zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Sporządzenie remanentu na koniec roku

         W związku ze zbliżającym się końcem roku podatkowego podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów mają obowiązek zamknięcia księgi za dany rok podatkowy i ustalenia dochodu do opodatkowania.

Zamknięcie księgi za dany rok podatkowy podlega określonym procedurom, które wynikają z rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Podatnicy powinni w szczególności:
- dokonać podsumowania zapisów w księdze
- sporządzić i wycenić remanent końcowy na dzień 31 grudnia
- ustalić dochód do opodatkowania.

PODSUMOWANIE ZAPISÓW W KSIĘDZE
Zgodnie z objaśnieniami dotyczącymi prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów podatnicy mogą dokonywać sumowania poszczególnych kolumn w dwojaki sposób: narastająco w ciągu roku lub wyłącznie na koniec każdego miesiąca.

Sumowanie kolumn narastająco
W tej metodzie po zakończeniu danego miesiąca należy wpisy dokonane w tym miesiącu podkreślić, a dane z poszczególnych kolumn – od 7 do 15 – zsumować (pionowo). Kwoty wynikłe z tego podsumowania również należy podkreślić. Następnie pod podsumowaniem danego miesiąca wpisać do poszczególnych rubryk sumy z poprzednich miesięcy (od początku roku) i wartości te ponownie zsumować. Uzyskane w ten sposób wyniki stanowią sumy poszczególnych kolumn od początku roku i podlegają wykazaniu w kolejnych pozycjach księgi.
W praktyce wybór metody polegającej na sumowania kolumn księgi narastająco eliminuje konieczność sporządzania zestawienia rocznego – ostatnie sumowanie wyznaczy jednocześnie roczne sumy poszczególnych kolumn.

Sumowanie kolumn na koniec miesiąca
Podatnicy, którzy wybrali tę metodę sumowania, powinni ponadto na koniec roku podatkowego sporządzić zestawienie roczne wszystkich kolumn księgi, dokonać ich podsumowania, a wyniki wpisać we właściwych pionowych kolumnach księgi podatkowej. Zestawienie roczne należy zamieścić na oddzielnej stronie księgi.
Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów nie precyzuje dokładnego terminu, w którym podatnicy powinni dokonać podsumowania danych z księgi, stanowi jedynie, że należy to zrobić po zakończeniu roku podatkowego. Jest jednak oczywiste, że podsumowanie powinno być sporządzone przed złożeniem zeznania podatkowego za dany rok podatkowy, a więc najpóźniej do 30 kwietnia następnego roku.

SPORZĄDZAMY REMANENT
Zgodnie z § 27 ww. rozporządzenia podatnicy są zobowiązani do sporządzenia na dzień 31 grudnia oraz wpisania do podatkowej księgi przychodów i rozchodów spisu z natury, który obejmuje:
towary handlowe, czyli wyroby przeznaczone do sprzedaży w stanie nieprzetworzonym
materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze, tj. materiały, które w trakcie produkcji lub przy świadczeniu usług stają się substancją gotowego wyrobu
półwyroby, czyli półfabrykaty
produkcję w toku, tzn. wyroby niegotowe własnej produkcji oraz niezakończone usługi
wyroby gotowe, czyli wyroby własnej produkcji, których proces przerobu został zakończony
braki, czyli nieodpowiadające wymaganiom technicznym wyroby własnej produkcji, towary uszkodzone lub towary, które utraciły swoją pierwotną wartość
odpady, tj. materiały, które na skutek procesów technologicznych zostały zniszczone i utraciły całkowicie swoje wartości użytkowe
niewyprzedane wartości dewizowe w kantorach
rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki w działalności lombardów.

WARTO WIEDZIEĆ
SPISEM Z NATURY NA DZIEŃ 31 GRUDNIA NIE OBEJMUJE SIĘ ŚRODKÓW TRWAŁYCH ORAZ WYPOSAŻENIA1. NALEŻY OBJĄĆ SPISEM TOWARY STANOWIĄCE WŁASNOŚĆ PODATNIKA, KTÓRE Z RÓŻNYCH PRZYCZYN ZNAJDUJĄ SIĘ POZA PRZEDSIĘBIORSTWEM, A TAKŻE TOWARY OBCE, KTÓRE JEDNAK NIE PODLEGAJĄ WYCENIE (WYSTARCZY, ŻE PODATNIK UJMIE JE ILOŚCIOWO I OKREŚLI, CZYJĄ SĄ WŁASNOŚCIĄ).

Spis z natury może mieć różne formy, ale powinien być sporządzony na piśmie oraz w sposób staranny i trwały. Spisu z natury nie należy składać do urzędu skarbowego, nie trzeba też zawiadamiać naczelnika urzędu o jego sporządzeniu (obowiązek sporządzenia spisu z natury wynika z rozporządzenia). Po zakończeniu spisu z natury dokument ten powinien być podpisany przez osoby, które go wykonały.

