.

Należności licencyjne to nie wszelkie opłaty dokonywane w związku z kontraktami, których przedmiotem są prawa na dobrach niematerialnych, lecz wyłącznie te, które się wiążą z ustanowieniem prawa do ich użytkowania. Zatem należności licencyjne to w zasadzie opłaty za dzierżawę. Dzierżawa ta może być związana z przedsiębiorstwem (np. użytkowanie przez wydawcę prawa autorskiego do dzieła literackiego), z wolnym zawodem (np. udostępnianie patentu, praw wynalazczych) lub całkowicie niezależna od działalności wydzierżawiającego (np. udostępnienie użytkowania patentu przez spadkobierców wynalazcy)7. Należności licencyjne to opłaty wypłacane niezależnie od tego, czy omawiane prawa są zarejestrowane we właściwych rejestrach państwowych oraz bez względu na to, czy są to zwykłe opłaty dokonane w wyniku umów licencyjnych, czy kwoty wypłacane z tytułu odszkodowania, za bezprawne kopiowanie lub naruszanie takich praw8.

WAŻNE
Za należności licencyjne należy uznać płatności dokonywane nie tylko na podstawie umów licencyjnych, ale również umów franczyzy, zakup know-how, wypłacane tantiemy autorów i twórców, prawa do artystycznych wykonań, do fonogramów i wideogramów oraz do nadań radiowych i telewizyjnych9. Należności licencyjne są również przekazywane na podstawie niektórych umów leasingu. Bo "chociaż umowy leasingu nie można utożsamiać z umową licencyjną, to jednak należności licencyjne (...) należy uznać za równoznaczne z wszelkiego rodzaju należnościami wynikającymi z użytkowania lub prawa do użytkowania rzeczy lub praw na podstawie poszczególnych umów, i to nie tylko umów licencyjnych"10.

Należnościami licencyjnymi nie są wyłącznie świadczenia pieniężne, lecz też wszelkiego rodzaju świadczenia, bez względu na ich formę, w tym wynikające np. z umów barterowych, takie jak udostępnienie czasu antenowego w zamian za prawo do emisji filmu. Jak widać, omawiane pojęcie jest szerokie, a zatem trudno się dziwić, że wywołuje liczne kontrowersje interpretacyjne. Tym bardziej że brak jest nie tylko oficjalnej definicji należności licencyjnych, ale i pojęć wchodzących w skład tych należności. Praktyka pokazuje, że największe emocje wzbudzają opłaty za programy komputerowe, należności wynikające z umów przenoszących know-how, a także opłaty za użytkowanie urządzeń przemysłowych.

Programy komputerowe

Powodem licznych sporów interpretacyjnych w związku z zakupem oprogramowania komputerowego od podmiotów zagranicznych jest rozwój techniki informatycznej oraz coraz szersze spektrum rodzajów transakcji zawieranych przez podmioty gospodarcze. Prawa do programów komputerowych mogą być przekazywane na wiele sposobów, z których każdy odmiennie kształtuje zakres praw, jakie otrzymuje nabywca, a wyznaczenie precyzyjnej granicy między należnościami, które należy uznać za licencyjne, a innymi kategoriami dochodu jest niezwykle trudne. Próbę usystematyzowania tego rodzaju transakcji podjęło Ministerstwo Finansów w piśmie z 2 grudnia 2002 r., dzieląc transakcje dotyczące programów komputerowych w następujący sposób11:
1) transakcje, których przedmiotem jest przeniesienie prawa do części praw autorskich do oprogramowania komputerowego (bez przeniesienia przez cedenta ich całości), z których dochód stanowi należność licencyjną, 2) transakcje, których przedmiotem jest przeniesienie własności całości praw autorskich do programu komputerowego, z których dochód stanowi dochód z kapitału, 3) transakcje, których przedmiotem jest sprzedaż produktu, jakim jest oprogramowanie komputerowe, z których dochód stanowi zysk przedsiębiorstwa i nie może być traktowany jak należność licencyjna (nr PB-7/033-0344-2558/02/TK S.Podat. 2003/4/59).

WAŻNE
Natomiast zgodnie z zasadą wyrażoną w Komentarzu do Modelowej Konwencji OECD (wersja z 2000 r.) za należności licencyjne w rozumieniu umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, w przypadku gdy płatności są dokonywane w związku z nabyciem części praw do programu komputerowego, uznaje się te płatności, które są uiszczane z tytułu udzielenia praw do użytkowania programu, w sposób, który bez tego rodzaju zezwolenia stanowiłby naruszenie praw autorskich.

