EREC ISRAEL - wiadomości z Izraela i z Bliskiego Wschodu.

Poradnik Małej Firmy 06/2007 Podatki i opłaty

Sławomir Dziudzik
doradca podatkowy

W trakcie prowadzenia działalności gospodarczej niemożliwe jest uniknięcie strat w towarze - z powodu uszkodzenia, zabrudzenia czy też przeterminowania. Straty takie muszą zostać zaprotokołowane i ujęte w księdze przychodów i rozchodów i co do tego nie ma wątpliwości. Różnice zdań wśród specjalistów pojawiają się dopiero, gdy trzeba określić sposób dokonania tych zapisów.

Powstałe w towarach straty niekoniecznie muszą być spowodowane zdarzeniami losowymi, mogą wynikać również z ich naturalnych właściwości. Towary takie mogą ulec zabrudzeniu, zanieczyszczeniu itp., albo po prostu mogą ulec przeterminowaniu. Mamy wtedy do czynienia z naturalnymi ubytkami. Towary, do jakości których istnieją zastrzeżenia, należy wycofać z prowadzonej działalności.

Dokumentowanie strat w towarze

Ujęcie księgowe wycofania towarów uszkodzonych mechanicznie, zabrudzonych czy też przeterminowanych, słowem - nienadających się do dalszej odprzedaży, jest niezwykle kontrowersyjnym tematem wśród doradców i księgowych. Wiadomo, że w przypadku, kiedy nastąpi zniszczenie zakupionego towaru, nie ma szans, aby został on sprzedany.

Przedsiębiorca staje przed dylematem: co z tym fantem zrobić, jak postąpić, aby być w zgodzie z przepisami? Rozwiązanie, wprawdzie tylko częściowe, nasuwa się samo - należy sporządzić protokół, w którym wyszczególniony zostanie towar, podana cena poszczególnych asortymentów i cała wartość wycofanego z obrotu towaru. Dokładnie tak samo należy postąpić w przypadku przeterminowania towaru, jego zepsucia się czy też zniszczenia wskutek nieumyślnego działania.


Dokonywanie zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów dokumentujących powyższe zdarzenia wzbudza największe rozbieżności wśród doradców i księgowych. Niektórzy spośród nich twierdzą, że wartość towaru wyszczególnionego w protokole należy wystornować (wyksięgować ze znakiem "-") z kol. 10, a następnie zaksięgować w koszty w kolumnie 14 nazywając to "zmianą charakteru kosztów". Inni, do których i ja należę, twierdzą, że nie ma potrzeby wyksięgowania z zakupu i zaksięgowania w koszty.

Wartość wynikającą z protokołu należy tylko zaewidencjonować w podatkowej księdze przychodów i rozchodów w kol. 17 (co do tego wszyscy są zgodni). Wartość straconego towaru nie ma żadnego wpływu na rozliczenie dochodu, a sam protokół jest prawidłową informacją dla organów podatkowych o fakcie powstania straty.

Na co wpływa sposób księgowania strat

Takie zaewidencjonowanie straty pozwala na właściwe rozliczenie różnic remanentowych dotyczących ilości czy wagi poszczególnych asortymentów towarów. W przyszłości, na koniec roku podatkowego, prawidłowo wykonane działania będą miały następujący przebieg: remanent początkowy + zakupy - sprzedaż - - straty = remanent końcowy

Przy okazji zamknięcia księgi sprawdzamy naszą działalność, porównujemy narzuty i rentowność firmy ze wskaźnikami, z którymi mieliśmy do czynienia na bieżąco, w trakcie roku podatkowego. Rentowność firmy to nic innego, jak procentowy udział dochodu w przychodzie. Oznacza to, że sposób księgowania wartości wynikającej z protokołu strat nie będzie miał żadnego wpływu na rentowność firmy. Zobaczmy zatem, jak wyglądać będzie obliczony narzut.

Narzutem jest procentowy udział różnicy między wartością sprzedaży a wartością zakupu towaru w wartości zakupionego towaru. Zobaczmy też, jak wygląda to na przykładach liczbowych. Załóżmy, że wartość zakupionego od początku roku towaru wynosi 200 000 zł, wartość sprzedaży - 250 000 zł, wartość protokołu strat - 10 000 zł. W przypadku postępowania zgodnego z pierwszym sposobem ewidencjonowania protokołu strat, wartość zakupionego towaru pomniejszamy o wartość protokołu, czyli:
Czy ta różnica w obliczonych narzutach może mieć jakieś znaczenie? Pomijając konieczność tłumaczenia się kontrolującym z tak wysokiego narzutu, musimy wziąć również pod uwagę, że wypacza to obraz działalności naszej firmy, wprowadza niepotrzebny zamęt i wątpliwości u prowadzącego działalność.

Wróćmy jeszcze do drugiego sposobu ewidencjonowania strat w towarze. Przypomnijmy wzór na obliczenie remanentu końcowego:

remanent początkowy + zakupy - sprzedaż - - straty = remanent końcowy

Po jego przekształceniu otrzymamy:

remanent początkowy + zakupy - sprzedaż = = remanent końcowy + straty

Co oznacza to w praktyce? Otóż oznacza to, że mamy cały czas pod kontrolą wartość remanentu końcowego - wystarczy tylko do wartości spisu z natury dodać wartość wszystkich protokołów strat i obraz tego, co powinniśmy mieć "na stanie", jest gotowy.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.