Elementy składowe spisu z natury
Wprawdzie ustawodawca nie określił formy, w jakiej powinien być sporządzony spis z natury, określił jednak dokładnie, jakie powinien zawierać elementy. I tak, zgodnie z § 28 rozporządzenia, spis z natury uwzględnia co najmniej następujące dane:
– imię i nazwisko właściciela zakładu (nazwę firmy)
– datę sporządzenia spisu
– numer kolejny pozycji arkusza spisu z natury
– szczegółowe określenie towaru i innych składników wymienionych w § 27 rozporządzenia
– jednostkę miary
– ilość stwierdzoną w czasie spisu
– cenę jednostkową wyrażoną w złotych i groszach
– wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową
– łączną wartość spisu z natury
– klauzulę “spis zakończono na pozycji ...”
– podpisy osób sporządzających spis oraz podpis właściciela zakładu (wspólników).
W przypadku prowadzenia:
antykwariatu i księgarni – w spisie z natury można pod jedną pozycją obejmować wydawnictwa w tej samej cenie, bez względu na nazwę i nazwisko autora, należy jednak zachować podział na książki, broszury, albumy itp.
działalności kantorowej – spisem z natury należy objąć niesprzedane wartości dewizowe
lombardu – spisem z natury należy objąć rzeczy zastawione pod udzielone pożyczki
działów specjalnych produkcji rolnej – spisem z natury należy objąć zużyte w toku produkcji materiały i surowce oraz liczbę zwierząt według gatunków i z podziałem na grupy.

Przykładowy spis z natury


WYCENA REMANENTU
Po dokonaniu spisu towarów i ustaleniu ich ilości należy dokonać wyceny. Przy wycenie towarów stanowiących własność podatnika obowiązują następujące zasady:
1) towary handlowe, materiały (surowce) podstawowe i pomocnicze wycenia się według cen zakupu lub nabycia albo według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, jeżeli są one niższe od cen zakupu lub nabycia (np. ze względu na uszkodzenie towaru)2
2) półwyroby (półfabrykaty), wyroby gotowe i braki własnej produkcji wycenia się na podstawie kosztów ich wytworzenia3
3) odpady użytkowe, które w toku działalności utraciły swoją pierwotną wartość użytkową, wycenia się według wartości wynikającej z oszacowania uwzględniającego ich przydatność do dalszego użytkowania
4) niesprzedane wartości dewizowe wycenia się na podstawie cen zakupu z dnia sporządzenia spisu (cena ta nie może być wyższa niż średni kurs ogłaszany przez NBP w dniu kończącym rok podatkowy)
5) wartość rzeczy zastawionych wycenia się według ich wartości rynkowej
6) produkcję niezakończoną (w działalności usługowej i budowlanej) wycenia się według kosztów wytworzenia, jednak wartość ta nie może być niższa od kosztów materiałów bezpośrednio zużytych do produkcji
7) produkcję zwierzęcą wycenia się według cen rynkowych z dnia sporządzenia spisu, uwzględniając gatunek, grupę i wagę zwierząt.

WARTO WIEDZIEĆ
W RAZIE PRZYJĘCIA WYCENY TOWARÓW W KWOCIE NIŻSZEJ OD CENY ZAKUPU LUB NABYCIA ALBO OD KOSZTÓW WYTWORZENIA (W SZCZEGÓLNOŚCI Z POWODU USZKODZENIA RZECZY, WYJŚCIA Z MODY, PRZECENY ITP.) NALEŻY UWIDOCZNIĆ PRZY POSZCZEGÓLNYCH POZYCJACH SPISU RÓWNIEŻ CENY JEDNOSTKOWE (CENA ZAKUPU, NABYCIA LUB KOSZT WYTWORZENIA).
Spis z natury powinien być wpisany do podatkowej księgi przychodów i rozchodów – z wyodrębnieniem poszczególnych rodzajów jego składników lub w jednej pozycji (suma), jeżeli na podstawie spisu zostało sporządzone odrębne, szczegółowe zestawienie jego składników (zestawienie to należy przechowywać razem z księgą podatkową).
Wyceny remanentu należy dokonać w ciągu 14 dni od dnia jego sporządzenia. To oznacza, że jeżeli remanent sporządzono na dzień 31 grudnia, wycena powinna być dokonana najpóźniej do 14 stycznia następnego roku.

