zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Amortyzacja środków trwałych

Według art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatki związane z nabyciem majątku trwałego są wyłączone z kosztów uzyskania przychodu. Nie do końca jest to prawdą...

Wydatki na nabycie środka trwałego, w tym również wydatki na transport, wszelkie opłaty związane z rejestracją, montażem itp., które zostały poniesione przed wprowadzeniem środka trwałego do używania – zwiększają jego wartość. Wydatki te nie są bezpośrednio wliczane do kosztów w chwili ich poniesienia, ale za to wpływają na wysokość odpisów amortyzacyjnych W rzeczywistości następuje tu jedynie przesunięcie momentu zaliczenia wydatku do kosztów na kolejne lata podatkowe.
O tym, czy zakupiony przez podatnika środek trwały podlega amortyzacji, należy zdecydować, gdy:
- stanowi on własność lub współwłasność podatnika
- jest kompletny i zdatny do użytku w dniu przyjęcia do użytkowania
- jest wykorzystywany przez podatnika w prowadzonej działalności bądź oddany do użytkowania innym osobom na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub leasingu
- przewidywany okres jego użytkowania jest dłuższy niż rok.
Jeżeli dany środek trwały stanowi współwłasność z inną osobą, jego wartość początkową ustala się proporcjonalnie do udziału podatnika we własności tego składnika. Zasady tej nie stosuje się do majątku wspólnego małżonków, chyba że prowadzą oni dwie różne firmy, w których wykorzystują jeden (ten sam) środek trwały (np. samochód) – w takim przypadku każdy z małżonków ma prawo do amortyzacji połowy wartości środka trwałego.

KIEDY WYDATKI NA ŚRODKI TRWAŁE MOŻNA BEZPOŚREDNIO ZALICZYĆ DO KOSZTÓW
Przepisy podatkowe pozwalają na jednorazowe zaliczenie do bieżących kosztów firmy wydatków poniesionych na środek trwały, jeżeli jego wartość netto nie przekracza 3500 zł. Można tak postąpić również wtedy, gdy środek trwały (niezależnie od ceny jego nabycia) ma być używany przez okres krótszy niż jeden rok. Jest to niewątpliwie dobry sposób na odroczenie płatności zaliczek podatkowych Należy jednak pamiętać, że jeżeli po upływie roku środek trwały, który został nabyty za cenę wyższą niż 3500 zł, nadal będzie używany w firmie, podatnik będzie musiał skorygować koszty uzyskania przychodów i zapłacić należny podatek dochodowy wraz z odsetkami naliczonymi od dnia zakwalifikowania do kosztów wydatków na nabycie środka trwałego.
Odsetki nalicza się od kwoty stanowiącej różnicę między ceną nabycia a wartością odpisów amortyzacyjnych, jakich należało dokonać w okresie, w którym środek trwały był użytkowany. Odsetki te wynoszą 0,1 proc. za każdy dzień (ale przecież podatnik “zarobił” na nie, obracając pieniędzmi zaoszczędzonymi na podatku).

PRZYKŁAD 1
Dnia 1 lipca 2004 r. podatnik nabył samochód. Zdecydował, że będzie on wykorzystywany w firmie tylko przez rok, tj. do 30 czerwca 2005 r. (podatnik czekał na inny samochód, który docelowo miał być środkiem trwałym w firmie, i który już był zamówiony u dealera), dlatego wartość samochodu zaliczył do bieżących kosztów działalności. Po upływie roku zmienił jednak zdanie i postanowił zostawić wcześniej kupiony samochód w swojej firmie. Co powinien zrobić w tej sytuacji?
Podatnik musi podjąć następujące działania:
- zaliczyć samochód do środków trwałych, przyjmując go do ewidencji środków trwałych
- zmniejszyć koszty uzyskania przychodów o różnicę między ceną nabycia a kwotą odpisów amortyzacyjnych przypadających na okres jego używania
- wpłacić do urzędu skarbowego (w terminie do 20 dnia tego miesiąca) kwotę odsetek naliczonych od dnia zaliczenia do kosztów wydatków na nabycie środka trwałego do dnia, w którym okres użytkowania samochodu przekroczył rok, a naliczoną kwotę odsetek wykazać w składanej deklaracji.
Tym sposobem podatnik odroczył termin zapłaty podatku dochodowego o cały rok, ale za każdy dzień zwłoki musi, niestety, zapłacić odsetki w wysokości 0,1 proc.

