zamknij to okno
Portale internetowe Wydawcnictwa Trendy sp. z o.o. korzystają z ciasteczek COOKIES w celu poprawnego działania statystyk GOOGLE oraz BIZON MEDIA dostarczających reklamy. Jeśli nie zgadzają się Państwo na zostawianie ciasteczek przez GOOGLE ANALYTICS prosimy o wyłączenie obsługi ciasteczek w konfiguracji Państwa przeglądarki stron internetowych i dalszą wizytę na stronie.

MENU   START WYDAWCA REDAKCJA ARCHIWUM  
Szukaj

WYSZUKIWARKA



BAZY PRAWA
PRAWO KRAJOWE
PRAWO UE

Zalety i wady metody kasowej

Wybór metody kasowej zależy wyłącznie od woli małego podatnika. Podjęcie decyzji warto poprzedzić kalkulacją ewentualnych korzyści i zagrożeń. Tym bardziej że rezygnacja z rozliczeń kasowych możliwa jest dopiero po upływie pełnych 12 miesięcy.

Niewątpliwą zaletą kasowego systemu rozliczeń jest możliwość przesunięcia momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług na dzień uregulowania przez kontrahenta całości lub części należności. Przy częstych opóźnieniach w płatnościach pozwala to na przesunięcie wykazania podatku należnego, a w konsekwencji również obowiązku zapłaty podatku.

Przesunięcie to jest jednak ograniczone czasowo. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawy o VAT) obowiązek podatkowy nie może bowiem powstać później niż 90 dnia, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Po upływie wskazanego terminu, nawet w przypadku dalszego nieuregulowania należności, obowiązek podatkowy powinien być już bezwzględnie rozpoznany. Uprawnione będzie więc stwierdzenie, że typowy system kasowy obowiązuje w zasadzie wyłącznie przez 90 dni, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Korzyści płynące z przesunięcia terminu rozpoznania obowiązku podatkowego, w sytuacji nieuregulowania należności przez nabywcę, są jednak w pewien sposób redukowane sposobem odliczania VAT. Przy stosowaniu metody kasowej obniżenie podatku należnego o podatek naliczony, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 86 ust. 16 ustawy o VAT, następuje w rozliczeniu za kwartał, w którym uregulowano całą należność wynikającą z otrzymanej od kontrahenta faktury lub dokonano zapłaty podatku wynikającego z dokumentu celnego, z uwzględnieniem kwot z decyzji organów celnych, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 ustawy o VAT oraz w art. 34 tej ustawy. Odliczenie nie może być dokonane wcześniej niż z dniem otrzymania faktury lub dokumentu celnego.

Ustawodawca nie przewidział prawa do częściowego odliczenia VAT. Zasada stosowana w przypadku podatku należnego, zgodnie z którą częściowe uregulowanie należności prowadzi do powstania obowiązku podatkowego w tej części, nie została odwzorowana po stronie podatku naliczonego. Odliczenie będzie tym samym możliwe dopiero po uregulowaniu pełnej należności. Rozliczanie podatku od towarów i usług z wykorzystaniem metody kasowej może prowadzić do sytuacji, w których mały podatnik będzie zobligowany do wykazania i odprowadzenia kwot podatku należnego, lecz jednocześnie nie uzyska prawa do jego obniżenia o podatek naliczony.


PRZYKŁAD
Jan Kowalski, będący zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, prowadzi sklep z artykułami instalacyjno-sanitarnymi. Począwszy od pierwszego kwartału 2006 r., podatnik rozlicza się metodą kasową.
W dniu 10 marca 2006 r. Jan Kowalski dokonał dostawy 80 sztuk grzejników centralnego ogrzewania. W tym samym dniu sporządził fakturę VAT. Termin płatności, zgodnie z fakturą, przypadał na 10 kwietnia 2006 r.
Do końca drugiego kwartału 2006 r. nabywca nie uregulował jednak należności za towar. Jan Kowalski nie uregulował z kolei należności wynikającej z faktury VAT, obejmującej wcześniejszy zakup tych grzejników.
Pomimo braku zapłaty obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług z tytułu zrealizowanej dostawy powstanie w 90 dniu, licząc od dnia wydania towaru nabywcy, tj. w czerwcu 2006 r. Podatnik będzie obowiązany do obliczenia kwoty podatku należnego i wykazania jej w deklaracji VAT-7K za drugi kwartał 2006 r. Nie nabędzie jednak prawa do odliczenia VAT na podstawie faktury dokumentującej zakup grzejników. Nieuregulowanie pełnej należności, według art. 86 ust. 16 ustawy, wyklucza bowiem możliwość obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