WSKAŹNIK ZAKUPÓW UBOCZNYCH
Cena zakupu materiałów i towarów handlowych obejmuje również koszty uboczne związane z ich zakupem, ujęte w kol. 11 podatkowej księgi przychodów i rozchodów. W celu ustalenia wartości spisu z natury materiałów i towarów handlowych wycenionych według cen zakupu należy ustalić procentowy udział kosztów ubocznych w ogólnej wartości zakupu towarów handlowych i materiałów, zaewidencjonowanej w kol. 10. Wskaźnik ten można obliczyć za pomocą wzoru:
W = koszty uboczne zakupu x 100

koszty zakupu towarów i materiałów
O tak ustalony wskaźnik można podwyższyć jednostkowy koszt zakupu towaru, a następnie obliczyć wartość poszczególnych składników spisu, lub też od razu podwyższyć wartość danego składnika (obliczoną według cen zakupu), bez podwyższania jego ceny jednostkowej.

PRZYKŁAD
Wartość zakupu towarów handlowych (kol. 10) – 19 200 zł
Suma kosztów ubocznych zakupu (kol. 11) – 1000 zł
Ilość danego towaru – 120 sztuk
Jednostkowa cena zakupu – 160 zł/szt.
Udział kosztów ubocznych:
W = 1000 zł x 100 proc. = 5,2 proc.

19 200 zł

Cenę nabycia można ustalić na dwa sposoby – wybór należy do podatnika.
I sposób

Obliczenie jednostkowej ceny zakupu:
160 zł/szt. + (160 zł/szt. x 5,20 proc.) = 168,32 zł/szt.
Obliczenie wartości towaru na podstawie ceny jednostkowej zakupu:
168,32 zł x 120 szt. = 20 198,40 zł
II sposób

Obliczenie ceny zakupu:
120 szt. x 160 zł/szt. = 19 200 zł
Obliczenie ceny nabycia:
19 200 zł + (19 200 zł x 5,20 proc.) = 20 198,40 zł

Brak w księdze podatkowej wpisu wartości spisu towarów na dzień 31 grudnia danego roku podatkowego naraża podatnika, w przypadku kontroli urzędu skarbowego, na sankcje określone w ustawie karnej skarbowej i uznanie księgi za wadliwą. Wartość remanentu na dzień 31 grudnia jest jednocześnie wartością remanentu na dzień 1 stycznia roku następnego.
1 Chodzi o rzeczowe składniki majątku związane z wykonywaną działalnością, które nie są zaliczane do środków trwałych.
2 Cena zakupu – cena, którą nabywca płaci za kupiony towar, zmniejszona o kwotę VAT (jeżeli podatnik może go odliczyć), powiększona o cło, podatek akcyzowy oraz opłaty celne (w przypadku towaru z importu) i obniżona o rabaty, upusty itp.
Cena nabycia – cena zakupu składników majątku powiększona o poniesione do chwili złożenia ich do magazynu koszty uboczne związane z zakupem.
Cena rynkowa – ustalana na podstawie cen stosowanych w obrocie rzeczami i prawami tego samego rodzaju i gatunku z uwzględnieniem stanu tych rzeczy i stopnia ich zużycia.
3 Koszty wytworzenia – wszelkie koszty związane bezpośrednio i pośrednio z przerobem materiałów, wykonaniem usług lub pozyskaniem kopalin, z wyłączeniem kosztów sprzedaży wyrobów gotowych i usług.
 
Krystyna Dąbrowska

Podstawa prawna
rozporządzenie Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (DzU nr 152, poz. 1475 ze zm.)
ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych z 26 lipca 1991 r. (j.t. DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.)


Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
Poradnik Małej Firmy
WYBRANY NUMER: 23-24/2007
DATA WYDANIA: 2007-12-24

Interpretacje podatkowe

Nie stanowi kosztu dokształcanie osoby, która nie ma umowy o pracę
Tylko dokumenty papierowe mogą stanowić podstawę zapisu w księdze
Odliczenie VAT z tytułu naprawy powypadkowej leasingowanego samochodu

Pracodawca i pracownik

Jakie obowiązki ma pracodawca wobec telepracownika
Czym charakteryzuje się umowa o pracę na zastępstwo

Aktualności

Aktualności

Podatki i opłaty

Usługi o charakterze ciągłym
Dostawa gruntu z niedokończonym budynkiem a możliwość zastosowania zwolnienia z VAT
Czy do dostawy gruntu z niedokończonym budynkiem można zastosować zwolnienie od VAT? Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu takiej dostawy? Z chwilą gdy zaczęła obowiązywać obecna ustawa o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), czyli od 1
Wewnątrzwspólnotowa dostawa i możliwość zastosowania preferencyjnej stawki VAT
Faktura wystawiana przez agenta

Umowy i inne zobowiązania

Przekształcenie spółki cywilnej w komandytową a forma prowadzonej księgowości
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Restauracja