AMORTYZACJA ŚRODKÓW TRWAŁYCH
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych umożliwia zaliczenie wydatków związanych z nabyciem środków trwałych do kosztów przez amortyzację.

Określenie wartości początkowej
Załóżmy, że podatnik kupił samochód, który ma być środkiem trwałym w firmie. Jego wartością początkową będzie cena nabycia netto, jaka wynika z faktury, lub cena wynikająca z umowy kupna-sprzedaży. Datą wprowadzenia środka trwałego do firmy będzie dzień wpisania go do ewidencji środków trwałych. Wszelkie dodatkowe koszty (np. prowizja pośrednika, odsetki od pierwszej raty, wydatki na naprawę lub ulepszenie itp.), które zostały poniesione przed tym dniem, zwiększają wartość początkową samochodu.
Gdyby natomiast podatnikowi przypadł samochód w spadku, jako darowizna lub w inny nieodpłatny sposób, wartością początkową byłaby cena rynkowa samochodu obowiązująca w dniu jego otrzymania. Zawsze należy się upewnić, czy jest obowiązek zapłaty podatku od darowizny.

WAŻNE
JEŚLI W UMOWIE DAROWIZNY LUB UMOWIE O NIEODPŁATNYM PRZEKAZANIU OKREŚLONO WARTOŚĆ OTRZYMANEGO ŚRODKA TRWAŁEGO (NP. SAMOCHODU) W WYSOKOŚCI NIŻSZEJ OD CENY RYNKOWEJ, JAKO PODSTAWĘ NALICZANIA AMORTYZACJI NALEŻY PRZYJĄĆ WARTOŚĆ OKREŚLONĄ W UMOWIE.

Może się zdarzyć, że podatnik posiada środek trwały, który był wykorzystywany na potrzeby firmy, i postanowił wprowadzić go do ewidencji środków trwałych. W takim przypadku wartość początkową określa się na podstawie indywidualnej wyceny (należy się kierować cenami rynkowymi środków trwałych tego samego rodzaju, jakie obowiązywały w grudniu roku poprzedzającego rok założenia ewidencji, a ponadto uwzględnić stan i stopień zużycia tych środków).

Wysokość odpisów amortyzacyjnych
Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek trwały wprowadzono do ewidencji, do końca miesiąca, w którym:
- suma odpisów amortyzacyjnych zrówna się z wartością początkową środka trwałego, lub
- środek trwały został sprzedany, zlikwidowany bądź skradziony.
Warto zwrócić uwagę na fakt, że przepisy dotyczące amortyzacji samochodów ciężarowych są bardziej korzystne w porównaniu z przepisami odnoszącymi się do amortyzacji samochodów osobowych. W przypadku samochodów osobowych ustawodawca wprowadził ograniczenie polegające na tym, że zaliczona do kosztów sumaryczna kwota odpisów amortyzacyjnych nie może przekroczyć równowartości 20 000 euro1 (w przypadku samochodów ciężarowych nie ma podobnych ograniczeń). Skoro więc nie ma możliwości zaliczenia do kosztów pełnej wartości samochodu osobowego, którego cena przekracza 20 000 euro, warto zastanowić się nad takim zakupem.

WAŻNE
W PRZYPADKU AMORTYZACJI SAMOCHODÓW OSOBOWYCH DO KOSZTÓW MOGĄ BYĆ ZALICZONE ODPISY AMORTYZACYJNE DO WYSOKOŚCI 20 000 EURO.