A contrario, zakup przez podmiot polski od podmiotu zagranicznego egzemplarza programu komputerowego, który nie skutkuje przejściem całości praw autorskich do tego programu, a korzystanie z tych praw ograniczone jest jedynie do wykorzystania na własne potrzeby kupującego (bez prawa do dalszej odprzedaży, powielania, kopiowania itp.), nie rodzi u tego podmiotu obowiązku pobrania podatku dochodowego12.

Podsumowując powyższe, należy stwierdzić, iż wszelkie licencje na powielanie i publiczne rozpowszechnianie programów bądź oprogramowania zawierającego program komputerowy, jak również na ich modyfikację oraz publiczną prezentację są przykładem umów, za których realizację dokonywane płatności są traktowane jako należności licencyjne13. Takie stanowisko podziela Ministerstwo Finansów w piśmie z 30 grudnia 1996 r., w którym zostało stwierdzone, że do należności licencyjnych zaliczyć m.in. trzeba należności związane z prawami do kopiowania i dystrybucji programów komputerowych (tantiemy), należności za użytkowanie niezakupionych programów itp., i to bez względu na to, czy oprogramowanie komputerowe jest literalnie wymienione w definicji należności licencyjnych w danej umowie, jak np. w umowie z Portugalią, czy nie14. Pogląd przeciwny, mimo że znalazł uznanie również w orzecznictwie NSA15, może mieć negatywne skutki dla podatnika w późniejszej konfrontacji z organami podatkowymi.

WAŻNE
Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w Komentarzu do Modelowej Konwencji OECD skopiowanie programu na twardy dysk lub do pamięci operacyjnej bądź sporządzenie kopii archiwalnej mające na celu jedynie umożliwienie prawidłowego korzystania dla własnego użytku, a nawet prawo do wielokrotnego powielania programu wyłącznie do celów prowadzonej działalności, nie skutkuje uznaniem płatności za należność licencyjną, mimo iż w myśl postanowień ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych16 czynność taka stanowiłaby naruszenie praw autorskich, a co za tym idzie - na podstawie zasady ogólnej prowadzić by to mogło do uznania płatności za należność licencyjną. Warto podkreślić, że sam sposób przekazywania programu komputerowego do odbiorcy, czy to w formie nośników zewnętrznych, czy bezpośrednio przez internet, nie ma znaczenia dla rozstrzyganej tu kwestii.

Dominuje pogląd, że w każdej sytuacji nabycie egzemplarza programu komputerowego z jednoczesnym prawem do jego skopiowania na określoną liczbę stanowisk nie powinno skutkować uznaniem, że mamy do czynienia z należnościami licencyjnymi. Przy nabyciu egzemplarza programu komputerowego nie dochodzi do przeniesienia prawa autorskiego ani zawarcia umowy licencyjnej. Stanowisko takie potwierdza Izba Skarbowa w Gdańsku, w piśmie z 19 maja 2004 r. (nr BI/005-0061/04).

W doktrynie można również spotkać głosy bardziej radykalne, że program komputerowy w ogóle nie jest prawem autorskim, "nie istnieje takie autorskie prawo majątkowe jak prawo do używania oprogramowania, a sprzedaż egzemplarza oprogramowania nie powoduje transferu czy obciążenia praw autorskich. (..) W konsekwencji sprzedaż oprogramowania pozostawać będzie poza zasięgiem przepisów o podatku dochodowym pobieranym u źródła"17. Można także natrafić na opinię, zgodnie z którą "prawa autorskie do programów komputerowych nie mogą być uznawane za mieszczące się w pojęciu praw autorskich z tytułu twórczości literackiej, artystycznej lub prac naukowych"18. Powyższe opinie uznać jednak należy za skrajne i marginalne.

Oczywiście rozważania powyższe dotyczą tzw. software'u. W przypadku gdy w formie oprogramowania komputerowego zostaną udostępnione różnego rodzaju tajemnice technologii, a w szczególności know-how, tego rodzaju oprogramowanie należy traktować odrębnie, tak jak umowę przenoszącą know-how.