W takich przypadkach stosowanie metody kasowej będzie z całą pewnością niekorzystne. Może nawet prowadzić do utraty płynności finansowej. W sytuacji przedstawionej w przykładzie, przy rozliczaniu VAT na zasadach ogólnych podatnik byłby wprawdzie obowiązany do rozpoznania obowiązku podatkowego jeszcze w marcu 2006 r., jednak równocześnie uzyskałby prawo do odliczenia VAT, na podstawie faktury dokumentującej nabycie grzejników.

Podatnicy rozliczający się za pomocą metody kasowej są także obarczeni dodatkowymi obowiązkami ewidencyjnymi. Prawidłowe rozpoznanie momentu powstania obowiązku podatkowego wymaga bieżącego kontrolowania otrzymywanych należności oraz monitorowania upływu 90-dniowego terminu w przypadku nieuregulowania należności przez nabywcę. Podobne reguły dotyczą ewidencjonowania nabyć towarów i usług. Dla stosunkowo niewielkich podmiotów gospodarczych może się to okazać uciążliwe. Przy korzystaniu zaś z usług księgowych firm zewnętrznych kasowe rozliczanie VAT z całą pewnością podniesie cenę takiej usługi.

Warto ponadto wskazać przepisy obejmujące podmioty nabywające towary i usługi od małych podatników rozliczających się kasowo. W ich przypadku prawo do odliczenia powiązano również z uregulowaniem całości lub części należności. Według § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, przy nabyciu towarów i usług udokumentowanych fakturą oznaczoną zgodnie z odrębnymi przepisami jako FAKTURA VAT-MP podatnik może obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określoną w tej fakturze, w rozliczeniu za miesiąc, w którym:
  • uregulował część należności na rzecz małego podatnika, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy;
  • uregulował w całości należność na rzecz małego podatnika, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy;
  • przypada 90 dzień od dnia otrzymania towaru lub wykonania usługi, w przypadkach innych niż określone w pkt 1 i 2.
    Przedstawione rozwiązanie nakłada na nabywców wymagania podobne do tych, które obowiązują przy metodzie kasowej. Z tą różnicą, iż nawet częściowe uregulowanie należności uprawnia do realizacji odliczenia, a nieuregulowanie należności nie wyłącza całkowicie prawa do odliczenia. Jest ono wówczas jedynie przesunięte w czasie. Może się jednak okazać, że kontrahenci małych podatników, chcąc uniknąć dodatkowych komplikacji, wybiorą innego dostawcę.

    PRZYKŁAD
    Spółka jawna "OMEGA", będąca zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, rozlicza VAT na zasadach ogólnych.
    W kwietniu 2006 r. spółka nabyła towar od małego podatnika rozliczającego się z wykorzystaniem metody kasowej. Fakturę oznaczoną jako FAKTURA VAT-MP nabywca otrzymał w kwietniu 2006 r. Należność z niej wynikającą uregulowano jednorazowo, w czerwcu 2006 r.
    W takiej sytuacji prawo do odliczenia VAT po stronie nabywcy powstanie dopiero w rozliczeniu za czerwiec 2006 r.
    Natomiast przy transakcji realizowanej na zasadach ogólnych nabywca, oczywiście po spełnieniu innych warunków ustawowych, mógłby dokonać odliczenia w rozliczeniu za kwiecień 2006 r.