Metody amortyzacji
Przepisy podatkowe rozróżniają dwie metody amortyzacji:
- metodę liniową
- metodę degresywną.
Metoda liniowa
polega na dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych w równych ratach co miesiąc lub co kwartał bądź jednorazowo na koniec roku podatkowego. Stawkę amortyzacyjną należy ustalić na podstawie Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych (załącznik nr 1 do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

PRZYKŁAD 2 METODA LINIOWA
W marcu 2005 r. podatnik kupił nowy samochód ciężarowy za 60 000 zł i w tym samym miesiącu wprowadził go do ewidencji środków trwałych.
W przypadku nowych samochodów stawka amortyzacyjna wynosi 20 proc. Wysokość odpisów amortyzacyjnych z zastosowaniem metody liniowej i stawki 20 proc. wyniesie:
- 12 000 zł rocznie (60 000 zł x 20 proc.), czyli 1000 zł miesięcznie.
Do kosztów można zaliczyć następujące kwoty:

w okresie kwiecień – grudzień 2005 r. 9000 zł
w 2006 r.                                         12 000 zł
w 2007 r.                                         12 000 zł
w 2008 r.                                         12 000 zł
w 2009 r.                                         12 000 zł
w okresie styczeń – marzec 2010 r.      3000 zł
suma odpisów amortyzacyjnych         60 000 zł

Metoda degresywna
(metoda ta nie ma zastosowania w przypadku amortyzacji samochodów osobowych) charakteryzuje się tym, że w kolejnych latach podstawa odpisów amortyzacyjnych jest coraz niższa, bo w każdym roku pomniejsza się ją o odpisy dokonane w roku poprzednim.
W pierwszym roku dokonuje się odpisów od wartości początkowej środka trwałego ustalonej na zasadach ogólnych, ale już w następnym roku podstawą odpisów jest wartość początkowa pomniejszona o wartość odpisów dokonanych w pierwszym roku. Analogicznie ustala się podstawę odpisów amortyzacyjnych w latach następnych. W metodzie degresywnej stosuje się tę samą stawkę amortyzacyjną, jak w metodzie liniowej, jednak należy ją podwyższyć, mnożąc przez współczynnik zużycia – nie większy niż 2.0. Jeśli w danym roku roczna wartość odpisu amortyzacyjnego okaże się niższa (czyli mniej korzystna dla podatnika) od kwoty, którą można byłoby odpisać w przypadku zastosowania metody liniowej, to począwszy od tego roku wysokość odpisów ustala się według metody liniowej.

PRZYKŁAD 3 METODA DEGRESYWNA
W marcu 2005 r. podatnik kupił nowy samochód ciężarowy za 60 000 zł i w tym samym miesiącu wprowadził go do ewidencji środków trwałych.
W przypadku nowych samochodów stawka amortyzacyjna wynosi 20 proc.
W metodzie degresywnej stawkę amortyzacyjną należy pomnożyć przez współczynnik 2.0, więc ostatecznie wyniesie ona 40 proc. (20 proc. * 2.0).
Amortyzacja przebiega następująco:

*) Gdyby nadal stosować metodę degresywną, roczna stawka amortyzacyjna w 2007 r. wynosiłaby:
[60 000 zł – (18 000 zł + 16 800 zł)] x 40 proc. = 10 080 zł
Z kolei przy metodzie liniowej wartość odpisu wyniosłaby:
60 000 zł x 20 proc. = 12 000 zł
W tej sytuacji należy przyjąć rozwiązanie korzystniejsze, tzn. w roku 2007 i kolejnych latach stosować amortyzację liniową.
Z porównania przykładów 2 i 3 wynika, że efektywniejszą metodą amortyzacji samochodu ciężarowego jest metoda degresywna, ponieważ pozwala wcześniej zaliczyć do kosztów wartość samochodu niż metoda liniowa.