Know-how

Zgodnie z Komentarzem do Modelowej Konwencji OECD, który określa sposób interpretacji umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, "w umowie na zakup know-how jedna ze stron zobowiązuje się do udostępnienia drugiej stronie specjalistycznej wiedzy i doświadczeń nieujawnionych publicznie, w celu wykorzystania ich na własny rachunek". Powyższe wyjaśnienie trudno uznać za wyczerpujące.

Próbę zdefiniowania know-how podjął również NSA19, stwierdzając, że "know-how jest to zespół informacji poufnych, istotnych i zidentyfikowanych we właściwej formie. Termin "poufny" oznacza, że przedmiot umowy nie jest powszechnie dostępny i znany. Termin "istotny" oznacza, że informacje są ważne i niebanalne, a "zidentyfikowany" znaczy, że know-how jest opisane lub utrwalone w taki sposób, aby możliwe było sprawdzenie, że spełnia ono kryterium poufności i istotności". Know-how to zatem całokształt nieujawnionych informacji technicznych, niezależnie od tego, czy podlegają one opatentowaniu, czy nie, niezbędnych dla przemysłowego wytwarzania produktu lub stworzenia technologii produkcji. Ponieważ informacja taka osiągana jest w oparciu o doświadczenie, know-how stanowi to, czego producent nie może poznać na podstawie samego zbadania produktu i posiadanej wiedzy technicznej.

Do niewątpliwych cech umowy know-how należy więc przekazanie tajemnicy receptury lub informacji związanych ze zdobytym doświadczeniem technicznym bądź naukowym20. Najwięcej sporów wywołuje kwalifikacja dokonywanych płatności, kiedy to zdaniem kontrahentów dochodzi do zapłaty za usługi, natomiast organy podatkowe interpretują te płatności jako zapłatę za know-how. Określenie granicy, gdzie kończy się umowa o świadczenie usług, według której jedna ze stron stosuje własne umiejętności zawodowe i doświadczenie, wykonując pracę dla drugiej strony, a gdzie zaczyna przekazanie know-how, bywa trudne.

WAŻNE
Zgodnie z doktryną know-how musi być ucieleśnione. Zwykle przekazywane jest w postaci zmaterializowanej - w formie dokumentacji - na różnego rodzaju nośnikach. Tak więc opłaty za obsługę gwarancyjną, za usługi udzielone kupującemu przez sprzedawcę w ramach gwarancji, za czysto techniczną pomoc lub za konsultacje inżynierów, adwokatów czy księgowych nie stanowią należności licencyjnych. Tezę tę potwierdził NSA w Poznaniu w wyroku z 21 sierpnia 2001 r. (sygn. akt I SA/Po 1264/00; OSP 2003/6/70).

Jeżeli nośnikiem informacji jest człowiek posiadający wiedzę, nie może być mowy o know-how, lecz o usłudze doradczej, gdyż przekazywane w ramach umowy informacje oparte były na wiedzy i doświadczeniu ludzi wykonujących te usługi. Przekazaniem know-how nie są również usługi szkoleniowe. Czym innym jest sprzedaż informacji związanych ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how), a czym innym świadczenie usługi opartej na uprzednio zdobytym doświadczeniu w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej.

CO NA TO SĄD
Odmienne stanowisko, które na szczęście nie zostało powielone w późniejszych wyrokach, zostało zaprezentowane w wyroku NSA w Szczecinie z 19 czerwca 1996 r., gdzie czytamy, że "wypłacone szwedzkiej firmie należności za przeprowadzenie szkolenia prokurenta spółki w zakresie marketingu i nauki sprzedaży powinny być zakwalifikowane jako należności licencyjne. Przytoczona bowiem definicja należności licencyjnej obejmuje nie tylko opłaty wynikające z umów licencyjnych sensu stricto, ale także opłaty za udostępnienie know-how, tj. informacji o technologii lub doświadczeń związanych z jakimś procesem produkcji czy przedsięwzięciem gospodarczym" (sygn. SA/Sz 2231/95, LEX nr 27189).

Abstrahując od powyższego wyroku, należy stwierdzić, że problemem w analizowanych przypadkach mogą być kontrakty mieszane, których przedmiotem jest zarówno udostępnienie know-how, jak i pomoc techniczna. Najczęściej wymienianym przykładem takiego kontraktu jest umowa franczyzy, zgodnie z którą franczyzodawca przekazuje franczyzobiorcy swoją wiedzę i doświadczenie, udzielając przy tym różnorodnej pomocy technicznej.

