VAT i Akcyza 9-10/2007 Ekspert wyjaśnia

Marek Piotrowski
prawnik,
doradca podatkowy

W jaki sposób dokonać zbiorczego księgowania przychodów w KPiR na podstawie ewidencji VAT w przypadku wystawiania faktur w walucie obcej?

Jeżeli podatnik prowadzi ewidencje, o których mowa w art. 109 ust. 1 lub 3 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawy o VAT), to zapisy w księdze dotyczące przychodów mogą być dokonywane na koniec miesiąca łączną kwotą wynikającą z miesięcznego zestawienia sporządzonego na podstawie danych wynikających z tych ewidencji. Tak stanowi § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

Tym samym podatnik, który prowadzi ewidencję sprzedaży, stosownie do art. 109 ust. 1 lub 3 ustawy o VAT, może dokonywać zapisów przychodów w księdze przychodów i rozchodów łączną, miesięczną kwotą wynikającą z ewidencji prowadzonej na potrzeby podatku od towarów i usług, na podstawie sporządzonego zestawienia.

Omawiane zestawienie powinno zawierać co najmniej następujące dane (§ 21 ust. 2 powołanego rozporządzenia): - datę i kolejny numer zestawienia, - sumę przychodów ze sprzedaży pomniejszoną o należny VAT, - wartość towarów i usług niestanowiących w rozumieniu ustawy o VAT przychodów powiększoną o przychody nieobjęte obowiązkiem ewidencjonowania dla celów VAT.

Księgowanie zbiorcze

Niemniej wątpliwości budzi sposób księgowania zbiorczego przychodów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów na podstawie ewidencji prowadzonej przez podatnika dla celów VAT w przypadku wystawiania faktur w walucie obcej. Odpowiednio, stosownie do § 37 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, kwoty wyrażone w walucie obcej, wykazywane na fakturze przelicza się na złote według wyliczonego i ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski bieżącego kursu średniego waluty obcej na dzień wystawienia faktury, jeżeli faktura jest wystawiana w terminie, w którym podatnik obowiązany jest do jej wystawienia.

Zarazem zgodnie z § 37 ust. 2 powołanego rozporządzenia, w sytuacji, w której na dzień wystawienia faktury bieżący kurs średni waluty obcej nie został wyliczony i ogłoszony, do przeliczenia stosuje się kurs wymiany ostatnio wyliczony i ogłoszony. Zatem regulacja ta wskazuje na stosowanie do przeliczenia kwot wyrażonych na fakturze w walucie obcej średniego kursu NBP z dnia wystawienia faktury, dopuszczając zarazem stosowanie kursu z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury, jedynie gdy na dzień wystawienia faktury średni kurs waluty nie został wyliczony i ogłoszony.

Odmienne zasady przeliczania kwot wyrażonych w walutach obcych przewidują obowiązujące od 1 stycznia 2007 r. przepisy ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Odpowiednio, zgodnie z art. 14 ust. 1a, przychody wyrażone w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego Narodowego Banku Polskiego, ale co szczególnie istotne dla omawianego zagadnienia, z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Powołane przepisy wskazują więc na stosowanie odmiennych kursów walut w stosunku do kwot wyrażonych na wystawionej przez podatnika fakturze w walucie obcej odpowiednio na potrzeby podatku od towarów i usług i dla ustalenia wartości przychodu, stosownie do regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.


Wnioski

Reasumując, podatnik na mocy obowiązującego rozporządzenia w sprawie zasad prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów jest uprawniony do dokonania na koniec miesiąca jednorazowego księgowania przychodu, na podstawie ewidencji prowadzonych stosownie do art. 109 ust. 1 lub 3 ustawy o VAT. Niemniej istotne jest, aby tak dokonana operacja księgowa zachowywała zasady ustalenia przychodu wynikające z obowiązujących przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, ze względu na stosowanie dwóch różnych kursów walut właściwych dla przeliczania kwot wyrażonych w walucie obcej, ustalenie przychodu powinno odbyć się w sposób zgodny z art. 14 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z powodu różnic pomiędzy wartością wykazaną w ewidencji prowadzonej na potrzeby VAT i wartością przychodu odpowiednim rozwiązaniem wydaje się dokonanie przez podatnika stosownej adnotacji wskazującej podstawę powstania różnicy.

Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.