Stawki amortyzacyjne
Wysokości stawek amortyzacyjnych są określone w wykazie stanowiącym załącznik do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przed zastosowaniem stawki przypisanej danemu rodzajowi środka trwałego należy zwrócić uwagę na art. 22j, który pozwala na stosowanie indywidualnej stawki amortyzacyjnej w przypadku używanych lub ulepszonych środków trwałych, które są po raz pierwszy wprowadzane do ewidencji, a także w przypadku środków trwałych eksploatowanych w pogorszonych warunkach.
Środki trwałe – zaliczane do grupy 3–6 i 8 Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) oraz środki transportu (w tym samochody osobowe) – uważa się za:
- używane, jeżeli podatnik udowodni, że przed ich nabyciem były wykorzystywane przynajmniej przez 6 miesięcy
- ulepszone, jeżeli wydatki poniesione przez podatnika na ulepszenie środków trwałych przed wprowadzeniem ich do ewidencji stanowiły co najmniej 20 proc. ich wartości początkowej.

WAŻNE
JEŚLI PRZED WPROWADZENIEM ŚRODKA TRWAŁEGO DO EWIDENCJI ZOSTANIE ON ULEPSZONY (NP. PRZEZ ZAMONTOWANIE W NIM DODATKOWEGO WYPOSAŻENIA), A KOSZT TEGO ULEPSZENIA PRZEKRACZA 20 PROC. WARTOŚCI ŚRODKA TRWAŁEGO, TO MOŻNA SKORZYSTAĆ Z MOŻLIWOŚCI SZYBSZEJ AMORTYZACJI W OKRESIE 30 MIESIĘCY.

Stawki amortyzacyjne dla poszczególnych środków trwałych zależą od przewidywanego okresu ich używania, przy czym okres amortyzacji nie może być krótszy niż:
- dla środków trwałych zaliczanych do grupy 3–6 i 8 KŚT:
24 miesiące, gdy ich wartość nie przekracza 25 000 zł
36 miesięcy, gdy ich wartość jest wyższa niż 25 000 zł, ale nie przekracza 50 000 zł
60 miesięcy – w pozostałych przypadkach
- dla środków transportu (w tym samochodów osobowych):
30 miesięcy
- dla budynków i budowli:
10 lat.

Premia amortyzacyjna
Warto zauważyć, że art. 22k ust. 4–6 pozwala na zwiększenie kosztów podatkowych przy zakupie fabrycznie nowych środków trwałych zaliczanych do grup 3–6 KŚT, m.in. komputerów, kas, maszyn i aparatów ogólnego zastosowania. Ma to zachęcić przedsiębiorców do inwestowania w nowe urządzenia.
Zgodnie z tym przepisem, w pierwszym roku podatkowym, w którym ww. środki trwałe zostały wprowadzone do ewidencji, można dokonać odpisów w wysokości 30 proc. wartości środków trwałych (jest to tzw. premia amortyzacyjna).

WAŻNE
Z PREMII AMORTYZACYJNEJ WARTO SKORZYSTAĆ SZCZEGÓLNIE WTEDY, GDY POCZĄTEK AMORTYZACJI PRZYPADA NA DRUGĄ POŁOWĘ ROKU (PRZEDSIĘBIORCY SZUKAJĄ WÓWCZAS WIĘKSZYCH KOSZTÓW).

Oczywiście podatnik ma prawo wyboru najbardziej korzystnej dla niego metody amortyzacji. Gdyby się okazało, że stawka amortyzacyjna ustalona w sposób wyżej opisany jest niższa w porównaniu ze stawką określoną na zasadach ogólnych, podatnik może zastosować stawkę z wykazu, ale podwyższoną o współczynnik 3,0.
Podatnicy, którzy w pierwszym roku użytkowania środka trwałego skorzystali z “przyspieszonej” metody amortyzacji, w następnym roku podatkowym mogą kontynuować amortyzację (od wartości początkowej) metodą liniową lub degresywną.

Częstotliwość odpisów amortyzacyjnych
Podatnicy mogą dokonywać odpisów amortyzacyjnych w równych ratach co miesiąc, w równych ratach co kwartał albo jednorazowo na koniec roku podatkowego. Mając prawo wyboru częstotliwości dokonywania odpisów amortyzacyjnych, podatnik powinien kierować się przede wszystkim racjonalnymi przesłankami. Przykładowo, jeśli wpłaca zaliczki na podatek dochodowy, powinien raczej wybrać formę miesięcznych odpisów – tym sposobem proporcjonalnie rozłoży koszty na cały rok podatkowy.

