zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Praktyczne aspekty prowadzenia składów podatkowych

Krzysztof Biernacki
Koksztys -
Kancelaria Prawa Gospodarczego

Mimo że skład podatkowy funkcjonuje w polskim systemie podatkowym od dnia wejścia naszego kraju do Unii Europejskiej, w praktyce wciąż pojawiają się wątpliwości związane z jego prowadzeniem. Podatnicy często są zaskoczeni wynikami prowadzonych przez organy celne kontroli w zakresie wymogów formalnych dotyczących organizacji składu podatkowego. Omówienie to będzie pomocne w prowadzeniu składów podatkowych w Polsce.

Skład podatkowy jest instytucją regulowaną przede wszystkim na poziomie przepisów unijnych, w tzw. dyrektywie horyzontalnej1. Określone w tytule II tej dyrektywy wymogi dotyczące składu podatkowego mają charakter ogólny i w znacznym zakresie odsyłają do przepisów krajowych. Sama istota składu podatkowego sprowadza się w praktyce do odsunięcia w czasie obowiązku zapłaty podatku akcyzowego aż do momentu wyprowadzenia wyrobów akcyzowych ze składu podatkowego, co najczęściej wiąże się z przekazaniem ich odbiorcy ostatecznemu.

W efekcie podatnik zajmujący się produkcją, dystrybucją lub magazynowaniem wyrobów akcyzowych płaci podatek dopiero wówczas, gdy znajduje odbiorcę swoich towarów, a nie z chwilą ich nabycia. Zeby prowadzić skład podatkowy, niezbędne jest uzyskanie zezwolenia, które wydaje naczelnik urzędu celnego właściwy ze względu na siedzibę ubiegającego się podmiotu.

Wydanie zezwolenia lub jego odmowa następuje w drodze decyzji administracyjnej (podatkowej). Oznacza to, że może być ona weryfikowana w postępowaniu międzyinstancyjnym, włącznie z możliwością zaskarżenia jej do sądu administracyjnego. Taka forma rozstrzygnięcia stanowi gwarancję procesową dla podatnika, któremu ze względu na zagrożenie ważnego interesu publicznego odmówiono wydania takiego zezwolenia (art. 35 ust. 1 uoa).

WAŻNE
Krajowe przepisy ustawowe2 nakładają obowiązek produkcji oraz przetwarzania wyrobów akcyzowych wyłącznie w składzie podatkowym (art. 30 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym), natomiast magazynowanie ich oraz przyjmowanie i wysyłka mogą się odbywać w składzie podatkowym (art. 30 ust. 1 uoa).

Interpretacja tych przepisów w świetle regulacji ustawowej nakazuje twierdzić, że podatnik dokonujący magazynowania oraz obrotu wyrobami akcyzowymi nie musi tego robić w składzie podatkowym, tylko w sytuacji, gdy od tych wyrobów została uprzednio zapłacona akcyza. W konsekwencji skład podatkowy jest obligatoryjny we wszystkich przypadkach obejmujących produkcję, przetwarzanie wyrobów akcyzowych i obrót nimi.

Wydając zezwolenie, naczelnik urzędu celnego zatwierdza ten regulamin, który nie jest jednak tożsamy z decyzją naczelnika. Oznacza to, że jeżeli nastąpi zmiana danych zawartych we wniosku i co za tym idzie, będzie ona rzutować na treść udzielonego zezwolenia, prowadzący skład podatkowy jest obowiązany powiadomić o tych zmianach organ celny w ciągu 7 dni.

W takim przypadku naczelnik wydaje decyzję w sprawie zmiany zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego lub może odmówić takiej zgody. Jeżeli zaś zmieniają się warunki techniczne prowadzenia składu podatkowego, podatnik we własnym zakresie dokonuje zmian w regulaminie składu, którego kopię ma obowiązek przedłożyć naczelnikowi do zatwierdzenia (§ 6 ust. 2 rozp.składp). Ewentualna odmowa zatwierdzenia zmienionego regulaminu może być podstawą do wszczęcia postępowania o cofnięcie zezwolenia dla prowadzącego skład podatkowy.

WAŻNE
Wraz z wnioskiem o wydanie zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego podatnik przedkłada m.in. projekt regulaminu jego funkcjonowania (§ 3 rozp.składp3). Szczegółowo jego zakres określony został w § 3 rozp.szwsp4 i dotyczy przede wszystkim warunków technicznych, w jakich skład jest prowadzony.

Szczególny nadzór podatkowy

Działalność podatnika w ramach obrotu wyrobami akcyzowymi w składzie podatkowym poddana jest tzw. szczególnemu nadzorowi podatkowemu (art. 27 ust. 7 uoa). Dochodzi tam bowiem do zawieszenia poboru akcyzy aż do chwili wyprowadzenia towarów ze składu, chyba że towary te przemieszczane są do innego składu podatkowego. Praktyczną konsekwencją tych przepisów jest m.in. konieczność każdorazowego zawiadomienia organu celnego o wyprowadzeniu towarów w ramach procedury zawieszenia akcyzy co najmniej na 3 dni przed planowanym dniem dokonania wysyłki (art. 36 ust. 1 uoa).