    Zasad wynikających z cytowanego § 12 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nie stosuje się do małych podatników, i to zarówno rozliczających się metodą kasową, jak i tych, którzy nie rozliczają się kasowo, lecz składają deklaracje za okresy kwartalne (§ 12 ust. 2 ww. rozporządzenia). Realizują oni odliczenie według omówionych już wcześniej odrębnych reguł.

    Wybierając system kasowy, należy również uwzględnić indywidualny charakter działalności każdego podatnika. Metoda kasowa, związana z kwartalnym cyklem rozliczeń, może sprawdzać się u podmiotów wykazujących duże kwoty podatku należnego przy stosunkowo niewielkich zakupach. Jednak z pewnością nie przyniesie korzyści podatnikom dokonującym dostawy opodatkowanej według stawek obniżonych, u których systematycznie występuje kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, czy też podatnikom realizującym większe inwestycje. W ich położeniu wybór rozliczeń kwartalnych będzie prowadził do znacznego przesunięcia terminu zwrotu różnicy VAT na rachunek bankowy.

    Podsumowując, trzeba stwierdzić, że rozliczanie VAT z wykorzystaniem metody kasowej ma pewne zalety, jednak w większości przypadków są one poważnie ograniczane przez warunki związane z odliczaniem podatku naliczonego, dodatkowe obowiązki ewidencyjne czy wreszcie obawy kontrahentów. Dlatego też tylko nieliczne podmioty mające status małych podatników wybierają ten system rozliczeń.



    Tomasz Olejarz
    pracownik organów skarbowych

    Podstawa prawna
    - art. 21 ust. 1 i art. 86 ust. 16 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.)
    - § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 97, poz. 970 ze zm.)


    Treść artykułu dotyczy stanu prawnego obowiązującego w czasie opublikowania go w piśmie.
    VAT i Akcyza
    WYBRANY NUMER: 9-10/2007
    DATA WYDANIA: 0000-00-00

    Pytania czytelników

    Czy korekta po dokonaniu aportu jest konieczna?
    Żona rolnika ryczałtowego podatnikiem VAT
    Procedura uproszczona w wewnątrz- wspólnotowych transakcjach trójstronnych
    Jaka stawka VAT na usługę w domu opieki społecznej
    Jednorazowa sprzedaż a obowiązek instalacji kasy fiskalnej
    Darowizna a VAT

    Ekspert wyjaśnia

    Użytkowanie a VAT
    Kolejna kasa
    Dwóch nabywców
    Interpretacje Ministra Finansów w sprawie VAT
    Księgowanie przychodów u vatowca

    Komentarze

    Eksport pośredni - obowiązki dokumentacyjne
    Posiłki profilaktyczne a VAT
    Praktyczne aspekty prowadzenia składów podatkowych
    Kupiłeś samochód na terytorium Wspólnoty - zażądaj zwrotu nadpłaconej akcyzy

    Poseł pyta - minister odpowiada

    Nie będzie nowego podatku od samochodów
    Wyższy limit dla taksówkarzy nie jest potrzebny

    Cykl - Opodatkowanie usług

    Użyczenia
    Zasady ogólne i transport krajowy (cz. 1)

    Aktualności

    Akcyza na węgiel i koks dopiero od 2012 roku
    Czy będą preferencyjne stawki VAT na książki?
    Urzędy nie powinny naliczać podatku
    Gigantyczne oszustwa dotyczące VAT w Unii Europejskiej

    Egzamin na doradcę podatkowego

    VAT - (25 i 26)

    Cykl - Leksykon

    Miejsce świadczenia usług - art. 27 ustawy o VAT (cz. 3)

    Cykl - Kompendium

    VATOTEKA miesiąca (2)
    Hotelarz    Rynek Turystyczny     Restauracja    Polski Jubiler
    Wydawnictwo TRENDY | Polskie Wydawnictwa Specjalistyczne ProMedia



    Zapoznaj się z naszym portalem pisma branżowego Polski Jubiler