Zalecane jest wtedy rozbicie kwoty wynagrodzenia na oddzielne elementy, chociaż nie gwarantuje to uniknięcia problemów z organami podatkowymi. Zgodnie bowiem z wyrokiem NSA w Poznaniu21, "gdyby nawet przyjąć, iż mamy do czynienia z tzw. kontraktem mieszanym, którego przedmiotem jest zarówno udostępnienie know-how, jak i pomoc techniczno-gwarancyjna, to i tak w oparciu o dane zawarte w kontrakcie i zasady logicznego myślenia pozycję główną (właściwie jedyną) kontraktu stanowi know-how, dlatego też cała kwota wynagrodzenia winna być opodatkowana w oparciu o zasadę przyjętą dla know-how". Przy tzw. kontraktach mieszanych zalecana jest zatem szczególna ostrożność.

Opłaty za użytkowanie urządzenia przemysłowego

W przeciwieństwie do definicji zawartej w Modelowej Konwencji OECD, umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska, najczęściej przewidują, że opłaty za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, handlowego lub naukowego stanowią należności licencyjne.
Opodatkowaniu u źródła nie będą zatem podlegały opłaty za użytkowanie, gdy przedmiotem tego użytkowania nie jest urządzenie przemysłowe, handlowe lub naukowe, np. w przypadku leasingu czy dzierżawy nieruchomości22.

Określenie "użytkowanie urządzenia", o którym mowa w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania, dotyczy w praktyce głównie leasingu. Jednak nie każde świadczenie leasingobiorcy ponoszone w związku z zawartą umową leasingu stanowi należność licencyjną w rozumieniu umów międzynarodowych.

Z należnością licencyjną mamy do czynienia tylko wtedy, gdy opłata leasingowa jest przykładem czynszu dzierżawnego (opłaty za użytkowanie). Chodzi tu najczęściej o tzw. leasing operacyjny oraz raty odsetkowe w przypadku leasingu kapitałowego. Raty kapitałowe, które ucieleśniają opłaty za przeniesienie praw własności, nie mogą być traktowane jak należności licencyjne. W tej kwestii można się jednak spotkać ze stanowiskiem odmiennym. Takie wyraził np. NSA w Warszawie w wyroku z 30 sierpnia 1996 r., (sygn. III SA 962/94, LEX nr 27293).

WAŻNE
Z należnością licencyjną mamy do czynienia jedynie w przypadku, gdy opłaty ponoszone na rzecz finansującego przedstawiają ekwiwalent wypłacany z tytułu użytkowania przedmiotu leasingu, tj. gdy celem umowy leasingu jest ustanowienie prawa do użytkowania przedmiotu leasingu. Nie stanowią natomiast należności licencyjnych opłaty ponoszone przez leasingobiorcę w celu spłaty wartości początkowej przedmiotu leasingu. Jeżeli celem umowy jest przeniesienie własności przedmiotu leasingu, to opłaty te powinny zostać zaklasyfikowane jako dochód ze zbycia przedmiotu leasingu opodatkowany na zasadach ogólnych23.

Kontrowersje na temat opłat za użytkowanie urządzenia dotyczą również samego pojęcia "urządzenie przemysłowe". Kwestia ta doczekała się nawet licznego piśmiennictwa i orzecznictwa, z których wynika, że pojęcie urządzenia przemysłowego powinno być rozumiane maksymalnie szeroko. Polskie ustawy podatkowe nie zawierają stosownej definicji. Dlatego nie tylko można, ale i należy posłużyć się określeniem słownikowym. Takie postępowanie nakazuje m.in. NSA w Warszawie, w wyroku z 6 grudnia 1996 r. (sygn. akt III SA 1091-1092/94)24. Według Słownika języka polskiego PWN:
  • "urządzenie" to rodzaj mechanizmu lub zespół elementów, przyrządów służący do wykonania określonych czynności, ułatwiający pracę,
  • "przemysłowy" to dotyczący przemysłu, związany z przemysłem; mający zastosowanie w przemyśle.
Przykładów urządzeń przemysłowych można poszukać w orzecznictwie NSA i interpretacjach organów podatkowych. Sformułowanie "użytkowanie urządzenia przemysłowego" jest ogólne, obejmuje wszelkie możliwe urządzenia stanowiące pewien zespół elementów technicznych. Nie sposób do tak rozumianego pojęcia nie zaliczyć zespołu elementów technicznych, które stanowią samochód25.