Ta ustawowa regulacja została doprecyzowana przez przepisy wykonawcze, które nakładają na podatników prowadzących skład podatkowy obowiązek informowania organów celnych także o wprowadzeniu towarów akcyzowych do składu, o czym wielu podatników zapomina.

Zgodnie z § 64 ust. 1 rozp.snp5 podmiot odbierający przesyłkę wyrobów objętych procedurą zawieszenia poboru podatku akcyzowego jest obowiązany najpóźniej na dzień przed planowanym otrzymaniem przesyłki zawiadomić o tym właściwego naczelnika urzędu celnego. Jeżeli objęty jest on stałym nadzorem, wówczas informuje komórkę tego nadzoru, najczęściej zlokalizowaną na obszarze jego przedsiębiorstwa.

Dla celów dowodowych sugerować można informowanie w formie pisemnej, aby w przyszłości podatnik mógł udowodnić, że ewentualna nieobecność przedstawiciela nadzoru nie była z winy podatnika. Przyjęcie przesyłki odbywać się powinno, co do zasady, w obecności pracownika takiego nadzoru. Z przyjęcia podatnik sporządza dokument sprawdzenia i przyjęcia przesyłki co najmniej z dwiema kopiami, z których pierwszą niezwłocznie przesyła naczelnikowi urzędu celnego właściwemu miejscowo dla odbiorcy przesyłki lub komórce stałego nadzoru, jeżeli jest on sprawowany u odbiorcy przesyłki, natomiast drugą - nie później niż w terminie 3 dni, naczelnikowi urzędu celnego właściwemu miejscowo dla nadawcy przesyłki lub komórce stałego nadzoru, jeżeli jest on sprawowany u nadawcy przesyłki.
Tak szczegółowa ewidencja jest związana z koniecznością późniejszej weryfikacji salda obrotów wyrobami akcyzowymi w danym składzie podatkowym.

WAŻNE
Konieczność wprowadzenia wyrobów akcyzowych do składu podatkowego oraz wyprowadzenia ich w obecności pracownika szczególnego nadzoru uzasadniona jest zakresem takiego nadzoru.

Zgodnie z § 54 rozp.snp kontrola w ramach szczególnego nadzoru podatkowego jest wykonywana przez:
  1. każdorazowe, bezpośrednie uczestniczenie pracowników szczególnego nadzoru podatkowego w czynnościach związanych z działalnością objętą szczególnym nadzorem podatkowym;
  2. dokonywanie okresowo lub doraźnie kontroli obrachunkowych stanu zapasów i obrotu wyrobami oraz stosowania znaków akcyzy na podstawie prowadzonej przez podmiot dokumentacji;
  3. badanie próbek wyrobów;
  4. dokonywanie doraźnych kontroli w zakresie zasadności i prawidłowości wystawianych imiennych zaświadczeń o uzyskanej wygranej;
  5. kontrole prawidłowości i terminowości wpłat podatku akcyzowego od wyrobów akcyzowych.
Należy wskazać, że każdorazowa obecność przedstawiciela nadzoru powinna stanowić dla podatnika gwarancję poprawności wykonywania procedur związanych z obrotem wyrobami akcyzowymi w składzie podatkowym.

Brak zastrzeżeń ze strony przedstawicieli organów kontroli nie uprawnia do stwierdzenia, że ewentualne zaniedbania podatnika nie podlegają sankcjom, jednak w razie wykazania podczas późniejszych kontroli naruszenia przepisów akcyzowych może on powoływać się na brak uprzednio reakcji ze strony podmiotów kontrolujących, obecnych przy każdej transakcji towarami akcyzowymi, co w określonych przypadkach powinno skutecznie wyłączać odpowiedzialność karnoskarbową podatnika.

Joanna Langiewicz

Propozycje i postulaty


Do Komisji Finansów Publicznych trafiają kolejne postulaty reformy ustawy o VAT. Wiele organizacji ma własne stanowisko w sprawie nowelizacji tej ustawy.

W Sejmie trwają prace nad rządową nowelizacją ustawy o VAT. Do sejmowej Komisji Finansów Publicznych napłynęło wiele postulatów i wniosków dotyczących zarówno zmian proponowanych przez resort finansów, jak i propozycji nowych rozwiązań. Związek Rzemiosła Polskiego poddał krytyce wykaz usług objętych ryczałtem kwotowym VAT zaproponowany w załączniku nr 10 do ustawy.

Katalog ten jest, zdaniem organizacji, zdecydowanie za wąski i przypadkowy. Brakuje w nim usług typowo rzemieślniczych świadczonych dla ludności, np. fotograficznych, pralniczych czy krawieckich. Związek zgłosił także postulat zmiany zasad opodatkowania remanentu likwidacyjnego, proponując, aby przy określaniu podstawy opodatkowania przepisy odwoływały się do ceny rynkowej, a nie jak obecnie do ceny nabycia.