WAŻNE
ODPISÓW AMORTYZACYJNYCH OD ŚRODKÓW TRWAŁYCH UŻYWANYCH SEZONOWO DOKONUJE SIĘ TYLKO W OKRESIE ICH WYKORZYSTYWANIA. W PRZYPADKU ŚRODKÓW TRWAŁYCH UŻYWANYCH PRZEZ CAŁY ROK ODPISÓW AMORTYZACYJNYCH MOŻNA DOKONYWAĆ W RÓWNYCH RATACH CO MIESIĄC LUB CO KWARTAŁ ALBO JEDNORAZOWO NA KONIEC ROKU PODATKOWEGO.

ODPIS JEDNORAZOWY ZAMIAST AMORTYZACJI
Nie wszystkie środki trwałe należy amortyzować. Przepisy umożliwiają naliczenie tzw. odpisu jednorazowego w przypadku, gdy wartość początkowa środka trwałego nie przekracza 3500 zł (wartością początkową jest cena netto, jeżeli zakupu dokonał płatnik podatku VAT). W ten sposób podatnik może zaliczyć wydatek do kosztów w dniu jego poniesienia.
Zasady te dotyczą również nakładów na modernizację, adaptację czy rekonstrukcję – jeżeli łączna wartość wydatków poniesionych na te cele w danym roku podatkowym nie przekroczy kwoty 3500 zł, wydatki te można zakwalifikować bezpośrednio do kosztów tego miesiąca, w którym zostały poniesione.
Jeżeli środki trwałe uległy zmianie, to zgodnie z art. 22g ust. 17 wartość początkową tych środków powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie bądź na nabycie części składowych lub peryferyjnych. Środki trwałe uważa się za ulepszone, jeżeli suma nakładów poniesionych na ich przebudowę, rekonstrukcję i adaptację przekracza w danym roku 3500 zł i wydatki te powodują wzrost ich wartości użytkowej.

WAŻNE
W PRZYPADKU ZAKUPU ZA KWOTĘ MNIEJSZĄ NIŻ 1500 ZŁ RZECZOWEGO SKŁADNIKA MAJĄTKU, KTÓRY ZUŻYWA SIĘ SZYBCIEJ NIŻ W CIĄGU ROKU, NALEŻY ZAKWALIFIKOWAĆ GO DO WYPOSAŻENIA.

1 Przeliczenia na złote należy dokonać według kursu średniego euro ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski z dnia przekazania samochodu do użytkowania.
Podstawa prawna
art. 22a, art. 22d, art. 22f, art. 22g, art. 22h, art. 22i, art. 22j, art. 22k, art. 22n, art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.)
 
Krystyna Dąbrowska


Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
Poradnik Małej Firmy
WYBRANY NUMER: 23-24/2007
DATA WYDANIA: 2007-12-24

Interpretacje podatkowe

Nie stanowi kosztu dokształcanie osoby, która nie ma umowy o pracę
Tylko dokumenty papierowe mogą stanowić podstawę zapisu w księdze
Odliczenie VAT z tytułu naprawy powypadkowej leasingowanego samochodu

Pracodawca i pracownik

Jakie obowiązki ma pracodawca wobec telepracownika
Czym charakteryzuje się umowa o pracę na zastępstwo

Aktualności

Aktualności

Podatki i opłaty

Usługi o charakterze ciągłym
Dostawa gruntu z niedokończonym budynkiem a możliwość zastosowania zwolnienia z VAT
Czy do dostawy gruntu z niedokończonym budynkiem można zastosować zwolnienie od VAT? Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu takiej dostawy? Z chwilą gdy zaczęła obowiązywać obecna ustawa o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), czyli od 1
Wewnątrzwspólnotowa dostawa i możliwość zastosowania preferencyjnej stawki VAT
Faktura wystawiana przez agenta

Umowy i inne zobowiązania

Przekształcenie spółki cywilnej w komandytową a forma prowadzonej księgowości
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Rynek Turystyczny