Wykładnia celowościowa (...) uzasadnia stanowisko, że w pojęciu urządzenia przemysłowego mieści się również samolot, który jest na pewno wytworem przemysłowym26. Samochody ciężarowe i naczepy będące przedmiotem zawartych umów leasingowych zaliczyć należy do urządzeń przemysłowych27. Również kontenery (zbiorniki), które mogą być nakładane na platformę kolejową bądź samochodową, służące do przewozu płynnych produktów stanowią zgodnie z decyzją Izby Skarbowej w Lublinie z 20 stycznia 2006 r. w sprawie interpretacji prawa podatkowego (PD.1-4218-80/05/I) urządzenie przemysłowe.

WAŻNE
O ile tylko umowy z krajem zagranicznego kontrahenta przyznają Polsce prawo do opodatkowania wypłacanych należności licencyjnych podatkiem u źródła, a dokonywana przez spółkę płatność traktowana jest na gruncie konkretnej umowy bilateralnej jako należność licencyjna, powstanie obowiązek pobrania podatku w Polsce. W negocjacjach z kontrahentami, którzy wyrażają sprzeciw wobec potrącenia takiego podatku, należy wskazać jednoznaczne postanowienia umów bilateralnych, które wiążą oba państwa. Warto pamiętać, że zagraniczny podatnik ma, co do zasady, prawo odliczyć od własnego zobowiązania w obcym kraju podatek pobrany przez spółkę w Polsce (metoda zaliczenia), dlatego z reguły nie stanowi on dodatkowego obciążenia fiskalnego.

Na zakończenie warto także przypomnieć o dobrodziejstwie przepisów unijnych w stosunku do spółek należących do tej samej grupy kapitałowej. Zgodnie bowiem z dyrektywą 2004/76/48/WE z 29 kwietnia 2004 r., dotyczącą wspólnego systemu opodatkowania dochodów spółek powiązanych mających siedzibę w różnych państwach członkowskich Unii, wskazane należności tych spółek, wypłacane na ich rzecz u źródła - od 1 lipca 2005 r. muszą być tam zwolnione z podatku dochodowego. Polska wynegocjowała jednak przepisy przejściowe i przez osiem lat naszego członkostwa w Unii podatki od takich należności licencyjnych mogą być nadal pobierane u źródła, jednak od 1 lipca 2013 r. obowiązywać już będzie całkowite zwolnienie w tym zakresie.
Małgorzata Dymek
doradca podatkowy Marciniuk i Wspólnicy

Podstawa prawna
  • art. 21 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.)
  • art. 29 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.)