Izba Wydawców Prasy oraz wydawcy książek i kolporterzy protestują przeciwko likwidacji szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego dla sprzedaży prasy i książek. Zgodnie z proponowaną zmianą obowiązek podatkowy w przypadku dostawy gazet będzie powstawał z chwilą wydania towaru, nie później niż z chwilą wystawienia faktury, specyficzne dla tej branży stałe zwroty towarów spowodują lawinę korekt faktur oraz deklaracji VAT, co będzie utrudnieniem zarówno dla podatników, jak i dla władz skarbowych. Swoje propozycje zmian w ustawie o VAT złożył także Samorządny Związek Zawodowy Taksówkarzy RP.

Postuluje on zniesienie obowiązku ewidencjonowania obrotu i podatku należnego przy użyciu kas fiskalnych. Organizacja występuje także z wnioskiem o wprowadzenie możliwości pełnego rozliczenia VAT za zakup samochodów osobowych używanych w działalności gospodarczej, której podstawa przychodów finansowych jest uzależniona od użytkowania samochodu osobowego.

Przedstawiciele Związku Taksówkarzy proponują ponadto zmianę wysokości progu, którego przekroczenie powoduje obowiązek rozliczania VAT, z 10 tys. euro do 50 tys. euro. Z kolei Stowarzyszenie Autorów ZAIKS w związku z projektowanym rozszerzeniem kręgu podatników VAT o twórców i artystów postuluje wprowadzenie szczególnego trybu opodatkowania usług zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.

Polska Izba Spedycji i Logistyki postuluje rozgraniczenie terminu płatności należności celnych od podatkowych oraz zniesienie obowiązku rejestracji na potrzeby VAT firm zagranicznych, które chcą odprawiać towary w Polsce. Związek Przedsiębiorstw Leasingowych domaga się m.in. zmiany definicji dostawy towarów. Obecnie czynnościami zrównanymi z dostawą jest wydanie ich na podstawie m.in. umowy leasingu, jeżeli w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione.

Organizacja chce wyeliminować zapis o następstwie normalnych zdarzeń, który w jej ocenie jest niezgodny z odpowiednim brzmieniem przepisów wspólnotowych.


  1. Dyrektywa Rady z 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (nr 92/12/EWG, Dz.U. UE L z 23 marca 1992 r., dalej jako dyrektywa).
  2. Ustawa z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 29, poz. 257 ze zm., dalej jako uoa).
  3. Rozporządzenie Ministra Finansów z 1 marca 2004 r. w sprawie zezwoleń na prowadzenie składu podatkowego, działalności jako zarejestrowany handlowiec oraz niezarejestrowany handlowiec, a także na wykonywanie czynności w charakterze przedstawiciela podatkowego (Dz.U. nr 35, poz. 312 ze zm., dalej jako rozp.składp).
  4. Rozporządzenie Ministra Finansów z 1 marca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków prowadzenia składów podatkowych (Dz.U. nr 35, 311 ze zm., dalej jako rozp.szwsp).Rozporządzenie Ministra Finansów z 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonywania szczególnego nadzoru podatkowego (Dz.U. nr 65, poz. 598 ze zm., dalej jako rozp.snp).

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
VAT i Akcyza
WYBRANY NUMER: 9-10/2007
DATA WYDANIA: 0000-00-00

Pytania czytelników

Czy korekta po dokonaniu aportu jest konieczna?
Żona rolnika ryczałtowego podatnikiem VAT
Procedura uproszczona w wewnątrz- wspólnotowych transakcjach trójstronnych
Jaka stawka VAT na usługę w domu opieki społecznej
Jednorazowa sprzedaż a obowiązek instalacji kasy fiskalnej
Darowizna a VAT

Ekspert wyjaśnia

Użytkowanie a VAT
Kolejna kasa
Dwóch nabywców
Interpretacje Ministra Finansów w sprawie VAT
Księgowanie przychodów u vatowca

Komentarze

Eksport pośredni - obowiązki dokumentacyjne
Posiłki profilaktyczne a VAT
Praktyczne aspekty prowadzenia składów podatkowych
Kupiłeś samochód na terytorium Wspólnoty - zażądaj zwrotu nadpłaconej akcyzy

Poseł pyta - minister odpowiada

Nie będzie nowego podatku od samochodów
Wyższy limit dla taksówkarzy nie jest potrzebny

Cykl - Opodatkowanie usług

Użyczenia
Zasady ogólne i transport krajowy (cz. 1)

Aktualności

Akcyza na węgiel i koks dopiero od 2012 roku
Czy będą preferencyjne stawki VAT na książki?
Urzędy nie powinny naliczać podatku
Gigantyczne oszustwa dotyczące VAT w Unii Europejskiej

Egzamin na doradcę podatkowego

VAT - (25 i 26)

Cykl - Leksykon

Miejsce świadczenia usług - art. 27 ustawy o VAT (cz. 3)

Cykl - Kompendium

VATOTEKA miesiąca (2)
Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Hotelarz