  1. Np. Austria, Belgia, Czechy, Dania, Holandia, Niemcy - 5 proc. Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Kanada, Norwegia - 10 proc.
  2. Pkt 3 protokołu do umowy bilateralnej ze Szwajcarią stanowi, że dopóki Szwajcaria, zgodnie z jej wewnętrznym prawem, nie pobiera u źródła podatku z tytułu należności licencyjnych wypłacanych osobom niemającym miejsca zamieszkania lub siedziby w Szwajcarii, dopóty postanowienia dotyczące poboru 10-proc. podatku u źródła nie będą stosowane, a należności licencyjne będą podlegały opodatkowaniu tylko w umawiającym się państwie, w którym właściciel należności ma miejsce zamieszkania lub siedzibę.
  3. Wyjątek stanowi umowa z USA, w której zakres należności licencyjnych rozciąga się również na przypadki przeniesienia własności praw autorskich.
  4. J. Banach, Polskie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, Warszawa 2002, komentarz do art. 12.
  5. J. Sekita, Różnica zakresu pojęcia "należności licencyjne" w umowach międzynarodowych oraz polskim prawie podatkowym na przykładzie przychodów z praw autorskich, Doradztwo Podatkowe z 1999 r. nr 4.
  6. J. Banach, op. cit.
  7. Modelowa Konwencja OECD w sprawie podatku od dochodu i majątku, wersja skrócona, OECD committee on fiscal affairs.
  8. Model Tax Convention OECD April 2000. Komentarz do art. 12, s. 8.
  9. Zgodnie z pismem Ministerstwa Finansów z 18 lutego 1997 r. (nr PO 4/BA-722-880/96), S.Podat. 1998/8/22.
  10. Wyrok NSA we Wrocławiu z 14 kwietnia 1994 r. (SA/Wr 1789/93, publ. POP 1995/6/114).
  11. Podobne stanowisko znajduje się również w Wyjaśnieniach Ministra Finansów z 16 maja 2001 r., PB7/033 nal.lic./2001/49, Biuletyn Skarbowy z 2001 r. nr 4, poz. 14. Za to Izba Skarbowa w Krakowie w decyzji w sprawie interpretacji prawa podatkowego z 29 grudnia 2005 r. (PD-14218/i-53/05) dokonała węższej klasyfikacji takich dochodów, stwierdzając, że mogą być one klasyfikowane jako należności licencyjne podlegające zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu bądź jako zyski przedsiębiorstw opodatkowane na zasadach ogólnych.
  12. Zgodnie z pismem MF nr PO 4/AK-722-845/96 z 30 grudnia1996 r., Biul.Skarb. 1997/1/18.
  13. J. Banach, op. cit.
  14. Stanowisko takie potwierdza pismo Izby Skarbowej w Gdańsku z 19 maja 2004 r., nr BI/005-0061/04.
  15. Wyrok WSA w Warszawie z 23 maja 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 630/05, LEX nr 179661).
  16. Art. 75 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (j.t. Dz.U. z 2006 r. nr 90, poz. 631).
  17. M. Barszcz, Import i sprzedaż oprogramowania w świetle przepisów polskiego prawa podatkowego, cz. I, Monitor Podatkowy z 1997 r. nr 1.
  18. R. Pioterczak, Nabycie praw do programu komputerowego od zagranicznego kontrahenta a podatek dochodowy, Monitor Podatkowy z 2005 r. nr 12.
  19. W wyroku z 31 lipca 2003 r. (sygn. III SA 1661/01, Monitor Podatkowy z 2003 r. nr 9).
  20. Zgodnie z wyrokiem NSA w Łodzi z 9 września 1996 r. (sygn. I SA/Łd 556/96, LEX nr 27228).
  21. Wyrok NSA w Poznaniu z 21 sierpnia 2001 r. (sygn. akt I SA/Po 1264/00; OSP 2003/6/70).
  22. T. Chentosz, Leasing zagraniczny w podatku dochodowym, Monitor Podatkowy z 2003 r. nr 5.
  23. T. Chentosz, op. cit. 24 LEX nr 27418,
  24. Glosa 1998 nr 9, s. 31, Monitor Prawniczy z 1998 r. nr 6.
  25. Zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z 6 czerwca 1994 r. (sygn. III SA 1559/93, POP 1996/3/98).
  26. Zgodnie z wyrokiem NSA w Szczecinie z 16 maja 1995 r. (sygn. SA/Sz 183/95, LEX nr 26883).
  27. Zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z 6 grudnia 1996 r. (sygn. III SA 1091/94, LEX nr 27418).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
Fiskus
WYBRANY NUMER: 9-10/2007
DATA WYDANIA: 0000-00-00

Komentarze

Mniejsze dochody z akcyzy do budżetu

Aktualności

Współodpowiedzialność za długi małżonków takűe przy rozdzielności majątkowej
Syndyk tylko z licencją
Wyższe kary za wykroczenia
E-deklaracje na podatek transportowy

VAT

Przychody biura rachunkowego a VAT
Dostawa towarów przez organy egzekucyjne
Europejskie regulacje VAT ignorują rozwój mediów cyfrowych

PIT

Bilansowe i podatkowe rozliczanie przychodów i kosztów w czasie
Dochody z tytułu udziału w zyskach związanych z likwidacją spółek kapitałowych

Opinie

Uprawnienia wywiadu skarbowego a ochrona konstytucyjnych praw jednostki

Procedury

Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym przed NSA (cz. 2)
Kilka słów o mediacji w podatkach
Jak się poskarżyć na opieszały sąd i uzyskać odszkodowanie od Skarbu Państwa
Proces karnoskarbowy bez udziału sprawcy

Przestępstwa gospodarcze

Przestępstwo przekupstwa menedżerskiego - art. 296a k.k. (cz. 2)

Egzamin na doradcę podatkowego

Ordynacja podatkowa

Autorytety o...

Jedna "europejska" podstawa opodatkowania - projekt CCCTB

Sukcesja podatkowa

Prawa i obowiązki następców prawnych
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Polski Jubiler